નવી દિલ્હી : દિલ્હી હાઈકોર્ટે આજે દહેજ ઉત્પીડન અને ક્રૂરતાના એક ગંભીર કેસમાં પતિને જામીન આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે. આ કેસમાં ત્રણ મહિનાની ગર્ભવતી પત્નીએ લગ્નના માત્ર નવ મહિનામાં જ આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. ન્યાયાધીશ સ્વર્ણ કાંતા શર્માએ એક મહત્વપૂર્ણ અવલોકન કર્યું કે, મૃતકનો અવાજ કાયમ માટે દબાવી શકાતો નથી અને તેના માતાપિતા દ્વારા રજૂ કરાયેલા પુરાવાઓ દ્વારા તેને સાંભળી શકાય છે. આ ચુકાદો દહેજ સંબંધિત ગુનાઓમાં પીડિતાના પરિવારના પુરાવાને મજબૂત આધાર પૂરો પાડે છે અને આવા કેસોમાં ન્યાય મેળવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ બની શકે છે.
"પીડિતાના ન્યાયનો અધિકાર, તેના માતાપિતા દ્વારા!"
કોર્ટે ટિપ્પણી કરી કે, "પીડિતાના અધિકાર, ખાસ કરીને એક યુવતી જે દહેજ માટે ઉત્પીડન કરતી વખતે મૃત્યુ પામી હતી, અને જે ત્રણ મહિનાની ગર્ભવતી હતી, તેને યોગ્ય માન આપવું જોઈએ. તેનો અવાજ, જે હવે કાયમ માટે શાંત થઈ ગયો છે, તે ફક્ત તેના માતાપિતા દ્વારા રજૂ કરાયેલા પુરાવાઓ દ્વારા જ સાંભળી શકાય છે."
ન્યાયાધીશ શર્માએ જણાવ્યું હતું કે, મૃતક, પોતાનો જીવ ગુમાવ્યા પછી, તેની વાર્તા કહેવા માટે ઉપલબ્ધ નહોતી અને તેના પરિવાર દ્વારા ન્યાયનો અધિકાર અવાજ ઉઠાવવો જોઈએ. આ કેસમાં ફરિયાદ પક્ષના સાક્ષી રહેલા શોકગ્રસ્ત માતાપિતા જ તેમના વતી બોલવા અને તેમની સાથે થયેલા અન્યાય માટે ન્યાય મેળવવા માટે બાકી રહ્યા હતા.
પતિની દલીલ નકારી: "દહેજ માટે ત્રાસ એક પદ્ધતિ"
કોર્ટે પતિની એ દલીલને નકારી કાઢી હતી કે દંપતી વચ્ચેનો ઝઘડો માત્ર નિયમિત વૈવાહિક મતભેદ હતો. ન્યાયાધીશ શર્માએ અવલોકન કર્યું કે, "આ કોર્ટનો મત છે કે આરોપીના જામીન મેળવવાના અધિકારને કાયદામાં સારી રીતે માન્યતા આપવામાં આવી છે, પરંતુ કોર્ટ આ તબક્કે રેકોર્ડ પરની સામગ્રીને અવગણી શકે નહીં, જેમાં માતાપિતાની જુબાની, FIR ની સામગ્રી અને મૃત્યુ પહેલાની ઘટનાઓનો ક્રમ શામેલ છે, જે આ તબક્કે સામૂહિક રીતે ફરિયાદ પક્ષના કેસને ટેકો આપે છે અને પ્રથમ દ્રષ્ટિએ કથિત ગુનાને આકર્ષિત કરતી સામગ્રી જાહેર કરે છે."
કોર્ટે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, દહેજ માટે ત્રાસ આપવાની એક પદ્ધતિ હતી જેમાં પતિ મૃતક પાસેથી મોટરસાયકલ અને સોનાની ચેઇન માંગતો હતો અને ઉપરોક્ત માંગણીઓ પૂર્ણ ન કરવા બદલ તેની સાથે ઝઘડો કરતો હતો.
માતાપિતાનો પ્રેમ અને ભાવનાત્મક જોડાણ: કોર્ટની સંવેદનશીલ ટિપ્પણી
આ ચુકાદાનો સૌથી મહત્વનો ભાગ કોર્ટનું માતાપિતા અને પુત્રીના સંબંધો અંગેનું અવલોકન છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે, પુત્રીના લગ્ન બીજા શહેરમાં કરાવી દેવાથી માતાપિતા "અજાણ્યા" કે ખાનગી વ્યક્તિઓ બનતા નથી જેમને તેની માનસિક સ્થિતિ કે રોજિંદા લગ્ન જીવન વિશે કોઈ જાણકારી ન હોય.
કોર્ટે કહ્યું કે, "ભારતમાં, પુત્રીનું જીવન બીજા પરિવાર કે પુરુષ સાથે બંધાઈ જાય પછી પણ માતાપિતાનો તેમની પુત્રીઓ પ્રત્યેનો પ્રેમ અને સ્નેહ બંધ થતો નથી. લગ્ન પછી પણ તેઓ ભાવનાત્મક અને ઊંડાણપૂર્વક તેમની પુત્રીઓ સાથે જોડાયેલા રહે છે. માતાપિતા, તેમની પુત્રીઓના લગ્ન બીજા પરિવારમાં કરાવ્યા પછી, તેમને નકારતા નથી કે તેમનાથી દૂર રહેતા નથી - તેમની પુત્રીઓ તેમના હૃદયમાં રહે છે. એવું માનવું પણ કે માતાપિતા, ફક્ત એટલા માટે કે તેઓએ તેમની પુત્રીના લગ્ન બીજા શહેરમાં કરાવ્યા છે, તેણીના જીવન વિશે જાણતા નથી અથવા સામાજિક સંદર્ભમાં અજાણ્યા બની જશે, તે પોતે જ એક ખામીયુક્ત અને અવાસ્તવિક દલીલ છે."
કોર્ટે ઉમેર્યું કે, દહેજ ન આપવા બદલ જે સ્ત્રીને હેરાન કરવામાં આવે છે, ત્રાસ આપવામાં આવે છે અથવા તેની સાથે દુર્વ્યવહાર કરવામાં આવે છે, તેના માટે ફક્ત તેના માતાપિતા જ મદદરૂપ બને છે, અને તે તેના એકમાત્ર ભાવનાત્મક આશ્રય હોય છે, ભલે તે ફક્ત શબ્દો અને વાતચીત દ્વારા જ હોય.
"અજાત બાળકનું જીવન પણ બુઝાઈ ગયું છે"
કોર્ટે વધુમાં અવલોકન કર્યું કે, આ ઘટનામાં માત્ર એક યુવતીનો જીવ ગયો નથી, પરંતુ તેણી જે અજાત બાળકનો જન્મ લઈ રહી હતી તેનું જીવન પણ બુઝાઈ ગયું છે. આ ચુકાદો ભારતીય સમાજમાં દહેજ પ્રથા અને સ્ત્રીઓ પ્રત્યેની ક્રૂરતા સામે કાનૂની લડાઈમાં એક મજબૂત આધારસ્તંભ પૂરો પાડી શકે છે.