નવી દિલ્હી : રોકાણકારોનો મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં વિશ્વાસ સતત વધી રહ્યો છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સની એસેટ અંડર મેનેજમેન્ટ ચાર ગણાથી વધુ વધી છે. ICRA એનાલિટિક્સના ડેટા અનુસાર, જુલાઈ 2020 માં AUM ₹7.65 લાખ કરોડ હતો, તે જુલાઈ 2025 સુધીમાં 335.31% વધીને ₹33.32 લાખ કરોડ થયો છે. રોકાણ (પ્રવાહ) મોરચે પણ મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. જુલાઈ ૨૦૨૦માં ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાંથી ₹૩,૮૪૫ કરોડનો આઉટફ્લો થયો હતો, જ્યારે જુલાઈ ૨૦૨૫માં ₹૪૨,૬૭૩ કરોડનો ચોખ્ખો રોકાણ (ઇનફ્લો) નોંધાયો હતો.

SIP અસ્થિરતાને નિયંત્રિત કરવા માટેનું એક સાધન બની ગયું છે

જુલાઈ ૨૦૨૫માં ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ વાર્ષિક ધોરણે ૧૫.૦૮% વધીને ₹૪૨,૬૭૩ કરોડ થયું છે, જ્યારે જુલાઈ ૨૦૨૪માં તે ₹૩૭,૦૮૨ કરોડ હતું. માસિક ધોરણે (MoM) ઇનફ્લોમાં વૃદ્ધિ વધુ ઝડપી હતી. જુલાઈમાં રોકાણપ્રવાહ 81.06% વધ્યો છે, જે જૂન 2025 માં ₹23,568 કરોડ હતો.

ICRA એનાલિટિક્સે એક નોંધમાં જણાવ્યું હતું કે, “SIP બજારની અસ્થિરતાને નિયંત્રિત કરવા માટે એક લોકપ્રિય સાધન બની ગયું છે. તે રોકાણકારોને નિયમિત અંતરાલે નિશ્ચિત રકમનું રોકાણ કરવાની મંજૂરી આપે છે, જેનાથી તેમને રૂપિયાના સરેરાશ ખર્ચનો લાભ મળે છે. એટલે કે, જ્યારે કિંમતો ઓછી હોય છે, ત્યારે વધુ યુનિટ ઉપલબ્ધ હોય છે અને જ્યારે કિંમતો ઊંચી હોય છે, ત્યારે ઓછા યુનિટ ઉપલબ્ધ હોય છે.”

ICRA એનાલિટિક્સના સિનિયર વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ અને હેડ માર્કેટ ડેટા અશ્વિની કુમારે જણાવ્યું હતું કે, “છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ ઝડપથી વધ્યું છે. રોકાણકારો હવે લાંબા ગાળાનો દૃષ્ટિકોણ અપનાવી રહ્યા છે અને સમજે છે કે ટૂંકા ગાળાની અસ્થિરતા સંપત્તિ નિર્માણ યાત્રાનો એક ભાગ છે. ઐતિહાસિક ડેટા એ પણ દર્શાવે છે કે બજારો સમય જતાં સુધરતા રહે છે અને ધીરજ રાખનારા રોકાણકારોને વળતર આપે છે.”

તેમણે વધુમાં કહ્યું, “વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ હોવા છતાં, સ્થાનિક રોકાણકારો ભારતની આર્થિક પ્રગતિ પ્રત્યે આશાવાદી રહે છે. આ વિશ્વાસ ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં સતત પ્રવાહના સ્વરૂપમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે, ભલે બજાર અસ્થિર હોય.”

સેક્ટરલ અને થીમેટિક ફંડ્સમાં સૌથી વધુ ₹9,426.03 કરોડનું રોકાણ નોંધાયું છે. રિટેલ રોકાણકારો નવી વૃદ્ધિની તકો અને ઉચ્ચ વળતરની શોધમાં આ ફંડ્સમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે. ત્યારબાદ ફ્લેક્સી કેપ ફંડ્સમાં ₹7,654.33 કરોડ અને સ્મોલ કેપ ફંડ્સમાં ₹6,484.43 કરોડનો પ્રવાહ આવ્યો છે. ડેટા દર્શાવે છે કે રોકાણકારો વૈવિધ્યસભર ફાળવણી અને વધુ સારા વળતરને પસંદ કરી રહ્યા છે.

ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સે પણ પરંપરાગત બચત સાધનો કરતાં વધુ સારું વળતર આપ્યું છે. ત્રણ વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન તમામ શ્રેણીઓમાં વળતર હકારાત્મક રહ્યું છે. સ્મોલ કેપ ફંડ્સે ત્રણ વર્ષમાં 22.56% અને પાંચ વર્ષમાં 31.70% વળતર આપ્યું છે, જ્યારે મિડ કેપ ફંડ્સે અનુક્રમે 22.20% અને 27.36% વળતર આપ્યું છે.

ICRA એનાલિટિક્સ અનુસાર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ વિવિધ જોખમ ક્ષમતાઓ માટે યોજનાઓ ઓફર કરે છે. આ લાર્જ-કેપ અને બેલેન્સ્ડ ફંડ્સથી લઈને સેક્ટરલ અને થીમેટિક ફંડ્સ સુધીની છે, જે રોકાણકારોને તેમના પોર્ટફોલિયોમાં વૈવિધ્યીકરણ કરવાની અને જોખમનું સંચાલન કરવાની તક આપે છે.