પુસ્તક વેચવાથી ૨૦,૮૩૦ કરોડના સામ્રાજ્ય સુધી : રિઝવાન સાજનની પ્રેરણાદાયી ગાથા
મુંબઈ/દુબઈ : આજે દુબઈના સૌથી ધનિક ભારતીયોમાંના એક ગણાતા શ્રી રિઝવાન સાજનનો જીવનપ્રવાસ સંઘર્ષ, દ્રઢતા અને દૂરંદેશીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. માત્ર ૧૬ વર્ષની ઉંમરે પિતાના અવસાન બાદ આર્થિક સંકડામણનો સામનો કરી, પુસ્તકો, ફટાકડા અને દૂધ વેચીને પરિવારને ટેકો આપ્યો. ૧૯૮૧માં કુવૈત જઈને ટ્રેઈની સેલ્સમેન તરીકે શરૂઆત કરી, પરંતુ ૧૯૯૧ના ગલ્ફ યુદ્ધને કારણે પાછા ફરવું પડ્યું. ૧૯૯૩માં તેમણે ‘દાનુબે ગ્રુપ'ની સ્થાપના કરી, જે બિલ્ડિંગ મટિરિયલ્સથી શરૂ થઈ આજે રિયલ એસ્ટેટ, હોમ ડેકોર અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં વિસ્તરેલી યુએઈની અગ્રણી કંપનીઓમાંની એક છે. ૨૦૧૯ સુધીમાં ૧.૩ બિલિયન ડોલર (લગભગ ૧૦,૮૩૬ કરોડ રૂપિયા)ના વાર્ષિક ટર્નઓવર અને ૨.૫ બિલિયન ડોલર (લગભગ ૨૦,૮૩૦ કરોડ રૂપિયા)ની અંદાજિત નેટવર્થ સાથે, રિઝવાન સાજનની કહાણી લાખો લોકો માટે પ્રેરણાસ્રોત છે.
ઝીરોમાંથી હીરો બનવાની વાર્તાઓ ભારતમાં નવી નથી, પરંતુ રિઝવાન સાજનની કહાણી કેટલાક દુર્લભ ઉદાહરણોમાંથી એક છે જે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે દ્રઢ નિﾍય અને અથાગ મહેનત વડે કોઈપણ વ્યક્તિ અશકયને પણ શકય બનાવી શકે છે. આજે યુનાઇટેડ આરબ અમિરાત (યુએઈ) માં કરોડોનું સામ્રાજ્ય ધરાવતા રિઝવાન સાજનનો ભૂતકાળ સંઘર્ષ અને ગરીબીથી ભરેલો હતો.
શરૂઆતનો સંઘર્ષ અને પરિવારની જવાબદારી : રિઝવાન સાજન જ્યારે માત્ર સોળ વર્ષના હતા ત્યારે તેમના પિતાનું અવસાન થયું. આ અણધારી ઘટનાએ તેમના યુવા ખભા પર આખા પરિવારની જવાબદારીનો બોજ નાખી દીધો. આર્થિક સમસ્યાઓનો સામનો કરવા માટે, યુવાન રિઝવાને હિમ્મત હાર્યા વિના નાના-મોટા કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે શેરીઓમાં પુસ્તકો વેચ્યા, તહેવારોમાં ફટાકડા વેચ્યા અને વહેલી સવારે ઘરે ઘરે દૂધ પણ પહોંચાડ્યું. આ શરૂઆતના સંઘર્ષે તેમને જીવનના પાઠ શીખવ્યા અને ભવિષ્ય માટે મજબૂત પાયો નાખ્યો.
કુવૈતથી ગલ્ફ યુદ્ધ અને મુંબઈ પરત ફરવું : વર્ષ ૧૯૮૧માં, વધુ સારી તકોની શોધમાં, રિઝવાન સાજન કુવૈત ગયા. ત્યાં તેમણે પોતાના કાકાની બિલ્ડિંગ મટિરિયલ્સની દુકાનમાં ટ્રેઈની સેલ્સમેન તરીકે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. તેઓ ખૂબ જ સમર્પણ અને મહેનતથી કામ કરતા હતા. તેમની કાર્યનિષ્ઠા અને શીખવાની ધગશને કારણે તેમને ઝડપથી પ્રગતિ કરી. પરંતુ, ૧૯૯૧માં ફાટી નીકળેલા ગલ્ફ યુદ્ધે તેમની યોજનાઓ પર પાણી ફેરવી દીધું. યુદ્ધની અશાંતિને કારણે તેમને કુવૈત છોડીને મુંબઈ પરત ફરવાની ફરજ પડી. આ સમય તેમના માટે ફરી એકવાર પડકારરૂપ હતો, પરંતુ આ વખતે તેમણે પોતાનો રસ્તો ખુદ બનાવવાનું નક્કી કર્યું.
દાનુબે ગ્રુપનો ઉદય અને સફળતાનો પાયો : વર્ષ ૧૯૯૩માં, રિઝવાન સાજને મુંબઈમાં ‘દાનુબે ગ્રુપ' નામનો બિલ્ડિંગ મટિરિયલ્સનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો. તેમની દૂરંદેશી વિચારસરણી, અથાક મહેનત અને બજારની ઊંડી સમજણે આ નાના વ્યવસાયને યુએઈની સૌથી મોટી બિલ્ડિંગ મટિરિયલ્સ કંપનીઓમાંની એકમાં પરિવર્તિત કરી દીધો. ગુણવત્તા, ગ્રાહક સંતોષ અને નવીનતા પરના ભારને કારણે દાનુબે ગ્રુપે ઝડપથી પ્રગતિ કરી.
