ડોગ પ્રેમીઓ - વિરોધીઓને રાજી રાખતો સુપ્રિમનો ચુકાદો
આદેશ સમગ્ર દેશમાં લાગુ : જે રખડુ કુતરાઓને પકડવામાં આવ્યા છે તેમને છોડી મુકાશે : આક્રમક કુતરાઓને નહિ છોડાય : શેલ્ટર હોમ નહિ...નસબંધી જ યોગ્ય ઉકેલ : જાહેર સ્થળોએ આવારા કુતરાઓને ખવડાવવા ઉપર પ્રતિબંધ
નવી દિલ્હી, તા.૨૨: સુપ્રીમ કોર્ટે રખડતા કૂતરાઓ અંગે મોટો નિર્ણય આપ્યો છે. કોર્ટે કહ્યું છે કે શેલ્ટર હોમમાં મોકલવામાં આવેલા કૂતરાઓને છોડી દેવામાં આવશે. શેલ્ટર હોમમાં ફક્ત બીમાર અને આક્રમક કૂતરાઓને જ રાખવામાં આવશે. નસબંધી પછી કૂતરાઓને છોડી દેવામાં આવશે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે આ નિર્ણય દિલ્હી-એનસીઆર સહિત દેશભરના રાજ્યમાં લાગુ પડશે. જસ્ટિસ વિક્રમ નાથની આગેવાની હેઠળની ત્રણ ન્યાયાધીશોની બેન્ચે આ નિર્ણય આપ્યો. આ સાથે, કોર્ટે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને નોટિસ પણ જારી કરી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે જે કૂતરા પકડાયા હતા. તેમને ટૂંક સમયમાં છોડી દેવામાં આવશે. નસબંધી પછી કૂતરાઓને છોડી દેવામાં આવશે. શેલ્ટર હોમમાં ફક્ત બીમાર અને આક્રમક કૂતરાઓને જ રાખવામાં આવશે. રખડતા કૂતરાઓને ખવડાવવા માટે દરેક કોમ્યુનલ બ્લોકમાં અલગ જગ્યાઓ ખોલવામાં આવશે. કૂતરાઓને ફક્ત નિર્ધારિત જગ્યાએ જ ખવડાવવામાં આવશે. જાહેર સ્થળોએ રખડતા કૂતરાઓને ખવડાવવામાં આવશે નહીં. જો આવું નહીં કરવામાં આવે તો કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
કૂતરા પ્રેમીઓથી લઈને દ્વેષીઓ સુધી દરેક વ્યક્તિ સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયથી ખુશ થશે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે શેલ્ટર હોમમાં રાખવામાં આવેલા કૂતરાઓને છોડી દેવામાં આવશે. જોકે, તેમણે આમાં કેટલીક શરતો મૂકી છે. આના કારણે, કૂતરાઓને નફરત કરનારાઓને રાહત મળી શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે રખડતા કૂતરાઓને છોડી દેવામાં આવશે, પરંતુ કેટલીક શરતો સાથે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે રખડતા કૂતરાઓને કાયમ માટે શેલ્ટર હોમમાં રાખી શકાતા નથી. રખડતા કૂતરાઓ સામે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે. જો કોઈ કૂતરાઓને દત્તક લેવા માંગે છે, તો તે પ્ઘ્ઝ માં અરજી કરી શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાનો અગાઉનો આદેશ બદલીને કહ્યું કે રસીકરણ પછી, કૂતરાઓને તેમના મૂળ વિસ્તારોમાં છોડી દેવામાં આવશે. હવે ચાલો જાણીએ કે સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય કૂતરા પ્રેમીઓ અને નફરત કરનારા બંને માટે કેવી રાહત આપે છે.
