નવી દિલ્‍હી, તા.૨૧: મોંઘવારીના મોરચે સામાન્‍ય માણસને મોટી રાહત આપવામાં આવી છે. GST સ્‍લેબની સંખ્‍યા ઘટાડીને બે કરવામાં આવી છે એટલે કે ૫% અને ૧૮%. ટૂંક સમયમાં ૧૨% અને ૨૮% ના સ્‍લેબ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવામાં આવશે. તમને જણાવી દઈએ કે આનાથી સામાન્‍ય લોકોને મોટી રાહત મળશે અને ઘણી વસ્‍તુઓ જે પહેલા ૧૨% અને ૨૮% GST હેઠળ હતી, તેના પર હવે કર લાગશે નહીં. એટલે કે, તે વસ્‍તુઓ સસ્‍તી ઉપલબ્‍ધ થશે.

તમને જણાવી દઈએ કે ગુરુવારે GST દરોને તર્કસંગત બનાવવા અંગે મંત્રીઓના જૂથની એક મહત્‍વપૂર્ણ બેઠકમાં, રાજ્‍યોએ પરોક્ષ કર પ્રણાલીનું પુનર્ગઠન કરવાના કેન્‍દ્રના પ્રસ્‍તાવ પર સંમતિ દર્શાવતા GST દરોની સંખ્‍યા ઘટાડીને ૫% અને ૧૮% કરવામાં આવી હતી.

આ પગલાથી ૧૨ ટકાના દરે કરવેરાવાળા ૯૯ ટકા માલને ૫ ટકા કરવેરાવાળા ફરીથી વર્ગીકળત કરવામાં આવશે, જ્‍યારે ૨૮ ટકાના દરે કરવેરાવાળા લગભગ ૯૦ ટકા માલ અને સેવાઓને ૧૮ ટકા કરવેરાવાળા બનાવવામાં આવશે. કેન્‍દ્રનો તર્ક છે કે આ ફેરફારથી GST સરળ બનશે અને પાલનનો વ્‍યાપ વધશે.

કેન્‍દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સાથે મંત્રીઓના જૂથની બેઠકમાં, બિહારના નાયબ મુખ્‍યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીએ કહ્યું, અમે ૧૨% અને ૨૮% ના GST સ્‍લેબને નાબૂદ કરવાના ભારત સરકારના બે -સ્‍તાવોને સમર્થન આપ્‍યું છે.

આજે મંત્રીઓના જૂથની એક મહત્‍વપૂર્ણ બેઠકમાં GST (ગુડ્‍સ એન્‍ડ સર્વિસ ટેક્‍સ) ના દરોને સરળ બનાવવાના ઉદ્દેશ્‍ય સાથે બે સ્‍લેબ દરો નાબૂદ કરવાના પ્રસ્‍તાવને મંજૂરી આપી છે. GST દર તર્કસંગત બનાવવા પર મંત્રીઓના આ જૂથની અધ્‍યક્ષતા કરી રહેલા બિહારના નાયબ મુખ્‍યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીએ જણાવ્‍યું હતું કે કેન્‍દ્ર સરકારે ૧૨ અને ૨૮ ટકાના બે સ્‍લેબ નાબૂદ કરવાના પ્રસ્‍તાવને સ્‍વીકારી લીધો છે. ફક્‍ત ૫, ૧૮ અને ૪૦ ટકા સ્‍લેબનો પ્રસ્‍તાવ મૂકવામાં આવશે

સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, કેન્‍દ્ર સરકારે GSTના હાલના ૫%, ૧૨%, ૧૮% અને ૨૮% સ્‍લેબને બદલીને એક નવું માળખું પ્રસ્‍તાવિત કર્યું છે. આ પ્રસ્‍તાવના કેન્‍દ્રમાં બે મુખ્‍ય દર - ૫% અને ૧૮% રાખવાનો વિચાર છે. આ અંતર્ગત, ૧૨% સ્‍લેબમાં આવતા ૯૯% માલને ૫% ના દાયરામાં અને ૨૮% સ્‍લેબમાં આવતા ૯૦% માલ અને સેવાઓને ૧૮% ના સ્‍લેબમાં લાવવાની યોજના છે.

બિહારના નાયબ મુખ્‍યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીએ જણાવ્‍યું હતું કે મંત્રીમંડળ પોતાનો અહેવાલ GST કાઉન્‍સિલને મોકલશે. તેમણે કહ્યું કે રાજ્‍યોમાં દર ઘટાડવા પર સર્વસંમતિ છે. જોકે, લક્‍ઝરી વસ્‍તુઓ પર ટેક્‍સ વધારવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. આવી ખાસ લક્‍ઝરી વસ્‍તુઓ પર ૪૦ ટકા સુધી GST લાદવાનું સૂચન કરવામાં આવ્‍યું છે અને એવો અંદાજ છે કે આ સ્‍લેબમાં ૫ થી ૭ વસ્‍તુઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે.

