વોશિંગ્ટન: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં દાવો કર્યો છે કે તેમણે તેમના બીજા કાર્યકાળ દરમિયાન સાત યુદ્ધોનો અંત લાવ્યો છે અને ખરેખર તેમણે દસ યુદ્ધો રોક્યા હોવાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, પરંતુ "બે યુદ્ધોની ગણતરી કરી નથી." આ નિવેદન તેમણે ફોક્સ ન્યૂઝના એક ઇન્ટરવ્યૂમાં આપ્યું હતું, જેમાં તેમણે પોતાને "શાંતિના રાષ્ટ્રપતિ" તરીકે ગણાવ્યા અને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે પોતાની ઉમેદવારીને સમર્થન આપ્યું. ટ્રમ્પના આ દાવાઓએ વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચા જગાવી છે, જ્યારે વિવેચકો તેમની ભૂમિકા અને આ શાંતિ કરારોની ટકાઉપણું પર સવાલો ઉભા કરી રહ્યા છે.

તેમણે ફરી એકવાર કહ્યું હતું કે ભારત પાકિસ્તાન યુદ્ધમાં વાસ્તવમાં સાત ફાઈટર વિમાનો તૂટી પડ્યા હતા. આ યુદ્ધ મારા લીધે જ રોકાયું હતું. જોકે ભારતે તેને સતત રાજ્યો આપ્યો હતો અને કહેલ કે ત્રીજા કોઈ રાષ્ટ્રનો આમાં હાથ નથી. વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પે તેમના છ મહિનાના કાર્યકાળમાં સરેરાશ દર મહિને એક શાંતિ કરાર અથવા યુદ્ધવિરામની સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. તેમણે નીચેના સંઘર્ષોમાં મધ્યસ્થી કરી હોવાનો દાવો કર્યો છે:

૧. **આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન**: ટ્રમ્પે આ બંને દેશોના નેતાઓને વ્હાઇટ હાઉસમાં લાવીને નાગોર્નો-કારાબાખના દાયકાઓ જૂના સંઘર્ષને શાંત કરવા માટે એક સંયુક્ત ઘોષણા પર હસ્તાક્ષર કરાવ્યા. આ કરારને "ટ્રમ્પ રૂટ ફોર ઇન્ટરનેશનલ પીસ એન્ડ પ્રોસ્પેરિટી" નામ આપવામાં આવ્યું, જે આર્થિક લાભો સાથે જોડાયેલું છે. જોકે, સંઘર્ષના મૂળભૂત મુદ્દાઓ હજુ અકબંધ છે.

૨. **ઇઝરાયેલ અને ઇરાન**: જૂન ૨૦૨૫માં ૧૨ દિવસના હવાઈ હુમલાઓ બાદ ટ્રમ્પે યુદ્ધવિરામની ઘોષણા કરી, જેમાં અમેરિકાએ પણ ઇરાનના પરમાણુ સ્થળો પર હુમલા કર્યા હતા. ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુએ ટ્રમ્પને નોબેલ પુરસ્કાર માટે નામાંકન આપ્યું.

૩. **ભારત અને પાકિસ્તાન**: મે ૨૦૨૫માં કાશ્મીર વિવાદને લઈને બંને દેશો વચ્ચે થયેલી લશ્કરી અથડામણ બાદ ટ્રમ્પે યુદ્ધવિરામની મધ્યસ્થી કરી હોવાનો દાવો કર્યો. પાકિસ્તાને તેમની આ ભૂમિકાને નોબેલ પુરસ્કાર માટે ટેકો આપ્યો, જ્યારે ભારતે આવી કોઈ તૃતીય-પક્ષની ભૂમિકાને નકારી છે.

૪. **કંબોડિયા અને થાઇલેન્ડ**: જુલાઈમાં બંને દેશો વચ્ચે સરહદી વિવાદને લઈને થયેલી ટૂંકી અથડામણને ટ્રમ્પે વેપારી સોદાની ધમકી દ્વારા શાંત કરી. કંબોડિયાના વડાપ્રધાન હુન માનેટે ટ્રમ્પને નોબેલ માટે નામાંકન આપ્યું.

૫. **રવાન્ડા અને ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો**: જૂન ૨૦૨૫માં વ્હાઇટ હાઉસમાં થયેલા શાંતિ કરારને ટ્રમ્પે "શાંતિ માટે ગૌરવપૂર્ણ સિદ્ધિ" ગણાવી, પરંતુ આ કરાર હંગામી અને અસ્થિર છે.

