નવી દિલ્હી : ભારતે તેના સ્વદેશી સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે 'ઇકોનોમિક ટાઇમ્સ વર્લ્ડ લીડર્સ ફોરમ'માં જાહેરાત કરી કે ભારતે તેના પાંચમી પેઢીના ફાઇટર એરક્રાફ્ટ (૫મી પેઢીના ફાઇટર જેટ) માટે એન્જિન ભારતમાં જ બનાવવા માટે ફ્રેન્ચ કંપની સફ્રાન સાથે કરાર કર્યો છે. સફ્રાન, જેને રાફેલ જેટના M88 એન્જિનની 'માતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, હવે ભારતના એડવાન્સ્ડ મીડિયમ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ (AMCA) પ્રોજેક્ટ માટે હાઇ-થ્રસ્ટ એન્જિન વિકસાવશે.

આ એન્જિન AMCA માટે 'કિડની' તરીકે કામ કરશે, જે તેને સ્ટીલ્થ (રડારથી અદૃશ્ય), સુપરક્રુઝ (આફ્ટરબર્નર વગર સુપરસોનિક સ્પીડ) અને ઉચ્ચ ગતિશીલતાની અનોખી શક્તિ આપશે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ ટેકનોલોજી ભારતને અમેરિકાના F-35 અને રશિયાના Su-57 જેવા પાંચમી પેઢીના ફાઇટર જેટથી આગળ લઈ જશે.

AMCA એ ભારતનું પ્રથમ સ્વદેશી સ્ટીલ્થ-હેવી મલ્ટી-રોલ ફાઇટર જેટ હશે. આ ૨૫-ટનનું ટ્વીન-એન્જિન એરક્રાફ્ટ હશે જેમાં ૬.૫ ટન સુધીની આંતરિક ઇંધણ ક્ષમતા હશે. આ પ્રોજેક્ટ એરોનોટિકલ ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (ADA) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ખાનગી કંપનીઓની પણ નોંધપાત્ર ભાગીદારી રહેશે. સરકાર દ્વારા આ પ્રોજેક્ટ માટે રૂ. ૧૫,૦૦૦ કરોડના પ્રારંભિક ખર્ચને મંજૂરી પણ આપી દેવામાં આવી છે.

ભારત લાંબા સમયથી તેના ફાઇટર જેટના એન્જિન માટે વિદેશી નિર્ભરતા પર રહે છે. તેજસ હોય કે સુખોઈ-૩૦, એન્જિન માટે આપણે વિદેશી કંપનીઓ પર આધાર રાખવો પડે છે. પરંતુ સફ્રાન સાથેની આ ભાગીદારી પછી, ભારત માત્ર આત્મનિર્ભર જ નહીં, પરંતુ ભવિષ્યમાં એન્જિન ટેકનોલોજીનો નિકાસકાર પણ બની શકે છે. આનાથી 'ઓપરેશન સિંદૂર' જેવી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની જરૂરિયાતોને પણ વેગ મળશે.

સફ્રાન એન્જિન ઉત્પાદનમાં વિશ્વની ટોચની કંપનીઓમાંની એક છે. તેનો અનુભવ અને ભારતની વધતી એરોસ્પેસ ક્ષમતાઓ સાથે મળીને AMCA ને આગામી દાયકાઓમાં સૌથી આધુનિક લડાયક વિમાન બનાવશે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે AMCA ની હાઇ-ટેક ડિઝાઇન, સફ્રાનની એન્જિન ટેકનોલોજી અને તેની સ્ટીલ્થ ક્ષમતા તેને F-35 અને Su-57 જેવા જેટથી પણ શ્રેષ્ઠ સાબિત કરી શકે છે. તેની ઓછી કિંમત અને અદ્યતન સુવિધાઓ ભારતને હવાઈ યુદ્ધમાં એક 'ગેમ-ચેન્જર' બનાવશે. આ જ કારણ છે કે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ચર્ચા છે કે ભારતનો આ 'દેશી શિકારી' ભવિષ્યમાં વૈશ્વિક આકાશ પર પ્રભુત્વ મેળવી શકે છે.