તા. ૨૪ ફેબ્રુઆરી ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૨ ફાગણ સુદ – ૮ મંગળવાર
દિલ્હીમાં ‘‘ધનના ઢગલા'': પ્રતિ વ્યક્તિ આવક પાંચ લાખ નજીક
આર્થિક પ્રગતિમાં દિલ્હીની છલાંગઃ ૧૦ વર્ષમાં જીએસડીપી અને આવક બંનેમાં ધરખમ વધારો : સિક્કીમ બાદ દિલ્હી સૌથી વધુ અમીરઃ લોકોની આવકમાં બમ્પર ઉછાળોઃ સર્વિસ આધારિત ઈકોનોમી આવક વધવાનું મુખ્ય કારણ
નવી દિલ્હી,તા.૨૮: દિલ્હીનું અર્થતંત્ર ઝડપથી વધી રહ્યું છે. તાજેતરના એક અહેવાલ મુજબ, દિલ્હીના લોકો ખૂબ કમાણી કરી રહ્યા છે. દેશના સૌથી ધનિક રાજ્યોમાં દિલ્હી બીજા ક્રમે છે. અહીં માથાદીઠ આવક પાંચ લાખની નજીક છે. બીજી તરફ, ડેટા ઉપલબ્ધ ન હોવાને કારણે દિલ્હી ગોવાથી આગળ છે. ડેટા અપડેટ થયા પછી પણ જો ગોવા બીજા નંબરે રહેશે, તો પણ દિલ્હી ટોચના ત્રણમાં રહેશે. જ્યારે સિક્કિમ પ્રથમ સ્થાને છે.
છેલ્લા દાયકામાં દિલ્હીના ઞ્લ્ઝભ્માં વાર્ષિક પાંચ ટકાથી વધુ વૃદ્ધિ અને માથાદીઠ આવક સાત ટકાથી વધુ નોંધાઈ છે. પરંતુ રાષ્ટ્રીય ઞ્ઝભ્માં તેનું યોગદાન થોડું ઘટ્યું છે. ૨૦૨૪-૨૫માં દિલ્હીની માથાદીઠ આવક ૪,૯૩,૦૨૪ રૂપિયા હોવાનો અંદાજ છે. દિલ્હી સરકારના અર્થશાષ અને આંકડા નિયામક દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા અહેવાલમાં આ માહિતી આપવામાં આવી છે.
દિલ્હી સરકારના અર્થશાષ અને આંકડાશાષ નિયામક દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ૨૦૨૪-૨૫ માટે દિલ્હીની પ્રતિ વ્યક્તિ આવક વર્તમાન ભાવે ૪,૯૩,૦૨૪ રૂપિયા અંદાજવામાં આવી છે, જ્યારે ૨૦૨૩-૨૪માં તે ૪,૫૯,૪૦૮ રૂપિયા હતી, જે ૭.૩૨્રુ નો વધારો દર્શાવે છે. તે જ સમયે, ૨૦૧૧-૧૨ થી ૨૦૨૪-૨૫ ના સમયગાળા દરમિયાન દિલ્હીની પ્રતિ વ્યક્તિ આવકનો સરેરાશ વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર વર્તમાન ભાવે ૭.૯૯ ટકા નોંધવામાં આવ્યો હતો. વાસ્તવિક દ્રષ્ટિએ, ૨૦૨૪-૨૫ માં દિલ્હીની પ્રતિ વ્યક્તિ આવક ૨,૮૩,૦૯૩ રૂપિયા અંદાજવામાં આવી છે, જ્યારે ૨૦૧૧-૧૨માં તે ૧,૮૫,૦૦૧ રૂપિયા હતી, જે ૩.૪૬ ટકાનો સરેરાશ વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર દર્શાવે છે.
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ૨૦૨૪-૨૫ દરમિયાન દિલ્હીની પ્રતિ વ્યક્તિ આવક રાષ્ટ્રીય સ્તર કરતાં ૨.૪ ગણી વધારે હોવાનો અંદાજ છે. ૨૦૨૪-૨૫ દરમિયાન રાષ્ટ્રીય GDP માં દિલ્હીના GSDP નો હિસ્સો ૩.૭૯ ટકા રહેવાની ધારણા છે.
દિલ્હીની ઊંચી આવક પાછળનું મુખ્ય કારણ તેની સેવા આધારિત અર્થતંત્ર છે. તે પﾍમિ યુરોપ અને અમેરિકા જેવા વિકસિત દેશોના મોડેલ જેવું જ છે. દિલ્હીના GDPમાં કૃષિનું યોગદાન હવે સતત ઘટી રહ્યું છે. ૨૦૧૧-૧૨માં કૃષિ અથવા પ્રાથમિક ક્ષેત્રનો હિસ્સો ૩.૫% હતો, જે હવે ઘટીને ૧% થઈ ગયો છે. ઉત્પાદનનો હિસ્સો ૧૩% પર સ્થિર રહ્યો છે, જ્યારે સેવા ક્ષેત્રનો ફાળો ૮૩.૪% થી વધીને ૮૬.૬% થયો છે.
આ ફેરફાર દર્શાવે છે કે દિલ્હી પરંપરાગત કૃષિ-આધારિત મોડેલથી આગળ વધી ગયું છે અને ઉચ્ચ મૂલ્યવર્ધિત સેવાઓ - જેમ કે IT, નાણાં, શિક્ષણ, આરોગ્ય અને છૂટક વેચાણ પર તેની પકડ મજબૂત કરી છે. આનાથી માત્ર રાજધાનીની આવકમાં વધારો થયો નથી પરંતુ યુવાનો માટે રોજગારની નવી તકો પણ ઉભી થઈ છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, દિલ્હીની પ્રતિ વ્યક્તિ આવક હવે ૪.૯૩ લાખ રૂપિયા છે, જે તેને ગોવા કરતા બીજા સ્થાને રાખે છે, જોકે દરિયાકાંઠાના રાજ્યના તાજેતરના ડેટા ઉપલબ્ધ નથી. આનો અર્થ એ છે કે દિલ્હીના લોકોની સરેરાશ કમાણી દેશના ઘણા રાજ્યો કરતા વધારે છે. જોકે, સિક્કિમ પ્રથમ ક્રમે છે.
સિક્કિમ અને ગોવા બંને વસ્તીની દ્રષ્ટિએ દિલ્હી કરતા ઘણા નાના છે. કર્ણાટક, તમિલનાડુ અને મહારાષ્ટ્ર જેવા ઔદ્યોગિક રાજ્યો આ યાદીમાં દિલ્હીથી નીચે છે. GDPની દ્રષ્ટિએ દિલ્હી ભારતમાં ૧૧મા ક્રમે છે, પરંતુ તેનું અર્થતંત્ર કેરળ, હરિયાણા, બિહાર, ઓડિશા, પંજાબ અને આસામ કરતા મોટું છે. તમને જણાવી દઈએ કે દિલ્હીની વસ્તી અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ અન્ય રાજ્યો કરતા વધુ છે. દિલ્હીનું અર્થતંત્ર મોટાભાગે સેવાઓ પર આધારિત છે, જેમ કે વિકસિત દેશો. આ જ કારણ છે કે દિલ્હીની આવક વધારે છે.(૪૦.૨૬)
(10:45 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
