નવી દિલ્હી : રશિયા પાસેથી સસ્તા ભાવે ક્રૂડ ઓઈલની આયાત કરવાના મુદ્દે ભારત પર દબાણ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહેલા અમેરિકા અને યુરોપને ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે અત્યાર સુધીનો સૌથી સ્પષ્ટ અને કડક જવાબ આપ્યો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ભારતીય ઉત્પાદનો પર ૫૦% ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત બાદ, જયશંકરે એક કાર્યક્રમમાં આ મુદ્દે પોતાનો દૃષ્ટિકોણ સ્પષ્ટ કર્યો.

વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે રશિયન તેલની આયાત પર પૂછાયેલા સવાલના જવાબમાં કહ્યું કે, "જો તમને ભારત પાસેથી રિફાઇન્ડ ઓઇલ અથવા ઉત્પાદનો ખરીદવામાં સમસ્યા હોય, તો ખરીદશો નહીં. કોઈ તમને દબાણ કરતું નથી." તેમણે કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે, "એ હાસ્યાસ્પદ છે કે જે લોકો વ્યવસાય તરફી અમેરિકન વહીવટ માટે કામ કરે છે, તેઓ અન્ય લોકો પર વ્યવસાય કરવાનો આરોપ લગાવે છે. વાસ્તવિકતા એ છે કે યુરોપ અને અમેરિકા પોતે પણ રશિયન તેલ ખરીદી રહ્યા છે."

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રે રશિયા પાસેથી ભારતની વધેલી તેલ ખરીદીની 'સજા' તરીકે ભારતીય ઉત્પાદનો પર ૨૫% વધારાની ડ્યુટી સહિત કુલ ૫૦% ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી છે. ભારતે અમેરિકાના આ પગલાને અન્યાયી, અસંગત અને ભેદભાવપૂર્ણ ગણાવ્યું છે. વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેશે. મંત્રાલયે એ પણ ઉલ્લેખ કર્યો કે ચીન સહિત ઘણા દેશો રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં તેલ ખરીદી રહ્યા છે, તેમ છતાં માત્ર ભારતને જ નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યું છે, જે નિરાશાજનક છે.

જયશંકરે અગાઉ પણ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદનાર સૌથી મોટો દેશ નથી. તેમણે કહ્યું કે ચીન, યુરોપિયન યુનિયન અને અન્ય ઘણા દેશોના રશિયા સાથે ઉર્જા સંબંધો ઘણા ઊંડા છે. તેમણે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો કે અગાઉ અમેરિકી અધિકારીઓએ પોતે જ ભારતને વિશ્વના ઉર્જા બજારને સ્થિર કરવા માટે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાની સલાહ આપી હતી. હવે તે જ લોકો ભારત પર 'નફાખોરી' અને અન્ય આરોપો લગાવી રહ્યા છે, જે અસમંજસભર્યું છે.

અમેરિકી નાણા મંત્રી સ્કોટ બેસન્ટે ભારત પર નફાખોરીનો આરોપ લગાવતા કહ્યું કે યુદ્ધ પહેલા ભારતની રશિયન તેલની ખરીદી કુલ આયાતના માત્ર ૧% હતી, જે હવે વધીને ૪૨% થઈ ગઈ છે. તેની સરખામણીમાં ચીનનો હિસ્સો ૧૩% થી વધીને ૧૬% થયો છે. ભારતે આ આંકડાઓ પર સવાલ ઉઠાવીને પોતાનો પક્ષ મજબૂત રીતે રજૂ કર્યો છે.

આ ઘટનાક્રમ દર્શાવે છે કે ભારત હવે વૈશ્વિક મંચ પર પોતાના હિતોની રક્ષા માટે કોઈ પણ દબાણ સામે ઝૂકવા તૈયાર નથી. જયશંકરનો આ કડક જવાબ ભારતની નવી વિદેશ નીતિની મજબૂતી અને આત્મવિશ્વાસને દર્શાવે છે.