નવી દિલ્‍હી, તા.૪: કેન્‍દ્ર સરકારે સામાન્‍ય જનતાને રાહત આપતા નવા GST સુધારાઓની જાહેરાત કરી છે. પ્રધાનમંત્રી  મોદીએ તેને દિવાળી ભેટ ગણાવી છે, જેનાથી રોજિંદા જીવન જરૂરી વસ્‍તુઓ સસ્‍તી થશે અને જીવન સરળ બનશે. જોકે, કેટલીક લક્‍ઝરી અને હાનિકારક વસ્‍તુઓ મોંઘી થશે.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ કહ્યું, ‘આ સુધારા દરેક ભારતીય માટે દિવાળી ભેટ છે. આનાથી કરનો બોજ ઘટશે, રોજિંદા જીવન જરૂરી વસ્‍તુઓ સસ્‍તી થશે અને નાના વેપારીઓને રાહત મળશે. તેનાથી અર્થતંત્ર પણ મજબૂત બનશે.'

નવા GST સુધારા હેઠળ, ઘણી વસ્‍તુઓ પરના કર ઘટાડવામાં આવ્‍યા છે, જેના કારણે આ વસ્‍તુઓ સસ્‍તી થઈ છેઃ

રોજિંદા વસ્‍તુઓઃ વાળનું તેલ, શેમ્‍પૂ, ટૂથપેસ્‍ટ, સાબુ, ટોઇલેટ સાબુ, ટૂથબ્રશ, શેવિંગ ક્રીમ, માખણ, ઘી, ચીઝ, પેકેજ્‍ડ નમકીન, ભુજિયા, વિવિધ પ્રકારના નાસ્‍તા, બાળકોને ખવડાવવાની બોટલ, નેપકિન્‍સ અને ક્‍લિનિકલ ડાયપર (GST ૧૮% અથવા ૧૨% થી ઘટાડીને ૫% કરવામાં આવ્‍યો)

કળષિ વસ્‍તુઓઃ ટ્રેક્‍ટર, ટ્રેક્‍ટરના ટાયર અને ભાગો, બાયોપેસ્‍ટીસાઇડ, સૂક્ષ્મ પોષકતત્ત્વો, ટપક સિંચાઈ પ્રણાલી, છંટકાવ, માટી તૈયારી અને લણણી મશીનો (GST ૧૮% અથવા ૧૨% થી ઘટાડીને ૫% કરવામાં આવ્‍યો)

આરોગ્‍યસંભાળઃ વ્‍યક્‍તિગત આરોગ્‍ય અને જીવન વીમા પર GST નાબૂદ. થર્મોમીટર, મેડિકલ ગ્રેડ ઓક્‍સિજન, ગ્‍લુકોમીટર, ટેસ્‍ટ સ્‍ટ્રીપ્‍સ, ડાયગ્નોસ્‍ટિક કીટ અને રીએજન્‍ટ્‍સ, સુધારાત્‍મક ચશ્‍મા (GST ૫% અથવા ૦%)

વાહનોઃપેટ્રોલ, પેટ્રોલ હાઇબ્રિડ, LPG, CNG કાર, ડીઝલ અને ડીઝલ હાઇબ્રિડ કાર (ચોક્કસ મર્યાદા સુધી), ત્રણ પૈડાવાળા વાહનો, ૩૫૦ સીસી સુધીની મોટરસાઇકલ, માલસામાન વાહનો (GST ૨૮% થી ઘટાડીને ૧૮%)

શૈક્ષણિક સામગ્રીઃ નકશા, ચાર્ટ, ગ્‍લોબ, પેન્‍સિલ, શાર્પનર, ક્રેયોન્‍સ, પેસ્‍ટલ્‍સ, કસરત પુસ્‍તકો, નોટબુક, ઇરેઝર (GSTT નાબૂદ)

ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સઃ એર કંડિશનર, ટીવી (૩૨ ઇંચથી ઉપર LED અને LCD સહિત), મોનિટર, પ્રોજેક્‍ટર, ડીશવોશિંગ મશીન (GST ૨૮% થી ઘટાડીને ૧૮%)

શું મોંઘુ થશે?

લક્‍ઝરી અને હાનિકારક વસ્‍તુઓઃ પાન મસાલા અને તમાકુ જેવા ઉત્‍પાદનો પર હાલ માટે ૨૮% GST અને વધારાનો સેસ લાગુ રહેશે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું કે રાજ્‍યોનું દેવું ચૂકવવામાં ન આવે ત્‍યાં સુધી આ વ્‍યવસ્‍થા ચાલુ રહેશે. બાદમાં, આના પર ૪૦% GST લાગશે, પરંતુ કોઈ વધારાની ડ્‍યુટી લાગશે નહીં.

