લંડન : યુનાઇટેડ કિંગડમમાં સત્તાવાળાઓ દ્વારા દેશના વિવિધ ભાગોમાં ફરી શરૂ થયેલા પ્રદર્શનોને પગલે એક મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.1 UK ના નેશનલ પોલીસ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (NPoCC) માં એક નવો ગુપ્તચર યુનિટ (Intelligence Unit) સ્થાપિત કરવામાં આવશે, જે સોશિયલ મીડિયા પર 'એન્ટી-માઇગ્રન્ટ' (પ્રવાસી વિરોધી) અશાંતિના પ્રારંભિક સંકેતો પર નજર રાખશે.2 આ પગલું ગયા ઉનાળામાં થયેલી હિંસક ઘટનાઓના પુનરાવર્તનને રોકવા માટે લેવામાં આવ્યું છે, જે ખોટી માહિતી અને નાગરિક અશાંતિને કારણે ફાટી નીકળી હતી.
 
શા માટે આ નવો યુનિટ? ગયા ઉનાળાનો ભયાનક અનુભવ!
પોલીસ મંત્રી ડાયના જોન્સને રવિવારે સંસદસભ્યોને જણાવ્યું કે ગૃહ મંત્રાલય એક સમર્પિત "રાષ્ટ્રીય ઇન્ટરનેટ ઇન્ટેલિજન્સ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ" ની રચના કરવાનું વિચારી રહ્યું છે.3 આ ટીમ NPoCC માં કાર્યરત રહેશે અને ઓનલાઈન પ્રવૃત્તિઓનું વિશ્લેષણ કરીને સંભવિત જોખમોને ઓળખવાનું કાર્ય કરશે, જેનાથી સ્થાનિક પોલીસ દળોને ઉભરતા જોખમોનો ઝડપથી પ્રતિસાદ આપવામાં મદદ મળશે.

ગાર્ડિયનના અહેવાલ મુજબ, જોન્સને લખ્યું કે, "આ ટીમ સોશિયલ મીડિયા ગુપ્તચર માહિતીનું નિરીક્ષણ કરવા અને સ્થાનિક કાર્યકારી નિર્ણયોને જાણ કરવા માટે તેના ઉપયોગ પર સલાહ આપવા માટે રાષ્ટ્રીય સ્તરે એક ક્ષમતા પ્રદાન કરશે."

આ જાહેરાત ગયા સપ્તાહના અંતે લીડ્સ, નોર્વિચ અને નોટિંગહામશાયરમાં નવા પ્રદર્શનો નોંધાયા બાદ આવી છે. એસેક્સના એપ્પિંગમાં આશ્રય શોધનારાઓને આશ્રય આપતી હોટલની બહાર થયેલી હિંસક ઘટનાઓ બાદ પ્રદર્શનો વધુ તીવ્ર બન્યા, જે ગયા જુલાઈમાં સાઉથપોર્ટમાં શરૂ થયેલા રમખાણોની યાદ અપાવે છે.

ગયા ઉનાળામાં, સાઉથપોર્ટમાં એક હોલિડે ક્લબમાં ત્રણ નાની છોકરીઓ - બેબી કિંગ (6), એલિસ દા સિલ્વા અગુઇર (9) અને એલ્સી ડોટ સ્ટેનકોમ્બે (7) -ની હત્યા બાદ અશાંતિ ફાટી નીકળી હતી.6 હુમલાખોર, એક્સેલ રુડાકુબાના, ને શરૂઆતમાં ઓનલાઈન ખોટી રીતે ઓળખવામાં આવ્યો હતો, જેમાં અફવાઓ ફેલાવવામાં આવી હતી કે તે નવો આવેલો આશ્રય શોધનાર હતો. જોકે સત્તાવાળાઓએ પાછળથી સ્પષ્ટતા કરી કે રુડાકુબાનાનો જન્મ કાર્ડિફમાં થયો હતો, તેમ છતાં વિરોધ પ્રદર્શનો ઝડપથી વધ્યા, જેના કારણે લંડન, સન્ડરલેન્ડ, રોથરહામ, મિડલસબ્રો, બેલફાસ્ટ અને અન્ય શહેરોમાં સમુદાય કેન્દ્રો અને પૂજા સ્થળો, જેમાં સાઉથપોર્ટની એક મસ્જિદનો પણ સમાવેશ થાય છે, પર હુમલા થયા.

પોલીસ અશાંતિના કદ અને ગતિને નિયંત્રિત કરવામાં સંઘર્ષ કરી રહી હતી. આ વર્ષની શરૂઆતમાં પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટોરેટના એક અહેવાલમાં હાલના ગુપ્તચર અભિગમને "અસંયુક્ત અને ખંડિત" ગણાવીને તાત્કાલિક સુધારાની હાકલ કરવામાં આવી હતી.
 
સરકારનો દાવો વિરુદ્ધ વિરોધ: વાણી સ્વાતંત્ર્ય પર જોખમ?
અહેવાલ મુજબ, ગૃહ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે નવી ટીમ વાણી સ્વાતંત્ર્યનું ઉલ્લંઘન કરશે નહીં કે સામાન્ય પ્રવાસી વિરોધી ભાવનાઓનું ઓનલાઈન નિરીક્ષણ કરશે નહીં. પ્રવક્તાએ કહ્યું, "આ દાવાઓ સંપૂર્ણપણે અસત્ય છે. આ નવી ક્ષમતા લોકો તેમની સોશિયલ મીડિયા ફીડ્સ પર શું કહે છે તેનું નિરીક્ષણ કરવા વિશે નથી - તે અમારી પોલીસ દળોને તેઓ સેવા આપતા સમુદાયોની જરૂરિયાતોને વધુ ઝડપથી પ્રતિસાદ આપવા સક્ષમ બનાવવા વિશે છે."

આ ખાતરીઓ છતાં, આ પ્રસ્તાવની ટીકા થઈ રહી છે. રિફોર્મ યુકેના નેતા નાઇજલ ફરાજે કહ્યું: "આ રાજ્ય દ્વારા વાણી સ્વાતંત્ર્યને નિયંત્રિત કરવાની શરૂઆત છે. તે ભયંકર, ખતરનાક છે અને તેની સામે લડવું જ જોઈએ."

પોલીસ યુનિટનું ધ્યાન ખોટી માહિતી શોધવા, ઓનલાઈન ગતિશીલતાને ટ્રેક કરવા અને અસ્થિર ઘટનાઓ દરમિયાન સ્થાનિક પોલીસ નિર્ણયોને ટેકો આપવા પર રહેશે. એક ગુપ્તચર અધિકારીના મતે, "આ [ગંભીર અવ્યવસ્થા] પર આપણે સતત નજર રાખવી પડશે. જ્યારે આપણે અટકીએ છીએ, ત્યારે આપણે ફસાઈ જઈએ છીએ."

સરકાર 2025-26 પછી ગુપ્તચર ટીમ માટે ભવિષ્યની ભંડોળ જરૂરિયાતોનું મૂલ્યાંકન કરશે. શું જાહેર સુરક્ષા અને વાણી સ્વાતંત્ર્ય વચ્ચે સંતુલન જાળવવું આજના ડિજિટલ યુગમાં શક્ય છે?