નવી દિલ્હી, ૨૭ જુલાઈ, ૨૦૨૫ : અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટના (એર ઇન્ડિયા-૧૭૧) બાદ ભારત સરકાર સુરક્ષાને લઈને કડક બની છે. સરકારે તાતા સન્સ અને એર ઇન્ડિયાના ચેરમેન એન. ચંદ્રશેખરન સાથે બેઠક યોજીને સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપ્યો છે કે, સુરક્ષા પર સીધી અસર કરતા મુખ્ય વિભાગોમાં "બેકસીટ ડ્રાઇવિંગ" (પડદા પાછળના નિર્ણયો લેવાની સંસ્કૃતિ) ને તાત્કાલિક સમાપ્ત કરવામાં આવે. વધુમાં, સરકારે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે, નિર્ણયો લેવાનો અધિકાર પદ પર બેઠેલા વ્યક્તિને જ હોવો જોઈએ, ન કે જ્યારે પરિસ્થિતિ બગડે ત્યારે તેમને માત્ર દોષી ઠેરવવા માટે.
સરકારના બે કડક સંદેશ: 'પદ કોઈ બીજા પાસે, નિર્ણય કોઈ બીજા લે છે' - આ ખતરનાક વ્યવસ્થાનો અંત લાવવા નિર્દેશ
અહેવાલ મુજબ, કેન્દ્રીય ઉડ્ડયન મંત્રી રામ મોહન નાયડુ, સચિવ સમીર કુમાર સિન્હા અને ડીજીસીએના વડા ફૈઝ અહેમદ કિદવાઈની ઉપસ્થિતિમાં શુક્રવારે (૨૫ જુલાઈ, ૨૦૨૫) એન. ચંદ્રશેખરન સાથે એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં સુરક્ષા સુધારવાના ઉપાયો પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, જેના પર ચંદ્રશેખરને સંમતિ દર્શાવી છે.
સરકારના બે મુખ્ય સંદેશ:
૧. બેકસીટ ડ્રાઇવિંગનો અંત: સુરક્ષા પર સીધી અસર કરતા એર ઇન્ડિયાના મુખ્ય વિભાગોમાં બેકસીટ ડ્રાઇવિંગની સંસ્કૃતિ (જ્યાં પડદા પાછળથી નિર્ણયો લેવામાં આવે છે) તાત્કાલિક ધોરણે ખતમ થવી જોઈએ.
૨. નિર્ણય લેવાની સત્તા પદધારકને: મુખ્ય વિભાગોમાં પદ પર બેઠેલા લોકો પાસે નિર્ણય લેવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર હોવો જોઈએ, ન કે માત્ર વસ્તુઓ ખોટી પડે ત્યારે તેમને દોષી ઠેરવવા માટે. વર્તમાન વ્યવસ્થામાં ઘણીવાર નિર્ણયો કોઈ અન્ય જ લે છે, જ્યારે જવાબદારી કોઈ બીજાના શિરે હોય છે. આ વ્યવસ્થા અત્યંત ખતરનાક છે અને તેને તાત્કાલિક બંધ કરવી જોઈએ.
કયા વિભાગોમાં છે વિરોધાભાસ?
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સિક્યોરિટી, ટ્રેનિંગ, મેન્ટેનન્સ, એન્જિનિયરિંગ અને ઇન્ટિગ્રેટેડ ઓપરેશન્સ કંટ્રોલ સેન્ટર (IOCC) જેવા કેટલાક વિભાગો સમગ્ર કામગીરીને સુરક્ષિત બનાવવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. આમાંથી કેટલાક વિભાગોમાં વિરોધાભાસની સ્થિતિ પ્રવર્તી રહી છે, જ્યાં પદ પર કોઈ અન્ય બેઠું છે અને નિર્ણયો કોઈ અન્ય જ લે છે. આ સમસ્યાનો ઉકેલ અત્યંત જરૂરી છે અને સરકારને આશા છે કે તેમ જ થશે. ચંદ્રશેખરને પણ આવી બાબતો પર સંમતિ દર્શાવી છે.
ઉચ્ચ સ્તરીય ચર્ચા અને DGCA ના કડક પગલાં:
૧૨ જૂન, ૨૦૨૫ ના રોજ થયેલી એર ઇન્ડિયા-૧૭૧ દુર્ઘટના અને ત્યારબાદ બનેલી નાની-મોટી ઘટનાઓ પછી, મંત્રાલય સીઈઓ કેમ્પબેલ વિલ્સનની અધ્યક્ષતામાં એર ઇન્ડિયા મેનેજમેન્ટ સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય ચર્ચા કરી રહ્યું છે. આ મામલે ત્રણ દિવસ સુધી ચર્ચાઓ ચાલી હતી. ૨૧ જૂનના રોજ, ડીજીસીએએ ક્રૂ શેડ્યુલિંગના પ્રભારી એર ઇન્ડિયાના ત્રણ અધિકારીઓને હટાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો. આ સાથે જ ચેતવણી પણ આપી હતી કે જો ક્રૂ શેડ્યુલિંગમાં ચૂક ચાલુ રહેશે, તો તેઓ એર ઇન્ડિયાને બંધ કરવા સુધીના પગલાં લઈ શકે છે.
દુર્ઘટનાગ્રસ્ત વિમાનોના સાધનો પ્રદર્શનમાંથી હટાવવા:
૧૨ જૂનની દુર્ઘટના પછી અધિકારીઓ દ્વારા મેનેજમેન્ટને એક અન્ય વાત પણ સૂક્ષ્મતાથી જણાવવામાં આવી છે કે, એરલાઇન હવે તેમના ગુરુગ્રામ સ્થિત ઓફિસમાં દુર્ઘટનાગ્રસ્ત વિમાનોનો સામાન પ્રદર્શન માટે નહીં રાખે. આ ઓફિસમાં સીટ, ઉપકરણો અને ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડરને પ્રદર્શન માટે રાખવામાં આવ્યા હતા. જોકે તેનો ઉદ્દેશ્ય સુરક્ષાની જરૂરિયાત યાદ અપાવવાનો હોઈ શકે છે, પરંતુ મોટી સંખ્યામાં કર્મચારીઓ તેને પસંદ કરતા નથી.
એર ઇન્ડિયા માટે સુવર્ણ તક:
એક સરકારી અધિકારીએ જણાવ્યું કે, "ટાટા અને સિંગાપોર એરલાઇન્સ જેવા ભાગીદારો સાથે એર ઇન્ડિયા પાસે પોતાને ફરીથી સ્થાપિત કરવાની સુવર્ણ તક છે. સરકાર તમામ એરલાઇન્સને મદદ કરવા માંગે છે અને એર ઇન્ડિયાને આ સંકટમાંથી બહાર કાઢવા માટે પણ સહયોગ આપી રહી છે. આજે ભારત પાસે એર ઇન્ડિયા અને ઇન્ડિગો જેવા બે મોટા ખેલાડીઓ છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે દેશને ગૌરવાન્વિત કરી શકે છે, પરંતુ તેમને આંતરિક પડકારોને પાર કરવા પડશે."