તિયાંજિન  :  ચીનના ઉત્તરીય શહેર તિયાંજિનમાં યોજાઈ રહેલી શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO) સમિટ આ વખતે આખી દુનિયા માટે એક મોટો સંદેશ લઈને આવી છે. 2024માં અસ્તાનામાં યોજાયેલી શિખર સમિટ અને 2025ની તિયાંજિન સમિટની તસવીરો એકસાથે મૂકો અને તમે પોતે જ તફાવત જુઓ. એક વર્ષ પહેલા સ્ટેજ પર થોડા પસંદગીના ચહેરાઓ હતા, પરંતુ આ વખતે સ્ટેજ પર એટલી બધી ભીડ હતી કે દુનિયાનો નકશો ચિત્રમાં સમાવિષ્ટ થઈ ગયો. આ જ કારણ છે કે તેને અત્યાર સુધીની સૌથી શક્તિશાળી SCO પરિષદ કહેવામાં આવી રહી છે.

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે પ્રાદેશિક શાંતિ અને સ્થિરતા માટે SCO પર મોટી જવાબદારી છે. તેમણે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સહિત વિશ્વના નેતાઓને સંદેશ આપ્યો કે હવે સત્તા ફક્ત પશ્ચિમ કે અમેરિકાના હાથમાં રહેશે નહીં. શી જિનપિંગનું આ નિવેદન અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોની વિચારસરણીને સીધો પડકાર હતો, જેમાં તેઓ પોતાને વિશ્વના એકમાત્ર નેતા માને છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની હાજરીએ આ સમિટનું મહત્વ વધુ વધારી દીધું છે. 2024 અને 2025 ની આ બે તસવીરોએ દુનિયાને કહ્યું છે કે સમય બદલાઈ રહ્યો છે અને હવે કોઈ અમેરિકાના વર્ચસ્વને સ્વીકારશે નહીં.

જો તમે 2024 ના અસ્તાના સમિટની તસવીર જુઓ તો સ્ટેજ પર ફક્ત થોડા જ નેતાઓ દેખાય છે. કોન્ફરન્સ નાની અને મર્યાદિત હતી. 2025 ના તિયાનજિનની તસવીરમાં, આખું વાતાવરણ બદલાઈ ગયું છે. સ્ટેજ પર એટલી બધી ભીડ છે કે તે પોતાનામાં એક સંદેશ છે.

આ વખતે પુતિન ત્યાં છે અને પીએમ મોદી પણ છે. પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફ હાજર છે, તો ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન પણ હાજર છે. બેલારુસના રાષ્ટ્રપતિ એલેક્ઝાન્ડર લુકાશેન્કો, કઝાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ કાસિમ-જોમાર્ટ ટોકાયેવ, કિર્ગિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ સાદિર જાપારોવ, તાજિકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ ઇમોમાલી રહેમોન, ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્ઝીયોયેવ હાજર છે. મંગોલિયા, નેપાળ, માલદીવ, ઇજિપ્ત, મ્યાનમાર, તુર્કી, અઝરબૈજાન, આર્મેનિયા, કંબોડિયાના પ્રતિનિધિ સ્તરના નેતાઓ છે. એટલું જ નહીં, ઇન્ડોનેશિયા, લાઓસ, મલેશિયા, વિયેતનામ અને તુર્કમેનિસ્તાનના નેતાઓ પણ આવ્યા છે.

ડઝનબંધ નેતાઓ, ડઝનબંધ સંસ્કૃતિઓ અને વિવિધ પ્રાદેશિક હિતોની હાજરી આ પરિષદની તાકાત દર્શાવે છે. આ જ કારણ છે કે તેને અત્યાર સુધીનો સૌથી શક્તિશાળી SCO કહેવામાં આવી રહ્યો છે. આ પરિવર્તન દર્શાવે છે કે SCO હવે G7 અથવા NATO જેવા પશ્ચિમી સંગઠનોને મેચ કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

એક વર્ષ પહેલા, અમેરિકા અને પશ્ચિમની દાદાગીરી કોઈપણ પડકાર વિના ચાલી રહી હતી. પરંતુ આજે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. એશિયા અને તેના ભાગીદાર દેશોએ વિશ્વને જણાવ્યું

આ પરિષદ માત્ર રાજદ્વારી નથી પણ શક્તિ પ્રદર્શન પણ છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધે પશ્ચિમ અને રશિયાને અલગ અલગ છાવણીમાં વિભાજિત કર્યા છે. ચીન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ ચરમસીમાએ છે. ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપાર મતભેદો પણ તાજેતરમાં વધુ ઘેરા બન્યા છે. આવા વાતાવરણમાં, જ્યારે ઘણા બધા દેશો એક સાથે ઉભા છે, ત્યારે સંદેશ સ્પષ્ટ છે કે દુનિયા બદલાઈ રહી છે અને પશ્ચિમની દાદાગીરી હવે કામ કરશે નહીં. શી જિનપિંગ અને વ્લાદિમીર પુતિન પહેલાથી જ અમેરિકાને પડકાર ફેંકી રહ્યા છે. હવે આ પ્લેટફોર્મ પર ભારત જેવા મોટા લોકશાહી દેશની સક્રિય ભાગીદારી પશ્ચિમી દેશો માટે એક મોટો સંકેત છે કે એશિયા પોતાની રીતે દુનિયાને દિશા આપવા માંગે છે.

નાના દેશોની મોટી ભૂમિકા
આ પરિષદ નાના અને મધ્યમ કદના દેશો માટે પણ એક પ્લેટફોર્મ બની ગઈ છે. નેપાળ, માલદીવ, ઇજિપ્ત અને મ્યાનમાર જેવા દેશોના નેતાઓની હાજરી દર્શાવે છે કે હવે તેઓ પશ્ચિમ પર આધાર રાખવાને બદલે નવા વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે. ભારત અને ચીન જેવા દેશો સાથે ઉભા રહીને, આ દેશો તેમના વિકાસ અને સુરક્ષા માટે નવા માર્ગો શોધી રહ્યા છે.