ટેલિવિઝન- ઇન્ટરનેટ કિશોરોની માસૂમિયત-ભોળપણને છીનવી રહ્યા છે
ટેલિવિઝન, ઇન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયા કિશોરોના સંવેદનશીલ મન પર વિનાશક અસર કરી રહ્યા છે અને પરિણામે, તેઓ ખૂબ જ નાની ઉંમરે તેમની નિર્દોષતા ગુમાવી રહ્યા છે
લખનૌ, તા.૨૬: અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે કિશોરો પર ટેલિવિઝન, ઇન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયાની ‘વિનાશક' અસરો અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. કોર્ટે કહ્યું કે આ માધ્યમો ‘ખૂબ જ નાની ઉંમરે પોતાની નિર્દોષતા- ભોળપણ ગળી રહ્યા છે.' કોર્ટે કહ્યું કે સરકાર પણ આ ટેકનોલોજીના ‘અનિયંત્રિત' સ્વભાવને કારણે તેના પ્રભાવને નિયંત્રિત કરી શકતી નથી.
જસ્ટિસ સિદ્ધાર્થે કૌશામ્બીમાં કિશોર ન્યાય બોર્ડ તેમજ POCSO કોર્ટના આદેશને પડકારતી એક કિશોર દ્વારા દાખલ કરાયેલી ફોજદારી સુધારણા અરજીને સ્વીકારતી વખતે આ અવલોકનો કર્યા હતા. એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે સગીર છોકરી સાથે સંમતિથી શારીરિક સંબંધ બાંધવાના કથિત કેસમાં તેની સામે પુખ્ત વયના તરીકે કેસ ચલાવવો જોઈએ.
કોર્ટે કહ્યું, એવું કંઈ રેકોર્ડ પર નથી જે દર્શાવે છે કે કિશોર શિકારી છે અને કોઈપણ ઉશ્કેરણી વિના ગુનો પુનરાવર્તન કરવાની સંભાવના ધરાવે છે. ફક્ત એટલા માટે કે તેણે જઘન્ય ગુનો કર્યો છે, તેની સાથે પુખ્ત વયના લોકો જેવો વ્યવહાર ન થઈ શકે. કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો કે સમીક્ષક પર કિશોર ન્યાય બોર્ડ દ્વારા સગીર તરીકે કેસ ચલાવવામાં આવે.
રિવિઝન અરજી પર વિચાર કરતી વખતે, કોર્ટે મનોવૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન અહેવાલની નોંધ લીધી જેમાં જાણવા મળ્યું કે ૧૬ વર્ષનો કિશોર અરજદાર, તેનો IQ ૬૬ હતો. કોર્ટે કહ્યું કે આ IQ તેને બૌદ્ધિક કામગીરીની ‘સીમાંત' શ્રેણીમાં મૂકશે. કોર્ટે વધુમાં કહ્યું કે સાંગ્યુઇન ફોર્મ બોર્ડ ટેસ્ટના આધારે, તેમની માનસિક ઉંમર માત્ર છ વર્ષ હોવાનો અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો હતો.
કોર્ટે રિપોર્ટના તારણોને પણ ધ્યાનમાં લીધા, જેમાં તેમના સામાજિક જીવનમાં કેટલીક મુશ્કેલીઓ, તેમજ નબળા શૈક્ષણિક પ્રદર્શન અને સામાજિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી. જસ્ટિસ સિદ્ધાર્થે કહ્યું, ‘આ કોર્ટે શોધી કાઢયું કે મનોવિજ્ઞાનીનો રિપોર્ટ કિશોરની તરફેણમાં હતો.'
કોર્ટે કહ્યું કે જ્યારે સમીક્ષકે પીડિતા સાથે શારીરિક સંબંધ બાંધ્યા ત્યારે તેની ઉંમર લગભગ ૧૪ વર્ષની હતી. કોર્ટે એ પણ ધ્યાનમાં લીધું કે પીડિતાને ગર્ભપાતની ગોળીઓ આપવી એ તેનો પોતાનો વિવેક નથી, પરંતુ આ નિર્ણયમાં બે અન્ય લોકો પણ સામેલ હતા.
કોર્ટે કહ્યું કે માત્ર જઘન્ય ગુનો કરવાથી સગીરને પુખ્ત વયના તરીકે કેસ ચલાવવાનો અધિકાર આપમેળે મળતો નથી. સિંગલ જજે વધુમાં કહ્યું કે મનોવિજ્ઞાનીનો રિપોર્ટ સમીક્ષકની તરફેણમાં હોવા છતાં, તેને ફક્ત એટલા માટે અવગણવામાં આવ્યો કે ગુનો જઘન્ય હતો.
કોર્ટે કહ્યું, ‘નિર્ભયા કેસ એક અપવાદ હતો, સામાન્ય નિયમ નહીં, અને બધા કિશોરો પર તેમના માનસ પર એકંદર સામાજિક અને માનસિક અસરને યોગ્ય રીતે ધ્યાનમાં લીધા વિના પુખ્ત વયના લોકો તરીકે કેસ ચલાવી શકાય નહીં.' પરિણામે, કોર્ટે નીચલી અદાલતો દ્વારા પસાર કરાયેલા આદેશોને ગેરવાજબી ગણાવ્યા અને તેમને રદ કર્યા.
મુમતાઝ અહેમદ નાસિર ખાન વિરુદ્ધ મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય કેસમાં ૨૦૧૯ના ચુકાદામાં બોમ્બે હાઈકોર્ટે કરેલા અવલોકનો સાથે હાઈકોર્ટ સંમત થયું. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ટેલિવિઝન, ઇન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયા કિશોરોના સંવેદનશીલ મન પર વિનાશક અસર કરી રહ્યા છે અને પરિણામે, તેઓ ખૂબ જ નાની ઉંમરે તેમની નિર્દોષતા ગુમાવી રહ્યા છે.
કોર્ટે કહ્યું કે કિશોરો પર ટેલિવિઝન, ઇન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયા જેવા દ્રશ્ય માધ્યમોના ૅખરાબ પ્રભાવૅ ને નિયંત્રિત કરી શકાતો નથી અને એવું લાગતું નથી કે સરકાર તેને નિયંત્રિત કરી શકે છે કારણ કે તેમાં સામેલ ટેકનોલોજી અનિયંત્રિત પ્રકળતિની છે.
(10:21 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
