સાસારામ:બિહારના રાજકારણમાં હવે NDAની આંતરિક લડાઈ જેવી જ પરિસ્થિતિ મહાગઠબંધનમાં પણ જોવા મળી રહી છે. રવિવારે સાસારામથી શરૂ થયેલી 'મતદાર અધિકાર યાત્રા' દરમિયાન કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના એક નિવેદને એવી અટકળોને વેગ આપ્યો છે કે બિહારમાં હવે રાહુલ ગાંધી અને તેજસ્વી યાદવ વચ્ચે કોણ 'મોટો ભાઈ' છે, તેની સ્પર્ધા શરૂ થઈ ગઈ છે.

 
યાત્રાના પ્રારંભે ખડગેએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, "રાહુલ બિહારમાં રક્ષક તરીકે આવ્યા છે. તેજસ્વી તેમને ટેકો આપી રહ્યા છે." આ નિવેદનથી ઘણા સવાલો ઉભા થયા છે. શું આ યાત્રાનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર ચૂંટણીમાં થતી ગેરરીતિઓ સામે લડવાનો છે કે પછી તે બિહારમાં કોંગ્રેસ અને RJD વચ્ચેના નેતૃત્વના સંઘર્ષને ઉજાગર કરી રહી છે?

રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે ખડગેનું આ નિવેદન રાહુલ ગાંધીને મહાગઠબંધનના મુખ્ય ચહેરા તરીકે સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ છે. જોકે, ભૂતપૂર્વ નાયબ મુખ્ય પ્રધાન તેજસ્વી યાદવનો બિહારમાં સ્થાનિક સ્તરે મોટો પ્રભાવ છે.
 
બિહારમાં RJDનું મજબૂત વોટ બેંક છે, જેમાં યાદવો, મુસ્લિમો અને પછાત વર્ગનો સમાવેશ થાય છે. 2020ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં RJD સૌથી મોટી પાર્ટી બની હતી અને તેજસ્વી યાદવે પોતાની જાતને નીતિશ કુમારના વિકલ્પ તરીકે રજૂ કર્યા હતા. બીજી તરફ, કોંગ્રેસનું પ્રદર્શન અહીં નબળું રહ્યું છે, પરંતુ રાહુલ ગાંધીની 'ભારત જોડો' અને હવે 'મતદાર અધિકાર' યાત્રા કોંગ્રેસને રાષ્ટ્રીય સ્તરે મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ છે.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, RJDના કાર્યકરો તેજસ્વીને જ બિહારના 'વાસ્તવિક નેતા' માને છે અને રાહુલની યાત્રાને કોંગ્રેસનું 'અતિક્રમણ' માની રહ્યા છે. તેજસ્વી સ્થાનિક મુદ્દાઓ જેવા કે બેરોજગારી, શિક્ષણ અને આરોગ્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જ્યારે રાહુલ EVM અને 'મત ચોરી' જેવા રાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર વાત કરી રહ્યા છે. આ બે નેતાઓનો અલગ અભિગમ પણ ભવિષ્યમાં સંઘર્ષનું કારણ બની શકે છે.
 
આ યાત્રામાં મહાગઠબંધનના તમામ નેતાઓ જેમ કે લાલુ યાદવ, દીપાંકર ભટ્ટાચાર્ય વગેરે હાજર રહ્યા હતા, જેનાથી એકતાનો સંદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. જોકે, NDAના નેતાઓએ, જેમ કે ચિરાગ પાસવાને, આને 'નાટક' ગણાવ્યું છે.

જો આ યાત્રા સફળ થશે તો મહાગઠબંધન મજબૂત થશે, પરંતુ જો આંતરિક વિખવાદ વધશે તો તેનો સીધો ફાયદો NDAને થશે. ખડગેનું નિવેદન સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે મહાગઠબંધનમાં હવે 'મોટા ભાઈ' માટે લડાઈ શરૂ થઈ શકે છે. 2025ની બિહાર ચૂંટણીઓ આ લડાઈને વધુ રસપ્રદ બનાવશે