નવી દિલ્હી :  અશોકા યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર અલી ખાન મહેમૂદાબાદની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટને લઈને નોંધાયેલા FIR કેસમાં તપાસ માટે ગઠિત વિશેષ તપાસ દળ (SIT) ને સુપ્રીમ કોર્ટે બુધવારે (16 જુલાઈ) સણસણતી ફટકાર લગાવી છે. કોર્ટે SIT ને સીધો સવાલ પૂછ્યો કે, "SIT શા માટે પોતાને જ ગેરમાર્ગે દોરી રહી છે?"

કોર્ટે સુનાવણી દરમિયાન આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું કે જ્યારે તેની તપાસનો વ્યાપ માત્ર બે FIR સુધી સીમિત છે, ત્યારે SIT શા માટે પોતાનો વ્યાપ વધારી રહી છે.

શું છે આખો મામલો?
પ્રોફેસર અલી ખાન મહેમૂદાબાદ વિરુદ્ધ હરિયાણા રાજ્ય મહિલા આયોગના પ્રમુખ અને ભાજપના યુવા મોરચાના મહાસચિવ યોગેશ જઠેરીએ ફરિયાદ નોંધાવી હતી.
•    વિવાદાસ્પદ પોસ્ટ: 8 મેના રોજ, અશોકા યુનિવર્સિટીના રાજનીતિ વિજ્ઞાન વિભાગના વડા મહેમૂદાબાદે સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરતા કર્નલ સોફિયા કુરેશી અને વિંગ કમાન્ડર વ્યૉમિકા સિંહ દ્વારા કરવામાં આવેલી પ્રેસ બ્રીફિંગની પ્રશંસા કરી હતી, પરંતુ સાથે જ તેમણે હિન્દુત્વવાદીઓના કથિત અંતર્વિરોધ ને પણ ઉજાગર કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે આ પ્રતીકાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ તેને જમીની વાસ્તવિકતામાં બદલવું પડશે, અન્યથા તે ફક્ત પાખંડ છે.

•    આરોપો: આ પોસ્ટના સંબંધમાં તેમના પર ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમ 152 હેઠળ 'ભારતની સાર્વભૌમત્વ, એકતા અને અખંડિતતાને જોખમમાં મૂકતા કૃત્યો' અંતર્ગત કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમના પર રાષ્ટ્રીય એકતાને નુકસાન પહોંચાડવા, ધાર્મિક ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડવા અને વિવિધ જૂથો વચ્ચે દુશ્મનાવટને પ્રોત્સાહન આપવાનો પણ આરોપ છે.
•    ધરપકડ અને વચગાળાના જામીન: હરિયાણા પોલીસે 18 મેના રોજ મહેમૂદાબાદને 'ઓપરેશન સિંદૂર' પરની તેમની ટિપ્પણી માટે દેશદ્રોહ અને ધાર્મિક ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડવાના આરોપો હેઠળ ધરપકડ કરી હતી. જોકે, 21 મેના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે તેમને વચગાળાના જામીન આપી દીધા હતા અને તેમના સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટની તપાસ માટે એક ખાસ તપાસ દળ (SIT) ની રચના કરી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટની SIT ને કડક શબ્દોમાં ટકોર
28 મેના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે SIT ની તપાસનો વ્યાપ માત્ર બે FIR રિપોર્ટ્સ સુધી જ સીમિત રાખવાનો આદેશ આપ્યો હતો. તેમ છતાં, બુધવારે થયેલી તાજેતરની સુનાવણી દરમિયાન, જસ્ટિસ સૂર્યકાંત અને જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાગચી ની બેંચે SIT ને ફરી એકવાર આડે હાથ લીધી.
•    કપિલ સિબ્બલનો ખુલાસો: મહેમૂદાબાદ તરફથી વરિષ્ઠ અધિવક્તા કપિલ સિબ્બલે કોર્ટને જણાવ્યું કે SIT એ તેમના ઇક્વિપમેન્ટ્સ જપ્ત કર્યા છે અને છેલ્લા 10 વર્ષમાં તેમની વિદેશ યાત્રાઓ વિશે પૂછપરછ કરી રહી છે.
•    કોર્ટનો વેધક સવાલ: આના પર જસ્ટિસ કાંતે સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહેલા એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ એસવી રાજુને પૂછ્યું, "અમે SIT પાસેથી ફક્ત એટલું જ જાણવા માંગીએ છીએ... તેમણે ઇક્વિપમેન્ટ્સ કયા હેતુથી જપ્ત કર્યા છે? અમે તેમને બોલાવીશું." બેંચે પૂછ્યું કે પ્રથમ દૃષ્ટિએ SIT "શા માટે ખોટી દિશામાં જઈ રહી છે? તેમને પોસ્ટની વિષયવસ્તુની તપાસ કરવાની હતી."
•    'તમને તેમની નહીં, ડિક્શનરીની જરૂર છે': સિબ્બલે જણાવ્યું કે મહેમૂદાબાદને ઓછામાં ઓછા ચાર વખત સમન્સ પાઠવવામાં આવ્યા છે, જ્યારે SIT ના પ્રારંભિક રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેમણે દરેક તબક્કે તપાસમાં સહયોગ કર્યો છે. આના પર કોર્ટે કહ્યું કે તેમને ફરીથી સમન્સ પાઠવવો જોઈએ નહીં. જસ્ટિસ કાંતે ભારપૂર્વક કહ્યું, "તમને તેમની (મહેમૂદાબાદની) નહીં, પરંતુ એક ડિક્શનરીની જરૂર છે."

કોર્ટે SIT ને ચાર સપ્તાહની અંદર તપાસ પૂરી કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે. બેંચે એમ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે વચગાળાના જામીન આપતી વખતે મૂકવામાં આવેલી શરતો મહેમૂદાબાદને ફક્ત વિચારણા હેઠળના મુદ્દાઓ પર ટિપ્પણી કરતા રોકે છે અને તેઓ અન્ય વિષયો પર લખવા કે અભિપ્રાય વ્યક્ત કરવા માટે સ્વતંત્ર છે.

આ સુપ્રીમ કોર્ટની આકરી ટિપ્પણી દર્શાવે છે કે કાયદાકીય પ્રક્રિયામાં કોઈપણ પ્રકારના વિચલનને ગંભીરતાથી લેવામાં આવશે.