આ ફેરફાર પછી, ૨૮ ટકાના સ્‍લેબમાં આવતી લગભગ બધી વસ્‍તુઓ ૧૮ ટકાના સ્‍લેબમાં લાવવામાં આવશે અને ૧૨ ટકાના સ્‍લેબમાં આવતી ૯૯ ટકા વસ્‍તુઓ ૫ ટકાના સ્‍લેબમાં લાવવામાં આવશે. હાલમાં, ૬૫ ટકા આવક ૧૮ ટકાના સ્‍લેબમાંથી, ૨૮ ટકાના સ્‍લેબમાંથી ૧૧ ટકા, ૧૨ ટકાના સ્‍લેબમાંથી ૫ ટકા અને ૫ ટકાના સ્‍લેબમાંથી ૭ ટકા આવે છે.

સરકારે AC, ટીવી, ફ્રીજ, વોશિંગ મશીન જેવી વસ્‍તુઓ પર કર દર વર્તમાન ૨૮ ટકાથી ઘટાડીને ૧૮ ટકા કરવાનું સૂચન કર્યું હતું. નિકાસ અને રોજગાર ઉત્‍પન્ન કરનારા ક્ષેત્રો - જેમ કે હીરા ૦.૨૫ ટકા અને સોનું/ચાંદી ૩ ટકા - પર અલગ વિશેષ દરે GST લાગતો રહેશે. હાલમાં, ૨૮ ટકાના GST સ્‍લેબમાં આવતી લગભગ ૯૦ ટકા વસ્‍તુઓ ૧૮ ટકાના સ્‍લેબમાં લાવવામાં આવશે.

સામાન્‍ય માણસને લગતી વસ્‍તુઓ અને રોજિંદા ઉપયોગની વસ્‍તુઓ પર ૫ ટકા GST લાગશે, જ્‍યારે તમાકુ ઉત્‍પાદનો પર હવે ૪૦ ટકા GST લાગશે. આ ઉપરાંત, જે પહેલાથી જ NIL શ્રેણીમાં છે તે સમાન રહેશે.

આ ઉપરાંત, પાન મસાલા, તમાકુ અને ઓનલાઈન ગેમિંગ જેવા ડીમેરિટ માલ માટે પણ ૪૦% નો ખાસ સ્‍લેબ પ્રસ્‍તાવિત છે.

પેનલે એવી પણ ભલામણ કરી છે કે લક્‍ઝરી કાર પર ૪૦% સ્‍લેબ હેઠળ કર લાદવામાં આવે.

GoM ના સભ્‍યોમાં ઉત્તર પ્રદેશના નાણામંત્રી સુરેશ કુમાર ખન્ના, રાજસ્‍થાનના આરોગ્‍ય મંત્રી ગજેન્‍દ્ર સિંહ, પﾍમિ બંગાળના નાણામંત્રી ચંદ્રિમા ભટ્ટાચાર્ય, કર્ણાટકના મહેસૂલ મંત્રી કળષ્‍ણ બાયરે ગૌડા અને કેરળના નાણામંત્રી કે.એન. બાલાગોપાલનો સમાવેશ થાય છે.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે અગાઉ GoM ને સંબોધતા કહ્યું હતું કે, રેટ રેશનલાઇઝેશન સામાન્‍ય માણસ, ખેડૂતો, મધ્‍યમ વર્ગ અને MSME ને વધુ રાહત આપશે, સાથે સાથે સરળ, પારદર્શક અને વિકાસલક્ષી કર વ્‍યવસ્‍થા સુનિﾍતિ કરશે.

આ પગલાથી ૧૨ ટકાના કૌંસમાં ૯૯ ટકા વસ્‍તુઓને ૫ ટકામાં ફરીથી વર્ગીકળત કરવામાં આવશે, જ્‍યારે ૨૮ ટકાના દર હેઠળ લગભગ ૯૦ ટકા માલ અને સેવાઓ ૧૮ ટકામાં બદલાશે. કેન્‍દ્રએ દલીલ કરી છે કે આ સુધારાથી GST સરળ બનશે અને પાલન વ્‍યાપક બનશે.

GoM એ વ્‍યક્‍તિઓ માટે આરોગ્‍ય અને જીવન વીમા પર GST મુક્‍તિ આપવાના કેન્‍દ્રના પ્રસ્‍તાવની પણ સમીક્ષા કરી, જેનાથી વાર્ષિક આશરે રૂ.૯,૭૦૦ કરોડની આવક થઈ શકે છે. મોટાભાગના રાજ્‍યોએ આ યોજનાને ટેકો આપ્‍યો હતો પરંતુ વીમા કંપનીઓ દ્વારા પોલિસીધારકોને લાભ મળે તે સુનિﾍતિ કરવા માટે એક પદ્ધતિની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકયો હતો.

GST કાઉન્‍સિલ તેની આગામી બેઠકમાં અંતિમ મંજૂરી માટે ભલામણો લેશે તેવી અપેક્ષા છે.

GoM એ વ્‍યક્‍તિઓ માટે આરોગ્‍ય અને જીવન વીમા પર GST મુક્‍તિ આપવાના કેન્‍દ્રના પ્રસ્‍તાવની પણ સમીક્ષા કરી, જેનાથી વાર્ષિક આશરે ૯,૭૦૦ કરોડ રૂપિયાની આવક પર અસર પડી શકે છે. મોટાભાગના રાજ્‍યોએ આ યોજનાને ટેકો આપ્‍યો હતો, પરંતુ વીમા કંપનીઓ દ્વારા પોલિસીધારકોને લાભો પહોંચાડવા માટે એક સિસ્‍ટમની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકયો હતો. (રર.૨૬)