વ્યવસાયનું વિસ્તરણ અને નાણાકીય સફળતા : રિઝવાન સાજનના નેતળત્વ હેઠળ, દાનુબે ગ્રુપે માત્ર બિલ્ડિંગ મટિરિયલ્સ પૂરતું સીમિત ન રહેતા, પોતાનો વ્યવસાય વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વિસ્તાર્યો. કંપનીએ હોમ ડેકોર, રિયલ એસ્ટેટ (જેમાં ‘દાનુબે પ્રોપર્ટીઝ' એક મોટું નામ છે) અને અન્ય સંબંધિત ક્ષેત્રોમાં પ્રવેશ કર્યો. ૨૦૧૯ સુધીમાં, દાનુબે ગ્રુપનું વાર્ષિક ટર્નઓવર ૧.૩ બિલિયન ડોલર (લગભગ ૧૦,૮૩૬ કરોડ રૂપિયા) સુધી પહોંચી ગયું હતું, જે તેમની દ્રષ્ટિ અને કાર્યક્ષમતાનો પુરાવો છે.
યુએઈના અર્થતંત્ર મંત્રાલય અનુસાર, આજે રિઝવાન સાજનની અંદાજિત નેટવર્થ ૨.૫ બિલિયન ડોલર (લગભગ ૨૦,૮૩૦ કરોડ રૂપિયા) છે, જે તેમને દુબઈના સૌથી ધનિક ભારતીયોમાંના એક બનાવે છે.
આજે, રિઝવાન સાજન માત્ર એક સફળ ઉદ્યોગપતિ નથી, પરંતુ અનેક મહત્વાકાંક્ષી યુવાનો માટે પ્રેરણાષાોત પણ છે. તેમની જીવનકથા એ સાબિત કરે છે કે જો દ્રઢ નિﾍય, સખત મહેનત અને અડગ વિશ્વાસ હોય તો કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં સફળતા પ્રાપ્ત કરી શકાય છે.
રિઝવાન સાજન ઇસ્લામ ધર્મ પાળે છે. તેમનું નામ ‘રિઝવાન' અને અટક ‘સાજન' છે.
રિઝવાન સાજન ભારતમાં મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના મુંબઈ શહેરના ઘાટકોપર વિસ્તારના વતની છે. તેમનો જન્મ ઘાટકોપરની ઝૂંપડપટ્ટીમાં એક મધ્યમવર્ગીય પરિવારમાં થયો હતો. બાળપણમાં તેમણે આર્થિક સંઘર્ષનો સામનો કર્યો હતો, જેનો ઉલ્લેખ તેમની સફળતાની વાર્તામાં વારંવાર જોવા મળે છે.
રિઝવાન સાજનના પરિવાર વિશેની સાર્વજનિક માહિતી મુજબ, તેમના પરિવારમાં પત્ની, પુત્રી અને એક પુત્ર છે.
પત્ની : તેમની પત્નીનું નામ તાહેરા સાજન છે. તેઓ દાનુબે ગ્રુપની સફળતામાં પણ મહત્વનો ફાળો ધરાવે છે અને ઘણીવાર સાર્વજનિક કાર્યક્રમોમાં રિઝવાન સાજન સાથે જોવા મળે છે.
પુત્ર : તેમનો પુત્ર આદિલ સાજન પણ દાનુબે ગ્રુપના વ્યવસાયમાં સક્રિય રીતે જોડાયેલો છે. આદિલ દાનુબે પ્રોપર્ટીઝના ડાયરેક્ટર તરીકે કાર્યભાર સંભાળે છે અને પરિવારના વ્યવસાયને આગળ વધારવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે.
રિઝવાન સાજન પરિવારલક્ષી વ્યક્તિ તરીકે જાણીતા છે અને તેમની સફળતામાં તેમના પરિવારનો ટેકો ખૂબ જ મહત્વનો રહ્યો છે.
રિઝવાન સાજનની સફળતાના ત્રણ મુખ્ય સ્તંભ
* સંઘર્ષને શક્તિ બનાવો : ૧૬ વર્ષની ઉંમરે પિતા ગુમાવવા અને આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવા છતાં, સાજને હાર ન માની. તેમણે દૂધ, પુસ્તકો અને ફટાકડા વેચીને મેળવેલા અનુભવોને પોતાની કારકિર્દીનો પાયો બનાવ્યા.
* દૂરંદેશી અને વિસ્તરણ : દાનુબે ગ્રુપને માત્ર બિલ્ડિંગ મટિરિયલ્સ પૂરતું સીમિત ન રાખતા, સાજને હોમ ડેકોર અને રિયલ એસ્ટેટ જેવા સંબંધિત ક્ષેત્રોમાં પ્રવેશ કર્યો. આ દૂરંદેશી વિચારસરણીએ તેમને વૈશ્વિક બજારમાં એક અગ્રણી સ્થાન અપાવ્યું.
*અડગ મહેનત અને સમર્પણ : કુવૈતમાં ટ્રેઈની સેલ્સમેન તરીકેની શરૂઆતથી લઈને યુએઈના સૌથી ધનિક ભારતીયોમાંના એક બનવા સુધી, રિઝવાન સાજનની સફળતાનું રહસ્ય તેમની અથાક મહેનત અને પોતાના કાર્ય પ્રત્યેનું અદમ્ય સમર્પણ છે.
(3:46 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
