દેશમાં યુવાનોમાં અચાનક થતા મૃત્યુ અને હાર્ટ એટેકના વધતા કેસો અંગે છેલ્લા કેટલાક સમયથી વ્યાપક ચિંતા અને અટકળો ચાલી રહી હતી. ખાસ કરીને, કોરોના વેક્સિનને આ ઘટનાઓ સાથે જોડીને અનેક અફવાઓ ફેલાઈ રહી હતી. પરંતુ, આજે (શુક્રવાર, ૨૫ જુલાઈ, ૨૦૨૫) સંસદના ચોમાસુ સત્ર ૨૦૨૫માં મોદી સરકારે આ મામલે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે, કોરોના વેક્સિન હાર્ટ એટેક અને મૃત્યુનું કારણ નથી. આ જવાબથી લોકોમાં પ્રવર્તતી ગેરસમજો દૂર થવાની આશા છે.
 
સાંસદોના સવાલો અને સરકારનો જવાબ:
લોકસભામાં શિવસેના (ઉદ્ધવ જૂથ)ના સાંસદ અરવિંદ ગણપત સાવંત અને સંજય ઉત્તમરાવ દેશમુખે સ્વાસ્થ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડાને સવાલ પૂછ્યો હતો કે શું દેશમાં છેલ્લા ૫ વર્ષમાં હાર્ટ એટેકના કેસોમાં ઝડપી વધારો થયો છે? જો વધારો થયો હોય તો તેના પાછળના કારણો શું છે? સાંસદોએ એ પણ પૂછ્યું કે શું સરકારે હાર્ટ એટેકના વધતા કેસો અંગે કોઈ અભ્યાસ કરાવ્યો છે? શું કોઈ જનજાગૃતિ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે? અને શું સરકારે ગ્રામીણ અને વંચિત વર્ગના લોકો માટે વિશેષ સુવિધા કે વ્યવસ્થા કરી છે?

આ સવાલોના જવાબમાં સરકારે ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) અને નેશનલ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ (NCDC) દ્વારા કરવામાં આવેલા બે વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસોનો હવાલો આપ્યો. આ બંને અભ્યાસોમાં યુવાનોમાં હાર્ટ એટેકના વધતા કેસો અને અચાનક થયેલા મૃત્યુના કારણો પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે.
 
ICMR અને AIIMS ના અભ્યાસો શું કહે છે?
૧. ICMRનો અભ્યાસ:
ICMRના નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એપિડેમિયોલોજી (NIE) દ્વારા ૧૮-૪૫ વર્ષના વય જૂથના લોકોમાં અચાનક થતા મૃત્યુ અંગે એક મલ્ટિસેન્ટર કેસ-કંટ્રોલ સ્ટડી કરવામાં આવી હતી. આ અભ્યાસ ૧૯ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ૪૭ હોસ્પિટલોમાં કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં અચાનક મૃત્યુના ૭૨૯ કેસોનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો. સંશોધનમાં ૨૯૧૬ સ્વસ્થ વ્યક્તિઓને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા.

આ સંશોધનમાં સ્પષ્ટ થયું કે કોરોના વેક્સિન સુરક્ષિત છે અને તેણે મૃત્યુના જોખમને મોટાભાગે ઘટાડ્યું છે. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે જે લોકોને કોરોના કાળમાં હોસ્પિટલમાં દાખલ થવું પડ્યું હતું, જેમના પરિવારમાં મૃત્યુનો ઇતિહાસ હતો, જેમણે ૪૮ કલાક પહેલા દારૂ કે ડ્રગ્સ લીધા હતા અથવા વધુ શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરી હતી, તેવા લોકોમાં અચાનક મૃત્યુ થવાની શક્યતા વધુ હતી. આથી, કોરોના વેક્સિનેશન મૃત્યુનું કારણ નથી.

૨. દિલ્હી AIIMS નો અભ્યાસ:
નવી દિલ્હીની AIIMS દ્વારા પણ અચાનક મૃત્યુના કારણો શોધવા માટે સંશોધન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સંશોધનનું નિષ્કર્ષ એ આવ્યું કે હાર્ટ એટેક (Myocardial Infarction) યુવાનોમાં મૃત્યુદર વધારવાનું સૌથી મોટું કારણ છે. કોરોના મહામારી પહેલા અને પછીના સમયની સરખામણી કરીએ તો, મૃત્યુના કારણોની પેટર્નમાં કોઈ ખાસ ફેરફાર આવ્યો નથી.

આમ, સરકારના આ જવાબે કોરોના વેક્સિન અને હાર્ટ એટેક વચ્ચેના સીધા સંબંધ અંગેની અટકળો અને ચિંતાઓને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. રાજકોટ સહિતના નાગરિકોને આ માહિતી શાંતિ પ્રદાન કરશે.