નવી દિલ્હી : ભારતીય ન્યાય પ્રણાલીમાં ઝડપી ન્યાયના મહત્વ પર ભાર મૂકતા સુપ્રીમ કોર્ટે આજે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું છે કે કોઈપણ આરોપીને ન્યાયી અને ઝડપી સુનાવણી (ટ્રાયલ) વિના લાંબા સમય સુધી જેલમાં રાખી શકાય નહીં. આ ટિપ્પણી સાથે, સુપ્રીમ કોર્ટે ટ્રાયલ કોર્ટને એક કેસની સુનાવણી બે વર્ષમાં પૂર્ણ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

શું છે આખો મામલો?
આ મામલો જાન્યુઆરી ૨૦૨૦માં બેંગલુરુમાં નોંધાયેલી એક FIR સાથે સંબંધિત છે, જેમાં ૧૭ આરોપીઓ સામે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ અધિનિયમ (UAPA), ૧૯૬૭ હેઠળ ગુનાઓનો આરોપ હતો. આ કેસની તપાસ બાદ જુલાઈ ૨૦૨૦માં ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટની જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને કે.વી. વિશ્વનાથનની બેન્ચે નોંધ્યું કે, "જોકે, હકીકત એ છે કે સાડા પાંચ વર્ષ વિતી ગયા છતાં ટ્રાયલ શરૂ થઈ નથી. ન્યાયી અને ઝડપી ટ્રાયલ આપ્યા વિના આરોપીને જેલમાં રહેવાની મંજૂરી આપી શકાતી નથી."

સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો:
સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલે કર્ણાટક હાઈકોર્ટના એપ્રિલ ૨૦૨૨ના ચુકાદાને માન્ય રાખ્યો, જેમાં એક આરોપીને જામીન આપવામાં આવ્યા હતા પરંતુ બીજા સહ-આરોપીને જામીન આપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો.
•    જામીન મળેલા આરોપી: સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું કે હાઈકોર્ટે યોગ્ય કારણોસર જામીન મંજૂર કર્યા હતા. આ આરોપી પર પ્રતિબંધિત સંગઠન સાથે જોડાણનો આરોપ હતો, પરંતુ હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે તે સંસ્થા UAPA હેઠળ પ્રતિબંધિત નથી.
•    જામીન નકારાયેલા આરોપી: બીજા સહ-આરોપીના જામીન નકારવાને સુપ્રીમ કોર્ટે યોગ્ય ગણાવ્યો. હાઈકોર્ટે આ આરોપીની પ્રતિબંધિત આતંકવાદી સંગઠનો સાથેની સંડોવણી, ડાર્ક વેબ ચલાવવા અને સભ્યોને મદદ કરવા જેવી ગંભીર ભૂમિકા શોધી કાઢી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણી પૂર્ણ કરવાનો નિર્દેશ આપવા ઉપરાંત, ફરિયાદ પક્ષ અને આરોપી બંનેને ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં સંપૂર્ણ સહકાર આપવા માટે પણ કહ્યું છે. આ ચુકાદો ઝડપી ન્યાયના સિદ્ધાંતને મજબૂત બનાવે છે.