વિદેશ યાત્રાનો શોખ ધરાવતા ગુજરાતીઓ, ખાસ કરીને રાજકોટના નાગરિકો માટે એક સારા સમાચાર છે! વિશ્વના પાસપોર્ટ રેન્કિંગમાં ભારતીય પાસપોર્ટે જબરદસ્ત છલાંગ લગાવી છે. હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, ભારતીય પાસપોર્ટ છેલ્લા છ મહિનામાં 85મા સ્થાનેથી સીધો 77મા સ્થાને પહોંચી ગયો છે, જે 9 સ્થાનનો નોંધપાત્ર સુધારો દર્શાવે છે! આ સાથે, ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકો હવે કુલ 59 દેશોમાં વિઝા-મુક્ત પ્રવેશ મેળવી શકશે, જેમાં બે નવા ગંતવ્ય સ્થાનોનો ઉમેરો થયો છે.
 
વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટ: સિંગાપોરનો દબદબો અકબંધ!
તાજેતરમાં જાહેર થયેલા મધ્ય-વર્ષના પાસપોર્ટ રેન્કિંગમાં સિંગાપોરે ફરી એકવાર વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટ તરીકેનું પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે. સિંગાપોરનો પાસપોર્ટ વિશ્વભરના 227 દેશોમાંથી 193 સ્થળોએ વિઝા-મુક્ત પ્રવેશ આપે છે.
•    બીજા સ્થાને: જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા સંયુક્તપણે બીજા સ્થાને છે, જે તેમના નાગરિકોને 190 દેશોમાં વિઝા-મુક્ત પ્રવેશ આપે છે.
•    ત્રીજા સ્થાને: ડેનમાર્ક, ફિનલેન્ડ, ફ્રાન્સ, જર્મની, આયર્લેન્ડ, ઇટાલી અને સ્પેન - આ સાત EU પાસપોર્ટ 189 દેશોમાં પ્રવેશ સાથે ત્રીજા સ્થાને છે.
•    સૌથી નબળો પાસપોર્ટ: વૈશ્વિક ગતિશીલતાના સ્પેક્ટ્રમના બીજા છેડે, અફઘાનિસ્તાન રેન્કિંગમાં સૌથી નીચે છે, જેના નાગરિકોને માત્ર 25 દેશોમાં પૂર્વ વિઝા વિના પ્રવેશ મળે છે.
 
મોટા ફેરફારો: UK અને US ની રેન્કિંગમાં ઘટાડો, ભારતનો ઉદય!
આ રેન્કિંગમાં કેટલાક મોટા ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યા છે:
•    UK અને US નો ઘટાડો: જાન્યુઆરીથી યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (US) દરેક એક સ્થાન નીચે ઉતર્યા છે, જે લાંબા ગાળાના ઘટાડાના વલણને ચાલુ રાખે છે. એક સમયે વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટ ગણાતા (UK 2015માં અને US 2014માં) તેઓ હવે અનુક્રમે 6ઠ્ઠા અને 10મા સ્થાને છે. US તો ઇન્ડેક્સના 20 વર્ષના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત ટોપ 10 માંથી બહાર થવાની આરે છે.
•    ભારતની સૌથી મોટી છલાંગ: ભારતે છેલ્લા છ મહિનામાં રેન્કિંગમાં સૌથી મોટી છલાંગ લગાવી છે, 85મા સ્થાનેથી 77મા સ્થાને પહોંચી ગયું છે, ભલે તેના વિઝા-મુક્ત સ્થળોની સંખ્યામાં માત્ર બેનો વધારો થયો હોય (હવે કુલ 59). આ દર્શાવે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતીય પાસપોર્ટની સ્વીકૃતિ અને મહત્વ વધી રહ્યું છે.
•    સાઉદી અરેબિયાનો ફાયદો: સાઉદી અરેબિયાએ વિઝા-મુક્ત પ્રવેશમાં સૌથી મોટો ફાયદો મેળવ્યો છે, જાન્યુઆરીથી ચાર નવા દેશો ઉમેર્યા છે, અને તેની કુલ સંખ્યા 91 પર પહોંચી ગઈ છે, જેનાથી તે 54મા સ્થાને પહોંચી ગયું છે.
 
UAE અને ચીન: પાસપોર્ટ પાવર શિફ્ટના અગ્રણી!
છેલ્લા એક દાયકાના ઇન્ડેક્સના લાંબા ગાળાના દૃષ્ટિકોણથી વૈશ્વિક સ્તરે વધુ ખુલ્લાપણું, વધુ ગતિશીલતા અને પાસપોર્ટની વધતી શક્તિ તરફ સામાન્ય પરિવર્તન જોવા મળે છે.
•    UAE નો અદભૂત ઉદય: UAE ટોચના વધારામાં એક અદભૂત ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે, છેલ્લા 10 વર્ષમાં 42મા સ્થાનેથી સીધું 8મા સ્થાને પહોંચી ગયું છે, જે તેને રેન્કિંગમાં ટોપ 10 માં સ્થાન મેળવનાર એકમાત્ર મોટો દેશ બનાવે છે.
•    ચીનનો પ્રભાવશાળી ઉદય: 2015 થી 94મા સ્થાનેથી 60મા સ્થાને પહોંચીને ચીન પણ 34 સ્થાન ઉપર આવ્યું છે – આ ખાસ કરીને પ્રભાવશાળી છે કારણ કે અન્ય ટોચના વધારાની જેમ ચીને હજુ સુધી યુરોપના શેંગેન વિસ્તારમાં વિઝા-મુક્ત પ્રવેશ મેળવ્યો નથી. ચીનની વધેલી ખુલ્લાપણું તેને વધુ મુલાકાતીઓને આકર્ષવાની તેની સતત વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે.

એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્ર હવાઈ યાત્રાની માંગમાં વૃદ્ધિનું મુખ્ય ચાલક બની રહ્યું છે. IATA ના ડાયરેક્ટર જનરલ વિલી વોલ્શના જણાવ્યા અનુસાર, 2025 ના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં હવાઈ યાત્રાની કુલ માંગમાં 5.8 ટકાનો મજબૂત વધારો જોવા મળ્યો છે, જેમાં એશિયા-પેસિફિક એરલાઇન્સ 9.5 ટકા વૃદ્ધિ સાથે અગ્રણી છે.

આ રેન્કિંગ ભારતીય પાસપોર્ટની વધતી વૈશ્વિક શક્તિ અને ભારતીય નાગરિકો માટે વધુ મુસાફરીના વિકલ્પોના નવા યુગનો સંકેત આપે છે. લોકો હવે વધુ સરળતાથી વિદેશ યાત્રાનું આયોજન કરી શકશે!