અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નામની ચર્ચા ફરી એકવાર શરૂ થઈ છે, પરંતુ આ વખતે રાજકારણ માટે નહીં, પરંતુ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે. વ્હાઇટ હાઉસ તરફથી ટ્રમ્પ માટે નોબેલની માંગ કરવામાં આવી છે. આ માટે એવી દલીલ કરવામાં આવી રહી છે કે ટ્રમ્પે થાઈલેન્ડ-કંબોડિયા, ઇઝરાયલ-ઈરાન, ભારત-પાકિસ્તાન જેવા દેશો વચ્ચે શાંતિ સ્થાપી છે. પરંતુ શું ખરેખર ટ્રમ્પ આ પુરસ્કારને લાયક છે?
 
ટ્રમ્પનું 'યુદ્ધવિરામ' અને વાસ્તવિકતા
વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ સેક્રેટરી કેરોલિન લેવિટે દાવો કર્યો કે ટ્રમ્પે 6 મહિનામાં 6 યુદ્ધવિરામ કરાવ્યા છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા તેનાથી અલગ છે. તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, માત્ર 6 મહિનામાં 529 બોમ્બ ફેંકવામાં આવ્યા હતા, જે તેમના પહેલાના રાષ્ટ્રપતિ જો બિડેનના ચાર વર્ષના કાર્યકાળમાં ફેંકાયેલા 555 બોમ્બની સંખ્યાની નજીક છે. શાંતિની વાત કરનાર વ્યક્તિ માટે આ આંકડા ચિંતાજનક છે.
 
આરોપો અને માનવતા પર પ્રશ્ન
નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર ફક્ત યુદ્ધવિરામ કરાવવાથી મળતો નથી, પરંતુ માનવતા, સિદ્ધાંતો અને કાર્ય માટે આપવામાં આવે છે. ટ્રમ્પના કેટલાક નિર્ણયો આ માપદંડ પર પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન ઊભો કરે છે:
•    વિદેશી સહાયમાં કાપ: ટ્રમ્પે અમેરિકાની વિદેશી સહાયમાં 80% જેટલો ઘટાડો કર્યો, જે લગભગ 60 અબજ ડોલર હતો. આ ભંડોળનો ઉપયોગ ગરીબ અને વિકાસશીલ દેશોમાં રસીકરણ અને આરોગ્ય સેવાઓ માટે થતો હતો. એક મેડિકલ જર્નલ 'ધ લેન્સેટ'ના સંશોધન મુજબ, આ કાપને કારણે 2030 સુધીમાં 1 કરોડ 40 લાખ લોકો મૃત્યુ પામી શકે છે, જેમાં એક તૃતીયાંશ બાળકો હશે.
•    જાતીય સતામણીના આરોપો: ઘણી મહિલાઓએ ટ્રમ્પ પર જાતીય સતામણીનો આરોપ લગાવ્યો છે. જોકે ટ્રમ્પ આ આરોપોને નકારે છે, પરંતુ આવા આરોપો વ્યક્તિની છબીને નકારાત્મક રીતે અસર કરે છે.
•    નફરત ફેલાવતું વલણ: સોશિયલ મીડિયા પર તેમના નિવેદનો પણ વાંધાજનક રહ્યા છે. પોપ ગાયિકા ટેલર સ્વિફ્ટ વિશે તેમનું ટ્વીટ, "શું કોઈએ નોંધ્યું છે કે મેં 'મને ટેલર સ્વિફ્ટથી નફરત છે' કહ્યું ત્યારથી તે હવે 'હોટ' નથી રહી?" તે તેમના મહિલા વિરોધી વલણને દર્શાવે છે.
 
નોબેલ સમિતિનો માપદંડ
નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે વાસ્તવિકતા, કાર્ય, અને માનવતાની જરૂર પડે છે. ટ્રમ્પનો ટ્રેક રેકોર્ડ જોતા, તે નોબેલ સમિતિના માપદંડો સાથે સુસંગત નથી. નોબેલ સમિતિ હજુ પણ ટ્વીટ નહીં, પરંતુ ટ્રેક રેકોર્ડ્સ પર ધ્યાન આપે છે.