<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 6th August 2025

ગરમીમાં ગંગા નદીનું ૫૮ ટકા પાણી બાષ્‍પીભવન થઇને ઉડી જાય છે

ઉનાળામાં ગંગાનું પાણી ગ્‍લે-શિયર ઓગળવાથી નહિ પણ જમીનની અંદરથી આવે છે ખતરામાં છે ગંગામૈયાઃ નવા રિસર્ચમાં દાવો

નવી દિલ્‍હી તા.૬: આઇઆઇટી પ્રોફેસર અભયાનંદ એસ. મૌર્ય અને તેમની ટીમે તેમના સંશોધનમાં કેટલાક ચોંકાવનારા તથ્‍યો રજૂ કર્યા છે. આમાં તેમણે જણાવ્‍યું હતું કે ઉનાળામાં ગંગા નદી તેના અડધાથી વધુ પાણી ગુમાવે છે, જેના પર કોઈ ધ્‍યાન આપતું નથી. એવું પણ જાણવા મળ્‍યું છે કે ઉનાળામાં ગંગાનું પાણી ગ્‍લેશિયર્સ પીગળવાથી નહીં પરંતુ જમીનની અંદરના પાણીમાંથી આવે છે.

હાઇડ્રોલોજિકલ પ્રોસેસીસ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા સંશોધનમાં ૨૦ વર્ષના ડેટાનો અભ્‍યાસ કરવામાં આવ્‍યો હતો. આમાં, જૂની વાતો ખોટી સાબિત થઈ હતી કે ઉત્તર ભારતમાં જમીનની અંદરનું પાણી ઘટી રહ્યું છે. સંશોધનમાં બહાર આવ્‍યું છે કે ગંગાના મેદાનોમાં જમીન નીચેનું પાણી વધુ સ્‍થિર છે. આનો પુરાવો હજારો હેન્‍ડપંપ છે જેમાંથી પાણી સતત બહાર આવતું રહે છે

ચાલો તમને જણાવી દઈએ કે ગંગા હિમાલયથી મેદાનોમાં આવતાની સાથે જ ભૂગર્ભજળને કારણે તેનું પાણીનું સ્‍તર ૧૨૦ ટકા વધી જાય છે. જોકે, આ સંશોધનમાં એક મોટી સમસ્‍યા પણ સામે આવી છે, જેમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે ઉનાળામાં ગંગા નદીનું ૫૮% થી વધુ પાણી બાષ્‍પીભવન થઈ જાય છે

આ સંશોધન દ્વારા, એવું સૂચન કરવામાં આવ્‍યું હતું કે ગંગાને પાણી પૂરું પાડતી નાની નદીઓનું સમારકામ કરવાની અને ભૂગર્ભજળને રિચાર્જ કરવાની જરૂર છે. આનાથી ખાતરી થશે કે ગંગા નદીનું પાણી સૂકા ઋતુમાં પણ સ્‍થિર રહે. આજે, જ્‍યારે આબોહવા પરિવર્તન પાણી માટે ખતરો બની રહ્યું છે, ત્‍યારે આ સંશોધન ગંગા નદીને સમજવાનો એક નવો માર્ગ આપે છે

આઇઆઇટી પ્રોફેસર અભ્‍યાનંદ એસ. મૌર્ય કહે છે કે, ભારતની સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ નદીઓમાંની એક ગંગાના સ્‍વાસ્‍થ્‍ય અને વારસા બંનેને જાળવવા માટે ભૂગર્ભજળને બચાવવું ખૂબ જ મહત્‍વપૂર્ણ છે. આ શોધ પાણીના ઉપયોગ પર પણ અસર કરી શકે છે અને ભવિષ્‍યમાં તેને બચાવવાની યોજના બનાવી રહી છે.

(11:40 AM IST)