મોટી કારઃ ૧૨૦૦ cc થી ઉપરની પેટ્રોલ કાર અને ૧૫૦૦ cc થી ઉપરની ડીઝલ કાર પર ૪૦% GST લાગશે.

Description                             From     To

કન્‍ડેન્‍સ્‍ડ મિલ્‍ક                  ૧૨      ૫

માખણ, ઘી, તેલ              ૧૨      ૫

ચીઝ                           ૧૨      ૫

છેનાનું પનીર                  ૫        ૦

ખજૂર                          ૧૨      ૫

માછલી અને કેવિઅર, તૈયાર અને સાચવેલ  ૧૨     ૫

શ્રિમ્‍પ્‍સ અને પ્રોન્‍સ તૈયાર અને સાચવેલ      ૧૨     ૫

બધી સામગ્રી જેમાં સ્‍વાદ અથવા રંગ ઉમેરતી શુદ્ધ ખાંડ,

ખાંડના કયુબ્‍સનો સમાવેશ થાય છે.    ૧૨    ૫

કન્‍ફેક્‍શનરી                    ૧૮      ૫

કોકો પાવડર                   ૧૮      ૫

ચોકલેટ અને અન્‍ય ખાદ્ય તૈયારીઓ    ૧૮    ૫

પાસ્‍તા                         ૧૨      ૫

પેસ્‍ટ્રી, કેક, બિસ્‍કિટ બ્રેડ        ૧૮      ૫

પિઝા બ્રેડ                      ૫        ૦

ખાખરા, ચપાટી અથવા રોટલી         ૫     ૦

જામ અને ફળ જેલી           ૧૨      ૫

નારિયળ પાણી                ૧૨      ૫

કોફીના અર્ક                   ૧૮      ૫

કોફી                           ૧૨      ૫

સરસવ, મેયોનિઝ             ૧૨      ૫

સૂપ અને બ્રોથ                ૧૮      ૫

આઈસ્‍ક્રીમ                     ૧૮      ૫

પરાઠા, ે અન્‍ય ભારતીય બ્રેડ જેને કોઈપણ ૧૮     ૦

નામ આપવામાં આવે છે

નમકીન્‍સ                      ૧૨      ૫

પાન મસાલાઃ                 ૨૮      ૪૦

ડાયાબિટીક ખોરાક            ૧૨      ૫

પીવાનું પાણી                 ૧૨      ૫

પાણી, જેમાં કુદરતી અથવા કળત્રિમ ખનિજ ૧૮     ૫

પાણી અને ગેસયુક્‍ત પાણીનો સમાવેશ થાય છે.