6. **ઇજિપ્ત અને ઇથિયોપિયા**: નાઇલ નદી પર ઇથિયોપિયાના ડેમને લઈને ઉભા થયેલા તણાવમાં ટ્રમ્પની ભૂમિકાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ હજુ કોઈ નક્કર કરાર થયો નથી

૭. **સર્બિયા અને કોસોવો**: આ સંઘર્ષમાં ટ્રમ્પની ભૂમિકા અંગે થોડા પુરાવા છે, અને સંઘર્ષનું સ્વરૂપ પણ નાનું હતું.

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને નોબેલની આકાંક્ષા: ટ્રમ્પે રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચેના યુદ્ધને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, જેને તેમણે પોતાના નોબેલ પુરસ્કારની શક્યતા સાથે જોડ્યો છે. ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ના રોજ રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે એલાસ્કામાં થયેલી બેઠકમાં ટ્રમ્પે શાંતિની ચર્ચા કરી, પરંતુ કોઈ નક્કર પરિણામ મળ્યું નથી. યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમીર ઝેલેન્સકીએ કોઈપણ પ્રદેશ આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે, જેના કારણે શાંતિ પ્રયાસો અટકી ગયા છે

વિવેચન અને નોબેલ પુરસ્કારની શક્યતા ? ટ્રમ્પના દાવાઓ પર વિવેચકો દ્વારા સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. ઘણા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ કરારો માત્ર અસ્થાયી યુદ્ધવિરામ છે અને સંઘર્ષોના મૂળભૂત કારણો હજુ ઉકેલાયા નથી. 

ઉદાહરણ તરીકે, ઇઝરાયેલ-ઇરાન યુદ્ધવિરામમાં અમેરિકાની સૈન્ય ભૂમિકા હોવાથી ટ્રમ્પનો શાંતિનો દાવો વિવાદાસ્પદ છે. ભારત-પાકિસ્તાન સંઘર્ષમાં ભારતે ટ્રમ્પની ભૂમિકાને નકારી કાઢી છે, જ્યારે પાકિસ્તાને તેમના નોબેલ નામાંકનને સમર્થન આપ્યું છે. 

ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળમાં અબ્રાહમ એકોર્ડ્સને તેમની સૌથી મોટી રાજદ્વારી સફળતા ગણવામાં આવે છે, પરંતુ તેને તેમના "સાત યુદ્ધો"ની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું નથી

ટ્રમ્પને ઇઝરાયેલ, કંબોડિયા, પાકિસ્તાન, આર્મેનિયા, અઝરબૈજાન અને અન્ય દેશોના નેતાઓ દ્વારા નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે નામાંકન આપવામાં આવ્યું છે. જોકે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ નામાંકનો રાજદ્વારી લાભ મેળવવા માટેના પ્રયાસો હોઈ શકે છે. ટ્રમ્પે પોતે નોબેલ પુરસ્કારની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે, અને તેમની ટીમે તેમને "શાંતિના રાષ્ટ્રપતિ" તરીકે રજૂ કર્યા છે.

આમ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે તેમણે સાત યુદ્ધો રોક્યા છે, જેમાં આર્મેનિયા-અઝરબૈજાન, ઇઝરાયેલ-ઇરાન, ભારત-પાકિસ્તાન, કંબોડિયા-થાઇલેન્ડ, રવાન્ડા-કોંગો, ઇજિપ્ત-ઇથિયોપિયા અને સર્બિયા-કોસોવોનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે "દસ યુદ્ધો"નો ઉલ્લેખ પણ કર્યો, પરંતુ વધારાના ત્રણ યુદ્ધોની વિગતો આપી નથી. આ દાવાઓએ વૈશ્વિક ચર્ચા જગાવી છે, પરંતુ ઘણા કરારો અસ્થાયી છે અને મૂળભૂત મુદ્દાઓ ઉકેલાયા નથી. ટ્રમ્પની નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારની આકાંક્ષા તેમની રાજદ્વારી પ્રયાસોનું કેન્દ્ર છે, પરંતુ વિવેચકો તેમની ભૂમિકા અને કરારોની ટકાઉપણું પર સવાલ ઉઠાવે છે.