નવી દિલ્હી : ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થા છે. ભારતમાં ફુગાવાનો દર 2 ટકાની નજીક છે. દેશનો વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર લગભગ 700 અબજ ડોલર છે. દેશનું શેરબજાર વિશ્વનું 5મું સૌથી મોટું બજાર છે. ભારત વિશ્વનું ચોથું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર છે. ટૂંક સમયમાં ભારત વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બનવા જઈ રહ્યું છે. તે પછી પણ, ભારત પર એક મોટું સંકટ મંડરાઈ રહ્યું છે. આ સંકટ કોઈ સામાન્ય સંકટ નથી. તેનાથી દેશના અર્થતંત્રને મોટું નુકસાન થવાની શક્યતા છે. આખરે આ સંકટ શું છે? આ સંકટને દૂર કરવા માટે ભારત શું પ્રયાસો કરી રહ્યું છે? આ એવા પ્રશ્નો છે, જેના જવાબો ટૂંક સમયમાં શોધવા મહત્વપૂર્ણ છે.

હકીકતમાં, ભારતીય રૂપિયો ટૂંક સમયમાં 90 ના સ્તરને પાર કરી શકે છે. તે પણ એવા સમયે જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઘટી રહ્યા છે. પરંતુ વિદેશી રોકાણકારોનું પલાયન આ સંકટને વધારી રહ્યું છે. અમેરિકા સાથેના વેપારમાં વિલંબ આ સંકટમાં વધારો કરી રહ્યો છે. જો આપણે અઠવાડિયાના પહેલા ટ્રેડિંગ દિવસની વાત કરીએ, તો રૂપિયામાં 52 પૈસાનો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો. જે આગામી દિવસોમાં પણ ચાલુ રહી શકે છે. બીજી તરફ, જુલાઈની જેમ, ઓગસ્ટમાં પણ ડોલર સામે રૂપિયામાં મોટો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. ચાલો તમને એ પણ જણાવીએ કે કયા પ્રકારના આંકડા જોવા મળ્યા છે.

વિદેશી મૂડીના પ્રવાહ અને વેપાર ટેરિફ અનિશ્ચિતતાઓના કારણે રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટ પર અસર થતાં, યુએસ ડોલર સામે રૂપિયો 52 પૈસા ઘટીને 87.70 (કામચલાઉ) પર બંધ થયો. વિદેશી ચલણ વેપારીઓએ જણાવ્યું હતું કે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ટેરિફથી વૈશ્વિક વેપાર દૃષ્ટિકોણમાં વ્યાપક વિક્ષેપ અંગે નવી ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે. તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ તરફથી ડોલરની માંગને કારણે દિવસ દરમિયાન રૂપિયો ઘટ્યો હતો.

આંતરબેંક વિદેશી ચલણ વિનિમય બજારમાં, ડોલર સામે રૂપિયો 87.21 પર ખુલ્યો, જે યુએસ ચલણ સામે 87.70 ના ઇન્ટ્રા-ડે નીચા સ્તરે પહોંચ્યો. સોમવારના ટ્રેડિંગ સત્રના અંતે, સ્થાનિક ચલણ 87.70 (કામચલાઉ) પર હતો, જે તેના અગાઉના બંધ કરતા 52 પૈસા ઘટીને હતો. શુક્રવારે, રૂપિયો ઝડપથી સુધર્યો અને યુએસ ડોલર સામે 47 પૈસા વધીને 87.18 પર બંધ થયો.

રૂપિયો નબળો રહી શકે છે

મિરે એસેટ શેરખાનના કોમોડિટી અને કરન્સી રિસર્ચ એનાલિસ્ટ અનુજ ચૌધરીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત-અમેરિકા વેપાર સોદા અંગે અનિશ્ચિતતા અને વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) ના ઉપાડ વચ્ચે, અમને રૂપિયો નબળો રહેવાની અપેક્ષા છે. જોકે, નબળા આર્થિક ડેટા અને યુએસમાં વ્યાજ દરમાં ઘટાડાની અપેક્ષાઓ અંગે ચાલી રહેલી વાટાઘાટો વચ્ચે યુએસ ડોલરમાં નબળાઈ રૂપિયાને નીચા સ્તરે ટેકો આપી શકે છે. ચૌધરીએ કહ્યું કે વેપારીઓ યુએસથી આવતા ફેક્ટરી ઓર્ડર ડેટામાંથી સંકેતો લઈ શકે છે.

