જેસલમેર, રાજસ્થાન 28 જુલાઈ 2025: રાજસ્થાનમાં સરકારી શાળાઓની બેદરકારી હવે જીવલેણ સાબિત થઈ રહી છે. તાજેતરમાં ઝાલાવાડમાં થયેલા ભયાનક અકસ્માત બાદ હવે જેસલમેરમાં પણ એક માસૂમ બાળકે જીવ ગુમાવ્યો છે. શિક્ષણ વિભાગની ઘોર લાપરવાહીને કારણે જર્જરિત ઇમારતોમાં શાળાઓ ચાલી રહી છે, જે વરસાદના કારણે ધરાશાયી થઈ રહી છે અને નિર્દોષ બાળકોના ભોગ લઈ રહી છે.
 
જેસલમેરના પૂનમનગર ગામમાં હૃદયદ્રાવક ઘટના:
આ ઘટના જેસલમેરના પૂનમનગર ગામમાં આવેલી રાજકીય બાલિકા ઉચ્ચતર માધ્યમિક વિદ્યાલયની છે. સોમવારે બપોરે લગભગ 1 વાગ્યે, શાળા છૂટ્યા પછી મુખ્ય ગેટ અચાનક ધસી પડ્યો. ધોરણ 1માં અભ્યાસ કરતો 9 વર્ષીય વિદ્યાર્થી અરબાઝ ખાન ગેટ નીચે દબાઈ જતાં ઘટનાસ્થળે જ તેનું કરુણ મૃત્યુ થયું હતું.
 
પરિવારજનોનો આક્રોશ: "મહિનાઓથી જર્જરિત ગેટની મરામત કેમ ન થઈ?"
અરબાઝના પરિવારજનો અને ગ્રામજનોનો આરોપ છે કે શાળાનો આ ગેટ ઘણા મહિનાઓથી જર્જરિત હાલતમાં હતો, તેમ છતાં શાળા પ્રશાસને તેની મરામત કરાવી ન હતી. રજા પડ્યા બાદ બાળકો બહાર નીકળી રહ્યા હતા ત્યારે જ પથ્થર અને લોખંડનો બનેલો આ ભારે ગેટ અચાનક ધરાશાયી થતા આ દુર્ઘટના બની હતી. આ ઘટનાથી રોષે ભરાયેલા પરિવારજનો અને ગ્રામજનોએ અરબાઝના મૃતદેહ સાથે શાળાની બહાર ધરણા પ્રદર્શન કર્યા હતા અને જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહીની માંગ કરી હતી.
 
ઝાલાવાડની દુર્ઘટના અને સરકારના 'મોટા' નિર્ણયો:
નોંધનીય છે કે, ત્રણ દિવસ પહેલા એટલે કે 25 જુલાઈ, શુક્રવારે ઝાલાવાડ જિલ્લામાં પણ એક સરકારી શાળાની ઇમારત ધરાશાયી થતા સાત બાળકોના મોત થયા હતા. આ કરુણ ઘટના બાદ રાજસ્થાન સરકાર હરકતમાં આવી હતી અને શિક્ષણ વિભાગ માટે કડક આદેશો જારી કર્યા હતા. આદેશ મુજબ, કોઈપણ અધિકારી કે કર્મચારી પૂર્વ પરવાનગી વિના જિલ્લા મુખ્યાલય છોડી શકશે નહીં. સાથે જ, આદેશમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે અને તેને ધ્યાનમાં રાખીને શાળાના ભવનોનું સઘન નિરીક્ષણ કરવું આવશ્યક છે. સમગ્ર રાજ્યમાં શાળાના ભવનોની સ્થિતિની તપાસ અને શિક્ષણ વિભાગના અધિકારીઓની રજાઓ પર રોક લગાવવા જેવા નિર્ણયો પણ લેવામાં આવ્યા હતા.
 
શું માત્ર આદેશોથી દુર્ઘટનાઓ અટકશે? સિસ્ટમની સુસ્તીનો ભોગ માસૂમ બાળકો!
આ બંને દુર્ઘટનાઓમાં એક વાત સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે કે સરકારી શાળાઓમાં ઇમારતોના નિરીક્ષણ અને જાળવણીમાં ગંભીર બેદરકારી રાખવામાં આવી રહી છે. ભલે તે ઝાલાવાડની જર્જરિત ઇમારત હોય કે જેસલમેરનો નબળો ગેટ, સિસ્ટમની સુસ્તી અને જવાબદારીનો અભાવ બાળકોના જીવ પર ભારે પડી રહ્યા છે. GIS ટેગિંગ અને અધિકારીઓની રજાઓ પર રોક જેવા નિર્ણયો જરૂરી છે, પરંતુ જ્યાં સુધી જમીની સ્તરે શાળાના ભવનોની સમયસર મરામત અને જવાબદારી નક્કી નહીં થાય, ત્યાં સુધી આવા અકસ્માતોનું પુનરાવર્તન થતું રહેશે.

અરબાઝનું મૃત્યુ અને ઝાલાવાડની દુર્ઘટના માત્ર આંકડા નથી, આ બંને ઘટનાઓ આપણને અરીસો બતાવી રહી છે કે 'શિક્ષણના મંદિરો' ની હાલત કેટલી નાજુક બની ગઈ છે. સરકારની આ કડકાઈથી શું ખરેખર પરિસ્થિતિ સુધરશે, કે પછી આવા કરુણ અકસ્માતો ચાલુ જ રહેશે તે એક મોટો પ્રશ્ન છે.