બીજિંગ : ભારત-ચીન સંબંધોમાં તાજેતરના સુધારાને ધ્યાનમાં રાખીને પીએમ મોદીની ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથેની દ્વિપક્ષીય મુલાકાત ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. આ ઉપરાંત, પીએમ મોદી 1 સપ્ટેમ્બરે રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે પણ દ્વિપક્ષીય વાતચીત કરશે. આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિને લઈને ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે.

ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારતીય નિકાસ પર 25% ટેરિફ લાદ્યો છે અને રશિયન તેલની ખરીદીને કારણે વધારાનો 25% ટેરિફ લાદ્યો છે. અમેરિકા સાથે ભારતના વ્યૂહાત્મક સંબંધો મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ નવી દિલ્હી બેઇજિંગ સાથે વાતચીત જાળવી રાખીને તેના વિકલ્પોને વૈવિધ્યીકરણ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. પીએમ મોદીની આ મુલાકાત ભારત-ચીન સંબંધોમાં સંભવિત નવી શરૂઆતનો સંકેત આપે છે.

2020 માં ગાલવાન ખીણ સંઘર્ષ પછી બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયા હતા, પરંતુ તાજેતરના રાજદ્વારી પ્રયાસો વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવાના સાવચેતીભર્યા પ્રયાસો દર્શાવે છે. પૂર્વ-તણાવ સંબંધો હોવા છતાં, ચીન ભારતનો બીજો સૌથી મોટો વેપાર ભાગીદાર રહ્યો છે. તે જ સમયે, ભારતની ઉત્પાદન શક્તિ બનવાની મહત્વાકાંક્ષાઓ ચીની કાચા માલ પર આધારિત છે. શાંઘાઈ સહકાર સંગઠન સમિટનું પણ વૈશ્વિક મહત્વ છે.

આતંકવાદ, અલગતાવાદ અને ઉગ્રવાદનો સામનો કરવા માટે સ્થાપિત આ 10-સભ્ય સંગઠન હવે પશ્ચિમી દેશોના નેતૃત્વ હેઠળની સંસ્થાઓ અને સંગઠનોના વિકલ્પ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. આ સમિટમાં ભારતની ભાગીદારી દર્શાવે છે કે તે કોઈપણ એક જોડાણ પર વધુ પડતા નિર્ભર રહ્યા વિના ઘણા મંચો પર તેની સુસંગતતા જાળવી રાખવા માંગે છે. જો કે, અપેક્ષાઓ મર્યાદિત છે.

ભારત લાંબા સમયથી પાકિસ્તાન સાથે ચીનના ગાઢ લશ્કરી સંબંધો અને હિંદ મહાસાગરમાં તેની વધતી હાજરી અંગે શંકાસ્પદ રહ્યું છે. ચીન માટે, ભારત સાથેના સારા સંબંધો યુએસ-નેતૃત્વ હેઠળના ઘેરાબંધીના પ્રયાસોને નબળી પાડી શકે છે, જ્યારે ભારત માટે, પશ્ચિમ અને બેઇજિંગ બંને સાથે ભાગીદારીનું સંતુલન જાળવી રાખવું એ વધુને વધુ ધ્રુવીકરણ પામેલા વિશ્વમાં તેની બિન-જોડાણ નીતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.