વોશિંગ્ટન/નવી દિલ્હી: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનલ્ડ ટ્રમ્પે આ વર્ષના અંતમાં ભારતમાં યોજાનારી ક્વાડ સમિટમાં ભાગ લેવા ભારત આવવાની પોતાની યોજના રદ્દ કરી દીધી છે. આ નિર્ણય વેપાર વિવાદ, ટેરિફ અને ભારતના રશિયન તેલ આયાતને કારણે લેવાયો છે, જેનાથી વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદી અને ટ્રમ્પ વચ્ચેના સંબંધોમાં તિરાડ પડી છે. ક્વાડમાં ભારત, અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા સામેલ છે, અને આ વણાકથી ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા વ્યૂહરચના પર અસર પડી શકે છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનલ્ડ ટ્રમ્પે આ વર્ષના અંતમાં નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી ક્વાડ લીડર્સ સમિટ માટે ભારતની મુલાકાત રદ્દ કરી દીધી છે. આ નિર્ણયને ભારત-અમેરિકા સંબંધોમાં વધુ વણસેલા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, ટ્રમ્પ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં તણાવ વધ્યો છે, જેના કારણે ટ્રમ્પે આ મુલાકાતનો વિચાર છોડી દીધો છે. ક્વાડ સમિટમાં ભારત, અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયાના નેતાઓ ભાગ લેવાના હતા, જે ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીન વિરુદ્ધ સુરક્ષા અને વેપાર વ્યૂહરચના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. મુખ્ય કારણોમાં વેપાર વિવાદ અને ટેરિફનો મુદ્દો છે. ટ્રમ્પે ભારતીય નિકાસ પર 25%થી વધારીને 50% ટેરિફ લગાવી છે, જેના જવાબમાં ભારતે પણ અમેરિકી વસ્તુઓ પર પ્રતિબંધો મૂક્યા છે. વધુમાં, ભારતના રશિયન તેલ આયાતને કારણે ટ્રમ્પ ગુસ્સે છે અને તેમણે ભારત પર સેકન્ડરી પ્રતિબંધો લગાવવાની ધમકી આપી છે. અહેવાલો અનુસાર, ટ્રમ્પે મોદીને અનેક વખત ફોન કર્યા હતા, પરંતુ તેમને જવાબ મળ્યો નહીં, જેનાથી તેમના સંબંધોમાં તિરાડ વધુ ઊંડી બની છે. ગુજરાતી ડિજિટલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પરથી મળેલી વિગતો અનુસાર, ટ્રમ્પ અને મોદી વચ્ચેના તણાવનું કારણ ભારતના કૃષિ અને ડેરી માર્કેટને અમેરિકા માટે ખોલવાનો ઇનકાર પણ છે. 17 ઓગસ્ટે ટેલિફોનિક વાતચીત પછી સંબંધો વણસ્યા છે, જ્યારે ટ્રમ્પે ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેના યુદ્ધવિરામમાં પોતાની ભૂમિકાનો દાવો કર્યો હતો, જેને મોદીએ નકારી કાઢ્યો હતો. આને ભારત-અમેરિકા સંબંધો માટે મોટો આંચકો ગણાવવામાં આવ્યો છે, જ્યાં ટ્રમ્પના પુનરાગમન પછીના તણાવને હાઇલાઇટ કરવામાં આવ્યા છે. એક્સ (ટ્વિટર) પર એક પોસ્ટમાં કહેવાયું છે કે આથી ક્વાડની ભાવિ પર પ્રશ્નાર્થ થયો છે. આ વિવાદથી ક્વાડનું અસ્તિત્વ જોખમમાં છે. આ ઘટના ભારત માટે રાજદ્વારી પડકાર છે, કારણ કે ક્વાડ ચીન વિરુદ્ધની વ્યૂહરચનાનું મહત્વનું પ્લેટફોર્મ છે. જો કે, ભારતે તેના વેપાર અને વિદેશી નીતિમાં કોઈ સમજૂતી કરી નથી, જેને વિશ્લેષકો સ્વાવલંબી ભારતના પ્રતીક તરીકે જુએ છે.