ખાંડ ધરાવતા ગેસયુક્‍ત પીણાં         ૨૮    ૦

બિન-આલ્‍કોહોલિક પીણાં      ૧૮      ૦

વનસ્‍પતિ આધારિત દૂધ      ૧૮      ૫

સોયા દૂધ પીણાં               ૧૨      ૫

ફળોનો રસ                    ૧૨      ૫

કાર્બોનેટેડ પીણાં ફળોનો રસ  ૨૮      ૦

દૂધ ધરાવતા પીણાં           ૧૨      ૫

કેફીનયુક્‍ત પીણાં              ૨૮      ૪૦

સિગાર અને સિગારેટ          ૨૮      ૦

બીડી                          ૨૮      ૧૮

તમાકુ                         ૨૮      ૪૦

છૂટક દવાઓ                  ૧૨      ૫

બેન્‍ડેજ, ડ્રેસિંગ                 ૧૨      ૫

ટેલ્‍કમ પાવડર, ફેસ પાવડર   ૧૮      ૫

વાળનું તેલ, શેમ્‍પૂ             ૧૮      ૫

ડેન્‍ટલ ફ્‌લોસ, ટૂથપેસ્‍ટ        ૧૮      ૫

ટૂથ પાવડર                   ૧૨      ૫

શેવિંગ ક્રીમ, શેવિંગ લોશન, આફ્‌ટરશેવ લોશન       ૧૮     ૫

અગરબત્તી                     ૧૨      ૧૮

ટોઇલેટ સાબુ                  ૧૮      ૫

મીણબત્તીઓ, ટેપર્સ અને તેના જેવા    ૧૨   ૫

હસ્‍તકલાવાળી મીણબત્તીઓ   ૧૨      ૫

સિલિકોન વેફર્સ                ૧૨      ૫

બધી ડાયગ્નોસ્‍ટિક કીટ        ૧૨      ૫

ટ્રેક્‍ટર માટે ટાયર              ૧૮      ૫

હેન્‍ડબેગ                       ૧૨      ૫

લાકડા, પથ્‍થરની મૂર્તિઓ     ૧૨      ૫

હસ્‍તકલા                       ૧૨      ૫

એક્‍સર્સાઇઝ બુક, ગ્રાફ બુક અને લેબોરેટરી    ૧૨     ૦

નોટબુક અને નોટબુક

નકશા                         ૧૨      ૦

કાર્પેટ                          ૧૨      ૫

હાથથી બનાવેલા/હાથથી ભરતકામ

 કરેલી શાલ                   ૧૨      ૫

રૂ. ૨,૫૦૦ થી વધુ કિંમતના કપડાં     ૧૨    ૧૮

રૂ. ૨૫૦૦ થી ઓછા ફૂટવેર -તિ જોડી  ૧૨    ૫

છત્રીઓ                        ૧૨      ૫

ગણિત બોક્‍સ, ભૂમિતિ બોક્‍સ અને રંગ બોક્‍સ ૧૨     ૫

વિન્‍ડ મિલ્‍સ                    ૧૨      ૫

પીવી સેલ                     ૧૨      ૫

એસી                          ૨૮      ૧૮

સોલર વોટર હીટર            ૧૨      ૫

ડીશ વોશિંગ મશીન           ૨૮      ૧૮

ટીવી                           ૨૮      ૧૮

મોટર કાર અન્‍ય               ૨૮      ૪૦

૧૨૦૦ સીસીથી વધુ એન્‍જિન ક્ષમતા ન હોય તેવી અને ૪૦૦૦ મીમીથી વધુ લાંબી ન હોય તેવી પેટ્રોલ કાર.      ૨૮                                ૧૮

૧૫૦૦ સીસીથી વધુ એન્‍જિન ક્ષમતા ન હોય તેવી અને ૪૦૦૦ મીમીથી વધુ લાંબી ન હોય તેવી ડીઝલ કાર.      ૨૮                                ૧૮

એમ્‍બ્‍યુલન્‍સ                   ૨૮      ૧૮

ત્રણ પૈડાવાળા વાહનો        ૨૮      ૧૮

૧૨૦૦ સીસીથી વધુ એન્‍જિન ક્ષમતા   ૨૮    ૧૮

ન હોય તેવી અને ૪૦૦૦ મીમીથી વધુ લાંબી ન હોય તેવી હાઇબ્રિડકાર

૧૨૦૦ સીસીથી વધુ એન્‍જિન ક્ષમતા હોય     ૨૮     ૪૦

તેવી અને ૪૦૦૦ મીમીથી વધુ લાંબી હોય તેવી હાઇબ્રિડકાર

મોટર વેહિકલ માટે બોડી      ૨૮      ૧૮

પાર્ટ્‍સ અને એસેસરીઝ        ૨૮      ૧૮

ટ્રેક્‍ટર માટે બમ્‍પર અને તેના ભાગો    ૧૮    ૫

૩૫૦ સીસીથી વધુ ન હોય તેવી એન્‍જિન ક્ષમતાવાળી મોટરસાયકલ ૨૮            ૧૮

૩૫૦ સીસીથી વધુ હોય તેવી એન્‍જિન ક્ષમતાવાળી મોટરસાયકલ   ૨૮     ૪૦

બાયસિકલ અને અન્‍ય સાયકલ (ડિલિવરી ટ્રાઇસાઇકલ સહિત),

મોટરાઇઝ્‍ડ ન હોય            ૧૨      ૫

યૉટ અને આનંદ અથવા રમતગમત માટે અન્‍ય જહાજો      ૨૮     ૪૦

ગ્‍લુકોમીટર અને ટેસ્‍ટ સ્‍ટ્રીપ્‍સ  ૧૨      ૫

કોન્‍ટેક્‍ટ લેન્‍સ; ચશ્‍માના લેન્‍સ ૧૨      ૫

ચશ્‍મા, ગોગલ્‍સ અથવા તેના જેવા     ૧૨   ૫

ભાગો માટે ફ્રેમ અને માઉન્‍ટિંગ

ચશ્‍મા, કરેક્‍ટિવ                ૧૨      ૫

થર્મોમીટર                     ૧૮      ૫

રિવોલ્‍વર અને પિસ્‍તોલ       ૨૮      ૪૦

પેન્‍સિલ, ક્રેયોન્‍સ               ૧૨      ૦

સ્‍મોકિંગ પાઇપ્‍સ               ૨૮      ૪૦

દાંતિયો, હેર પિન્‍સ     ૧૨     ૫