શ્વાન પ્રેમીઓની માંગ હતી કે રખડતા કૂતરાઓને શેલ્ટર હોમમાં કેદ ન કરવા જોઈએ. સુપ્રીમ કોર્ટે તેમની માંગણી સ્વીકારી. સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે રખડતા કૂતરાઓને હંમેશા માટે શેલ્ટર હોમમાં રાખી શકાય નહીં. હવે શેલ્ટર હોમમાં રાખવામાં આવેલા બધા રખડતા કૂતરાઓને છોડી દેવામાં આવશે. જોકે, આમાં કેટલીક શરતો છે. અને આ શરતો કૂતરા પ્રેમીઓ માટે રાહતના સમાચાર છે. કૂતરા પ્રેમીઓ માટેના આદેશમાં જણાવાયું છે કે તેઓ ખુલ્લામાં કયાંય પણ કૂતરાને ખવડાવી શકતા નથી.
હકીકતમાં, ત્રણ ન્યાયાધીશો, ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ, ન્યાયાધીશ સંદીપ મહેતા અને ન્યાયાધીશ એન.વી. અંજારિયાની બેન્ચે આ નિર્ણય લીધો છે. આ સાથે, દેશભરની બધી અદાલતોમાં પેન્ડિંગ સંબંધિત કેસોને સુપ્રીમ કોર્ટમાં ટ્રાન્સફર કરવાનો આદેશ પણ આપવામાં આવ્યો છે. અગાઉ, સુપ્રીમ કોર્ટનો આદેશ ફક્ત દિલ્હી-એનસીઆર પૂરતો મર્યાદિત હતો, પરંતુ હવે તેને સમગ્ર ભારતમાં લાગુ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. કોર્ટે કહ્યું કે સ્થાનિક અધિકારીઓની નિષ્ક્રિયતાને કારણે આ સમસ્યા વધી છે, તેથી કડક પગલાં લેવાની જરૂર છે. દેશભરની અદાલતોમાં પેન્ડિંગ કેસોને સુપ્રીમ કોર્ટમાં ટ્રાન્સફર કરવાથી એકરૂપતા સુનિશ્ચિત થશે અને નીતિનો અસરકારક રીતે અમલ થઈ શકશે.
કૂતરાઓને નફરત કરનારાઓ રખડતા કૂતરાઓના આતંકથી પરેશાન છે. તેઓ ઇચ્છે છે કે હિંસક કૂતરાઓને શેલ્ટર હોમમાં રાખવામાં આવે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ તેમની માંગણી સ્વીકારી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે બીમાર કૂતરા એટલે કે હડકવાથી પ્રભાવિત કૂતરાઓ અથવા આક્રમક એટલે કે હિંસક કૂતરાઓને છોડવામાં આવશે નહીં. આવા કૂતરા ફક્ત શેલ્ટર હોમમાં જ રહેશે. સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયમાં સ્પષ્ટ છે કે રસીકરણ અને નપુંસકતા પછી જ કૂતરાઓને તેમના મૂળ વિસ્તારમાં છોડી દેવામાં આવશે. આનાથી કૂતરા પ્રેમીઓને રોગ અથવા કરડવાનું જોખમ પણ ઓછું થયું.
રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં રખડતા કૂતરાઓ સંબંધિત મુદ્દો છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી હેડલાઇન્સમાં છે, કારણ કે ૧૧ ઓગસ્ટના રોજ, ન્યાયાધીશ જે.બી. પારડીવાલા અને આર. મહાદેવનની બેન્ચે દિલ્હીના મ્યુનિસિપલ સત્તાવાળાઓને આદેશ આપ્યો હતો કે તેઓ તમામ વિસ્તારોમાંથી રખડતા કૂતરાઓને એકત્રિત કરવાનું શરૂ કરે, સંવેદનશીલ વિસ્તારોને પ્રાથમિકતા આપે અને આઠ અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછા ૫,૦૦૦ કૂતરાઓની પ્રારંભિક ક્ષમતાવાળા આશ્રયસ્થાનો સ્થાપે.
