નવી દિલ્હી : સ્થૂળતા અને ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસથી પીડાતા લાખો લોકો માટે એક સારા સમાચાર છે! એક નવા સંશોધનમાં સામે આવ્યું છે કે કેટલાક ખાસ પ્રકારના ડાયટ પ્લાન, જેમ કે ઇન્ટરમિટન્ટ એનર્જી રિસ્ટ્રિક્શન (IER), ટાઇમ-રિસ્ટ્રિક્ટેડ ઈટિંગ (TRE), અને કંટીન્યુઅસ એનર્જી રિસ્ટ્રિક્શન (CER), બ્લડ સુગરના સ્તરને સુધારવામાં અને શરીરના વજનને ઘટાડવામાં ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. આ અભ્યાસે ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતાના ઇલાજ માટે એક નવી આશા જગાવી છે!
 
શું છે આ ખાસ ડાયટ પ્લાન્સ?
ચાલો આ ત્રણેય ડાયટ પ્લાન્સને વિગતવાર સમજીએ:
•    ઇન્ટરમિટન્ટ એનર્જી રિસ્ટ્રિક્શન (IER): આનો અર્થ છે કે ક્યારેક-ક્યારેક ખાવાની માત્રા ઘટાડવી. ઉદાહરણ તરીકે, અઠવાડિયામાં અમુક દિવસો માટે ખૂબ ઓછી કેલરી લેવી, જ્યારે બાકીના દિવસો સામાન્ય રીતે ખાવું.
•    ટાઇમ-રિસ્ટ્રિક્ટેડ ઈટિંગ (TRE): આમાં એક નિશ્ચિત સમયમર્યાદાની અંદર જ ભોજન લેવાનું હોય છે. જેમ કે, દિવસમાં માત્ર 8 કલાકની અંદર ખાવું અને બાકીના સમય ઉપવાસ કરવો.
•    કંટીન્યુઅસ એનર્જી રિસ્ટ્રિક્શન (CER): આનો અર્થ છે કે દરરોજ થોડી-થોડી કેલરી ઓછી ખાવી, એટલે કે સતત કેલરીનું પ્રમાણ નિયંત્રિત કરવું.
 
IER ના 'જાદુઈ' ફાયદાઓ!
સંશોધકોએ શોધી કાઢ્યું કે ત્રણેય ડાયટ પ્લાનથી HbA1c (બ્લડ સુગર કંટ્રોલનું માપ) માં સુધારો થયો છે અને આડઅસરો પણ ત્રણેય જૂથોમાં લગભગ સમાન હતી. પરંતુ IER વાળા જૂથને કેટલાક વધારાના ફાયદાઓ મળ્યા:
•    ફાસ્ટિંગ બ્લડ ગ્લુકોઝ (ખાલી પેટે બ્લડ સુગર) ઓછું થયું.
•    ઇન્સ્યુલિનની અસર વધુ સારી થઈ.
•    ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સ (ખરાબ ચરબી) ઘટી.
•    અને સૌથી મહત્ત્વનું, લોકો આ ડાયટને લાંબા સમય સુધી વધુ સારી રીતે ફોલો કરી શક્યા!
 
સંશોધન કેવી રીતે થયું?
આ સ્ટડીમાં 90 દર્દીઓને સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા અને તેમને ત્રણ સમાન જૂથોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા: IER, TRE અને CER. દરેક જૂથને સમાન માત્રામાં કેલરી આપવામાં આવી હતી. ડાયટિશિયન્સની એક ટીમે 16 અઠવાડિયા સુધી આ ડાયટનું ઝીણવટપૂર્વક નિરીક્ષણ કર્યું, જેથી દરેક જણ યોગ્ય રીતે ડાયટ ફોલો કરી શકે.

દર્દીઓની પ્રોફાઇલ: 90 લોકોમાંથી 63 લોકોએ આ સ્ટડી પૂરી કરી, જેમાં 18 મહિલાઓ અને 45 પુરુષો હતા. તેમની સરેરાશ ઉંમર 36.8 વર્ષ હતી. તેમને લગભગ 1.5 વર્ષથી ડાયાબિટીસ હતો અને તેમનો શરૂઆતનો BMI (બોડી માસ ઇન્ડેક્સ) 31.7 હતો, જે સ્થૂળતાની શ્રેણીમાં આવે છે. તેમનો HbA1c 7.42% હતો, જે સામાન્ય કરતાં થોડો વધારે છે.
 
પરિણામો શું કહે છે?
સ્ટડીના અંતે, IER, TRE અને CER - ત્રણેય ડાયટ જૂથોમાં HbA1c અને વજન ઘટાડવામાં કોઈ મોટો તફાવત નહોતો. તેમ છતાં, IER જૂથમાં 

HbA1c અને વજનમાં સૌથી વધુ ઘટાડો જોવા મળ્યો.
જ્યારે IERની તુલના TRE અને CER સાથે કરવામાં આવી, ત્યારે IERએ ફાસ્ટિંગ બ્લડ ગ્લુકોઝ અને ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સને વધુ ઘટાડ્યા. આ ડાયટે શરીરમાં ઇન્સ્યુલિનની કાર્યક્ષમતાને પણ સુધારી. જોકે, ત્રણેય જૂથોમાં યુરિક એસિડ અને લિવર એન્ઝાઇમ્સમાં કોઈ ખાસ ફેરફાર થયો નથી.

આડઅસરો: IER અને TRE જૂથમાં 2 દર્દીઓને અને CER જૂથમાં 3 દર્દીઓને હળવું હાઇપોગ્લાઇસેમિયા (બ્લડ સુગર થોડું વધારે નીચે જવું) થયું, પરંતુ આ સમસ્યા હળવી હતી.

ડાયટ ફોલો કરવાની ક્ષમતા: IER જૂથના 85% લોકો, CER જૂથના 84% લોકો અને TRE જૂથના 78% લોકો પોતાની ડાયટને યોગ્ય રીતે ફોલો કરી શક્યા, જે દર્શાવે છે કે IER અને CER ડાયટ વધુ સરળતાથી અપનાવી શકાય છે.
 
નિષ્કર્ષ અને ભવિષ્યની આશા
ચીનની ઝેંગઝોઉ યુનિવર્સિટીના પ્રથમ સંલગ્ન હોસ્પિટલના મુખ્ય ચિકિત્સક, પીએચ.ડી. હાઓહાઓ ઝાંગે જણાવ્યું કે, "આ સ્ટડીમાં વૈજ્ઞાનિક પુરાવા મળ્યા છે, જેનાથી તે નક્કી કરી શકાય છે કે ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતાથી ગ્રસ્ત દર્દીઓ માટે કઈ ડાયટ સૌથી યોગ્ય રહેશે."

આ પરિણામો સૂચવે છે કે સ્થૂળતા અને ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસવાળા લોકો માટે ખોરાકમાં ફેરફાર કરવો શક્ય છે અને તે અસરકારક પણ છે.