ચંદીગઢ તા.૫: પંજાબના મોહાલી જિલ્‍લાના એક ગામની ગ્રામ પંચાયતે પરિવાર કે સમુદાયની સંમતિ વિના પ્રેમ લગ્ન પર પ્રતિબંધ મૂક્‍યો છે. ગ્રામ પંચાયતે તેની વિરુદ્ધ એક ઠરાવ પણ પસાર કર્યો છે, જેમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે કોઈપણ પ્રેમી યુગલ પોતાના પરિવાર કે સમુદાયની પરવાનગી વિના પ્રેમ લગ્ન કરી શકશે નહીં. ચંદીગઢથી માત્ર ૧૦ કિલોમીટર દૂર સ્‍થિત માનકપુર શરીફની ગ્રામ પંચાયતના આ નિર્ણયની રાજકીય નેતાઓ અને માનવાધિકાર કાર્યકરો દ્વારા આકરી ટીકા કરવામાં આવી છે.

ઇન્‍ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, ૩૧ જુલાઈના રોજ સર્વાનુમતે પસાર થયેલા આ ઠરાવમાં જણાવાયું છે કે ગ્રામ પંચાયત એવા યુગલોને ગામમાં કે નજીકના વિસ્‍તારોમાં રહેવા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે જે પોતાના પરિવારની પરવાનગી વિના લગ્ન કરશે. ઠરાવમાં એવા કોઈપણ ગ્રામજનો સામે શિક્ષાત્‍મક કાર્યવાહીની ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે જે આવા યુગલોને ટેકો આપે છે અથવા તેમને આશ્રય આપે છે.

ગામના સરપંચ દલવીર સિહે કહ્યું, આ સજા નથી, પરંતુ આપણી પરંપરાઓ અને મૂલ્‍યોનું રક્ષણ કરવા માટે એક જરૂરી પગલું છે. તેમણે કહ્યું કે આ ઠરાવ તાજેતરની ઘટના બાદ આવ્‍યો છે જેમાં ૨૬ વર્ષીય દવિદરે તેની ૨૪ વર્ષની ભત્રીજી બેબી સાથે લગ્ન કર્યા હતા. આ દંપતી હવે ગામ છોડીને ચાલી ગયું છે, પરંતુ આ ઘટનાથી અહીં રહેતા ૨,૦૦૦ ગ્રામજનો પર અસર પડી છે. સિહે વધુમાં કહ્યું, અમે પ્રેમ લગ્ન કે કાયદાની વિરુદ્ધ નથી, પરંતુ અમે અમારી પંચાયતમાં તેને મંજૂરી આપી રહ્યા નથી.

ગ્રામ પંચાયત દ્વારા પસાર કરાયેલા ઠરાવ મુજબ, આવા લગ્નોને રોકવાની જવાબદારી સમગ્ર સમુદાયની છે. પંચાયતે પણ પડોશી ગામોને સમાન પગલાં લેવા વિનંતી કરી છે. બીજી તરફ, આ પગલાની પણ આકરી ટીકા થઈ રહી છે. પટિયાલાના કોંગ્રેસના સાંસદ ધરમવીર ગાંધીએ આ પ્રસ્‍તાવની નિદા કરી છે, તેને તાલિબાની હુકમનામું ગણાવ્‍યું છે. તેમણે કહ્યું, જીવનસાથી પસંદ કરવાની સ્‍વતંત્રતા એ દરેક પુખ્‍ત વયના લોકોનો મૂળભૂત અધિકાર છે. રાજ્‍યએ હસ્‍તક્ષેપ કરવો જોઈએ અને આવા યુગલોને રૂઢિચુસ્‍ત વલણથી બચાવવા જોઈએ.રાજકીય સ્‍તરે આ નિર્ણયના વિરોધ વચ્‍ચે, કેટલાક સ્‍થાનિક યુવાનોએ ગ્રામ પંચાયતના નિર્ણયને ટેકો આપ્‍યો છે. એક ગ્રામીણ યુવાને નામ ન આપવાની શરતે કહ્યું, આ નિર્ણય પર અમે અમારા સરપંચ સાથે છીએ અને ફક્‍ત તેમને જ તેના પર બોલવાનો અધિકાર છે. પરંતુ અમને લાગે છે કે અમારી પાસે એક વારસો અને પ્રતિષ્ઠા છે જેને આગળ ધપાવવી જોઈએ. દુનિયા આધુનિક છે, પરંતુ આપણે આપણા સંબંધો, આપણી સંસ્‍કૃતિ અને આપણા ગામડાઓને બચાવવાની જરૂર છે