આ અઠવાડિયે RBIના નાણાકીય નીતિના નિર્ણય પહેલા રોકાણકારો સાવચેત રહી શકે છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ડોલર-રૂપિયાનો હાજર ભાવ 87.40 અને 88 ની વચ્ચે રહેવાની ધારણા છે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાની આગેવાની હેઠળની વ્યાજ દર નિર્ધારણ સમિતિએ સોમવારે આગામી દ્વિમાસિક નાણાકીય નીતિ પર નિર્ણય લેવા માટે ત્રણ દિવસની ચર્ચા શરૂ કરી હતી. છ સભ્યોની નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) બુધવારે (6 ઓગસ્ટ) આગામી દ્વિમાસિક નીતિ દરની જાહેરાત કરશે.

શું રૂપિયો 90 સુધી પહોંચશે?

હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું રૂપિયો ડોલર સામે 90 ના સ્તરને પાર કરી શકશે. આ અંગે યા વેલ્થ મેનેજમેન્ટના ડિરેક્ટર અનુજ ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે જે રીતે રૂપિયો ઘટી રહ્યો છે, તે આગામી દિવસોમાં 90 ના સ્તર સુધી પહોંચી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે વિદેશી રોકાણકારો સતત પૈસા પાછા ખેંચી રહ્યા છે. ઉપરાંત, અમેરિકા સાથેના વેપાર કરારમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે. 25 ટકાનો ટેરિફ લાદવામાં આવ્યો છે. રૂપિયા પર સતત દબાણ જોઈ શકાય છે. તેમણે કહ્યું છે કે 6 ઓગસ્ટે RBI ગવર્નરની નીતિ જાહેરાત પછીની ટિપ્પણી ઘણી બાબતો પર નિર્ભર રહેશે. તે ટિપ્પણી જણાવશે કે RBI એ રૂપિયાને સંભાળવા માટે શું કર્યું અને આગામી દિવસોમાં તેઓ શું કરવાના છે.

ક્રૂડ ઓઇલ અને ડોલર બંને ઘટ્યા

આ દરમિયાન, OPEC+ આ વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં ઉત્પાદન વધારવા સંમત થયા હોવાથી, વાયદા વેપારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ 1.06 ટકા ઘટીને US$68.93 પ્રતિ બેરલ થયા, જ્યારે યુએસ અર્થતંત્રમાં મંદી અને વેપાર ટેરિફ અંગેની ચિંતા પણ ઓછી થઈ. છ ચલણોની ટોપલી સામે ડોલરની મજબૂતાઈને માપતો ડોલર ઇન્ડેક્સ 0.37 ટકા ઘટીને 98.77 થયો.

ચૌધરીએ જણાવ્યું હતું કે શુક્રવારે અમેરિકાના નિરાશાજનક આર્થિક ડેટા વચ્ચે અમેરિકન ડોલરમાં ઘટાડો થયો હતો. નોન-એગ્રી પેરોલ રિપોર્ટ અનુસાર, જુલાઈ 2025માં અમેરિકા 74,000 નોકરીઓ ઉમેરશે, જ્યારે આગાહી 1,06,000 નોકરીઓ હતી. જૂનના આંકડા પણ અણધારી રીતે ઘટાડીને 14,000 કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે પ્રારંભિક અંદાજ 1,47,000 નોકરીઓ હતો.

સ્થાનિક ઇક્વિટી માર્કેટમાં, 30 શેરોવાળા BSE સેન્સેક્સ 418.81 પોઇન્ટ અથવા 0.52 ટકા વધીને 81,018.72 પર બંધ થયા હતા, જ્યારે નિફ્ટી 157.40 પોઇન્ટ અથવા 0.64 ટકા વધીને 24,722.75 પર બંધ થયા હતા. એક્સચેન્જ ડેટા અનુસાર, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) એ શુક્રવારે ચોખ્ખા ધોરણે રૂ. 3,366.40 કરોડના ઇક્વિટી વેચ્યા હતા.