રાજકોટ : ગુજરાતમાં છેલ્લા પાંચ વર્ષ દરમિયાન સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSME) ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. રાજ્યસભાના સાંસદ પરિમલભાઈ નથવાણીએ કરેલા પ્રશ્નના જવાબમાં, રાજ્યકક્ષાના કેન્દ્રીય MSME મંત્રી શોભા કરંદલાજેએ ૨૧ જુલાઈ, ૨૦૨૫ના રોજ જણાવ્યું હતું કે, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ગુજરાતમાં ૩૭,૫૬,૩૯૦ નવા MSMEની નોંધણી થઈ છે. જોકે, આ જ સમયગાળા દરમિયાન ૮,૭૭૯ MSME બંધ પણ થયા છે. મંત્રીના નિવેદન અનુસાર, વૈશ્વિક પડકારો વચ્ચે પણ MSME ક્ષેત્રને સુદૃઢ બનાવવા માટે ભારત સરકારે વિવિધ મહત્વપૂર્ણ પગલાં લીધા છે.
MSME ક્ષેત્રને સુદૃઢ બનાવવા સરકારી પ્રયાસો
મંત્રીના નિવેદન મુજબ, ભારત સરકારે MSME ક્ષેત્રને ટેકો આપવા અને તેને મજબૂત બનાવવા માટે અનેક પહેલ કરી છે:
 * આત્મનિર્ભર ભારત ફંડ દ્વારા ₹૫૦,૦૦૦ કરોડનો મૂડી ઉમેરો કરવામાં આવ્યો છે, જે આ ક્ષેત્રને આર્થિક રીતે સક્ષમ બનાવવામાં મદદરૂપ થશે.
 * MSMEની સ્થિતિમાં સુધારો થાય તે હેતુથી બિન-કરવેરા લાભોને ૩ વર્ષ માટે લંબાવવામાં આવ્યા છે, જે ઉદ્યોગોને રાહત પૂરી પાડશે.
 * ₹૨૦૦ કરોડ સુધીની ખરીદી માટે કોઈ વૈશ્વિક ટેન્ડરની જરૂર નથી તેવો નિયમ બનાવવામાં આવ્યો છે, જે સ્થાનિક MSMEને વધુ તકો પૂરી પાડશે.
 * પ્રાધાન્યતા ક્ષેત્ર ધિરાણ હેઠળના લાભો પ્રાપ્ત કરવા માટે, અનૌપચારિક સૂક્ષ્મ સાહસોને ઔપચારિક દાયરામાં લાવવા માટે *ઉદ્યમ સહાય પ્લેટફોર્મ (UAP)*નું લોન્ચિંગ કરાયું હતું.
મંત્રીએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે MSME મંત્રાલયની સૂક્ષ્મ અને લઘુ સાહસો (MSEs) માટેની ક્રેડિટ ગેરંટી યોજના હેઠળ, જે સભ્ય ધિરાણ સંસ્થાઓ MSEsને શાખ પૂરી પાડે છે, તેઓને કોઈપણ જામીનગીરી અથવા ત્રાહિત-પક્ષની ગેરન્ટી વિના ગેરન્ટી પૂરી પાડવામાં આવે છે.
વધારાનું ધિરાણ અને નીતિગત સુધારાઓ
શાખના ઘટાડેલા ખર્ચે ₹૨ લાખ કરોડનું વધારાનું ધિરાણ મેળવી શકાય તે માટે કેન્દ્રીય બજેટ ૨૦૨૩-૨૪માં જાહેર કરાયા મુજબ, MSEs માટે ક્રેડિટ ગેરંટી ફંડ ટ્રસ્ટના ભંડોળમાં ₹૯,૦૦૦ કરોડનું વધારાનું ભંડોળ ઉમેરવામાં આવ્યું હતું.
MSME ક્ષેત્રને વધુ સુદૃઢ બનાવવા માટે, ભારત સરકારે ૨૦૨૪ના બજેટમાં ઉત્પાદન ક્ષેત્રના MSME માટે મ્યુચ્યુઅલ ક્રેડિટ ગેરંટી સ્કીમ (CGS) તેમજ સ્પેશિયલ મેન્શન એકાઉન્ટમાં (SMA) MSME માટે ક્રેડિટ ગેરંટી સ્કીમની જાહેરાત કરી હતી. વધુમાં, સરકારે બજેટ ઘોષણા ૨૦૨૫ દ્વારા MSMEની વ્યાખ્યામાં સુધારો કરીને CGS હેઠળનું ગેરંટી કવરેજ ₹૫ કરોડથી વધારીને ₹૧૦ કરોડ કર્યું હતું.
પરિમલભાઈ નથવાણી જાણવા માગતા હતા કે, ભારતમાં MSME પર વૈશ્વિક આર્થિક મંદીની કેટલી અસર થઈ છે અને આ મુશ્કેલ સમયમાં આ ક્ષેત્રને ટેકો આપવા માટે સરકારે કયા પગલાં લીધા છે. મંત્રીના આ પ્રત્યુત્તરે સરકારી નીતિઓ અને તેના પરિણામો પર પ્રકાશ પાડ્યો છે.