નવી દિલ્હી : ૨૦૧૦ થી ૨૦૨૦ ની વચ્ચે, મુસ્લિમ સમુદાય વિશ્વના સૌથી ઝડપથી વિકસતા ધાર્મિક જૂથ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. પ્યુ રિસર્ચ સેન્ટર 'ધ ગ્લોબલ રિલિજિયસ લેન્ડસ્કેપ ફ્રોમ ૨૦૧૦ ટુ ૨૦૨૦' ના નવા અહેવાલ મુજબ, આ સમયગાળા દરમિયાન મુસ્લિમ વસ્તીમાં લગભગ ૩૪.૭ કરોડનો વધારો થયો છે, જે અન્ય તમામ મુખ્ય ધર્મોના કુલ વિકાસ કરતા વધુ છે. અહેવાલ મુજબ, ૨૦૧૦ માં મુસ્લિમ વસ્તીનો વૈશ્વિક હિસ્સો ૨૩.૯% હતો, જે ૨૦૨૦ માં વધીને ૨૫.૬% થયો છે. આ વધારો મુખ્યત્વે ઉચ્ચ જન્મ દર અને મુસ્લિમ સમાજમાં યુવાનોની મોટી સંખ્યાને કારણે છે. પ્યુ નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે આમાં ધાર્મિક પરિવર્તનનો ખૂબ જ ઓછો ફાળો છે. વિશ્વની સૌથી મોટી મુસ્લિમ વસ્તી એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં રહે છે. અહીં, ૨૦૧૦ થી ૨૦૨૦ ની વચ્ચે, મુસ્લિમ વસ્તીમાં ૧૬.૨% નો વધારો નોંધવામાં આવ્યો હતો. મધ્ય પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકામાં મુસ્લિમ વસ્તી કુલ વસ્તીના 94% થી વધુ છે, જ્યારે સબ-સહારન આફ્રિકામાં તે 33% છે.

ભારતમાં પણ મુસ્લિમ વસ્તીનો હિસ્સો વધ્યો છે. 2010 માં, ભારતની કુલ વસ્તીમાં મુસ્લિમોનો હિસ્સો 14.3% હતો, જે 2020 માં વધીને 15.2% થયો. આ સમયગાળા દરમિયાન, ભારતમાં લગભગ 3.56 કરોડ મુસ્લિમો વધ્યા છે. તે જ સમયે, હિન્દુ વસ્તીનો હિસ્સો 80% થી ઘટીને 79% થયો છે.

અહેવાલ દર્શાવે છે કે હિન્દુ વસ્તીમાં 12% નો વધારો નોંધાયો છે, જે વિશ્વના કુલ વસ્તી વૃદ્ધિ દર જેટલો છે. 2020 માં, વિશ્વમાં હિન્દુ વસ્તી 1.2 અબજ હતી, જે વૈશ્વિક વસ્તીના 14.9% છે. પ્યુ અનુસાર, હિન્દુ ધર્મમાં રૂપાંતરનો દર લગભગ નહિવત્ છે અને તેમનો પ્રજનન દર પણ સરેરાશની નજીક છે, જેના કારણે તેમનો હિસ્સો સ્થિર રહે છે. ભારત, નેપાળ અને મોરેશિયસ જેવા દેશોમાં હિન્દુઓ સૌથી મોટો ધાર્મિક જૂથ છે.

૨૦૧૦માં ખ્રિસ્તી ધર્મના અનુયાયીઓની સંખ્યા ૨.૧૮ અબજ હતી, જે ૨૦૨૦માં વધીને ૨.૩ અબજ થઈ ગઈ, પરંતુ વૈશ્વિક હિસ્સો ૩૦.૬% થી ઘટીને ૨૮.૮% થયો. આનું મુખ્ય કારણ યુરોપ અને અમેરિકા જેવા વિસ્તારોમાં ખ્રિસ્તી ધર્મ છોડીને જતા લોકોની મોટી સંખ્યા છે. તેનાથી વિપરીત, ધાર્મિક રીતે બિનસંબંધિત એટલે કે 'નાસ્તિક' લોકોની સંખ્યામાં ૨૭ કરોડનો વધારો થયો છે અને આ આંકડો હવે ૧.૯ અબજ સુધી પહોંચી ગયો છે. આ અર્થમાં, નાસ્તિક વસ્તી હવે મુસ્લિમો પછી બીજા ક્રમે સૌથી ઝડપથી વિકસતો જૂથ બની ગયો છે.

પ્યુ રિસર્ચ કહે છે કે જો આ વલણ ચાલુ રહેશે, તો ૨૦૫૦ સુધીમાં મુસ્લિમ અને ખ્રિસ્તી વસ્તી લગભગ સમાન થઈ શકે છે. પછી મુસ્લિમ વસ્તી ૨.૮ અબજ અને ખ્રિસ્તી વસ્તી ૨.૯ અબજ સુધી પહોંચી શકે છે. રિપોર્ટમાં એવો પણ અંદાજ છે કે ભારત ૨૦૫૦ સુધીમાં ઇન્ડોનેશિયાને પાછળ છોડીને વિશ્વનો સૌથી મોટો મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતો દેશ બની શકે છે. તે જ સમયે, હિન્દુ વસ્તી પણ વધીને લગભગ 1.4 અબજ થશે.

મુસ્લિમ સમુદાયમાં સરેરાશ જન્મ દર સૌથી વધુ છે. આંકડા મુજબ, એક મુસ્લિમ મહિલા સરેરાશ 2.9 બાળકોને જન્મ આપે છે, જ્યારે બિન-મુસ્લિમ મહિલા સરેરાશ 2.2 છે. આ ઉપરાંત, મુસ્લિમ સમુદાયમાં યુવા વસ્તીનો હિસ્સો વધુ છે. 2010 માં, વિશ્વના કુલ મુસ્લિમોમાંથી 35% 15 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના હતા. અહેવાલમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું છે કે ધાર્મિક પરિવર્તનની દ્રષ્ટિએ હિન્દુ અને મુસ્લિમ સમુદાયો સૌથી સ્થિર છે. વસ્તીમાં ફેરફારનું સૌથી મોટું કારણ ફક્ત તેમનો ઊંચો જન્મ દર અને યુવાનોનો મોટો હિસ્સો છે.