આદેશમાં રસ્તાઓ પર કૂતરાઓને ફરીથી છોડવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો, નસબંધી, રસીકરણ અને કળમિનાશક ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યા હતા, અને આશ્રયસ્થાનોમાં સીસીટીવી, પૂરતો સ્ટાફ, ખોરાક અને તબીબી સંભાળ હોવી જરૂરી હતી.
આ ઉપરાંત, કૂતરાના કરડવાની જાણ કરવા, ફરિયાદના ચાર કલાકની અંદર ખતરનાક કૂતરાઓને પકડવા અને માસિક હડકવા રસીકરણ અને સારવાર ડેટા પ્રકાશિત કરવા માટે એક અઠવાડિયાની અંદર એક હેલ્પલાઇન સ્થાપિત કરવાની જરૂર હતી. પ્રાણી અધિકાર કાર્યકરો દ્વારા આ કવાયતમાં કોઈપણ અવરોધને કોર્ટનો તિરસ્કાર ગણવામાં આવશે.(૨૩.૩૩)
રખડતા કૂતરાઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયને પોઈન્ટ બાય પોઈન્ટ સમજીએ
* સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે તેનો આદેશ દેશભરમાં લાગુ પડશે.
* કોર્ટે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવોને નોટિસ જારી કરી છે.
* સુપ્રીમ કોર્ટના જણાવ્યા મુજબ, પકડાયેલા રખડતા કૂતરાઓને છોડી દેવામાં આવશે.
* આ કૂતરાઓને મુક્ત કરતા પહેલા, તેમને નસબંધી કરવામાં આવશે અને હડકવા વિરોધી રસી આપવામાં આવશે.
* આક્રમક અને હિંસક કૂતરાઓને છોડવામાં આવશે નહીં અને તેમને અલગ અલગ જગ્યાએ રાખવામાં આવશે.
* હવે, કૂતરાઓને ફક્ત ચોક્કસ સ્થળોએ જ ખોરાક આપવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.
* સુપ્રીમ કોર્ટે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના અધિકારીઓને સમર્પિત ખોરાક બિંદુઓ બનાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
* દરેક મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં કૂતરાઓને ખોરાક આપવા માટે એક સ્થળ બનાવવામાં આવશે. આની જાણ કરવામાં આવશે.
* નિયુક્ત ખોરાક બિંદુઓ પાસે સૂચના બોર્ડ લગાવવામાં આવશે, જેમાં ઉલ્લેખ હશે કે રખડતા કૂતરાઓને ફક્ત આવા વિસ્તારોમાં જ ખોરાક આપી શકાય છે.
* સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે જાહેર સ્થળોએ કૂતરાઓને ખોરાક આપવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. જો કોઈ વ્યક્તિ ચિﾎતિ ન હોય તેવા સ્થળોએ કૂતરાઓને ખોરાક આપશે, તો તેની સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
* નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે ફરિયાદ કરવા માટે એક હેલ્પલાઇન નંબર જારી કરવામાં આવશે.
* કોઈપણ સંસ્થા કે NGO આ આદેશોના અમલીકરણમાં અવરોધો ઉભા કરશે નહીં.
* જે લોકો કૂતરો દત્તક લેવા માંગે છે તેઓએ અરજી કરવાની રહેશે.
* દત્તક લીધેલા કૂતરાઓ રસ્તા પર પાછા ન ફરે તેની ખાતરી કરવાની જવાબદારી તેમની રહેશે.
* દરેક કૂતરા પ્રેમી અને દરેક NGO એ અનુક્રમે ૨૫,૦૦૦ રૂપિયા અને ૨ લાખ રૂપિયા જમા કરાવવાના રહેશે.
* જમા કરાયેલી રકમનો ઉપયોગ માળખાગત સુવિધાઓ અને સુવિધાઓના નિર્માણ માટે કરવામાં આવશે.(૨૩.૩૩)
(2:57 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
