નવી દિલ્‍હી,તા.૦૫: મોદી સરકારે દિવાળી પહેલા સામાન્‍ય માણસને મોટી ભેટ આપી છે. બજેટમાં આવકવેરા મુક્‍તિ પછી હવે સરકારે GST સ્‍લેબમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. GST કાઉન્‍સિલે લાંબા સમયથી અમલમાં રહેલા ૪ ટેક્‍સ સ્‍લેબને ઘટાડીને બે ટેક્‍સ સ્‍લેબમાં બદલી નાખ્‍યા છે. અગાઉ જે વસ્‍તુઓ પર ૫, ૧૨, ૧૮ અને ૨૮ ટકાનો GST લાગતો હતો, તેના પર હવે ફક્‍ત ૫ અને ૧૮ ટકાનો GST લાગશે. આ સાથે, ૪૦ ટકાનો ખાસ સ્‍લેબ પણ રાખવામાં આવ્‍યો છે પરંતુ તેમાં ફક્‍ત પાપના માલ, લક્‍ઝરી સામાન અને હાનિકારક વસ્‍તુઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્‍યો છે. આવી સ્‍થિતિમાં, એ જાણવું જરૂરી છે કે આ ફેરફારથી સામાન્‍ય માણસ પર શું અસર પડશે અને તે કેટલા પૈસા બચાવશે?

રાજેશ દિલ્‍હીમાં એક ખાનગી કંપનીમાં કામ કરે છે અને ત્‍યાંથી તેને ૮૦ હજાર રૂપિયાનો પગાર મળે છે. તે ફક્‍ત આ પૈસાથી પોતાનો પરિવાર (રાજેશ, પત્‍ની અને બે બાળકો) ચલાવે છે. રાજેશ આમાંથી ૧૦ હજાર રૂપિયા ઘરભાડા તરીકે ચૂકવે છે. જ્‍યારે તે ઘરમાં વપરાતી કરિયાણા પર ૨૦ હજાર રૂપિયા ખર્ચ કરે છે. સારી વાત એ છે કે GSTમાં કરવામાં આવેલા ફેરફારોમાં, મોટાભાગની દૈનિક જરૂરિયાતની વસ્‍તુઓ ૧૨ ટકાથી ઘટાડીને ૫ ટકા કરવામાં આવી છે.

રાજેશ તેના પરિવાર માટે કરિયાણા પર ૨૦,૦૦૦ રૂપિયા ખર્ચ કરે છે. પહેલા કરિયાણાની વસ્‍તુઓ પર ૧૨ ટકા GST લાગતો હતો. આ રીતે સમજો કે પહેલા ૧૦૦ રૂપિયાની વસ્‍તુ GST પછી ૧૧૨ રૂપિયા થઈ ગઈ હતી, જ્‍યારે હવે ૫ ટકા GST પછી એ જ વસ્‍તુ ૧૦૫ રૂપિયામાં મળશે. આવી સ્‍થિતિમાં ૧૦૦ રૂપિયાની વસ્‍તુ પર ૭ રૂપિયાનો સીધો નફો થશે. આવી સ્‍થિતિમાં રાજેશને એક મહિનામાં ૧૪૦૦ રૂપિયાનો સીધો ફાયદો થશે અને જો આખા વર્ષની વાત કરીએ તો એક વર્ષમાં રાજેશ કરિયાણા પર ૧૬,૮૦૦ રૂપિયા બચાવી શકશે.

હવે રેસ્‍ટોરન્‍ટમાં ખાવાની વસ્‍તુઓ પર ૧૮ ટકાને બદલે ફક્‍ત ૫ ટકા GST લાગશે. આવી સ્‍થિતિમાં, જો રાજેશ એક મહિનામાં પોતાના પરિવાર સાથે ૫૦૦૦ રૂપિયાનું ભોજન રેસ્‍ટોરન્‍ટમાં ખાય છે, તો તેને ૬૫૦ રૂપિયાનો સીધો ફાયદો થશે. આવી સ્‍થિતિમાં, રાજેશ હવે આખા વર્ષમાં ૭૮૦૦ રૂપિયા બચાવી શકશે. આનો સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે મોંઘા ટેક્‍સને કારણે ઘટતી માંગ સાથે સંઘર્ષ કરી રહેલા રેસ્‍ટોરન્‍ટ ઉદ્યોગને ફરીથી ગતિ મળશે.

સરકારના નવા GST સ્‍લેબ પછી, સિંગલ-સ્‍ક્રીન થિયેટરોમાં ફિલ્‍મો જોવાનું સસ્‍તું થશે. વાસ્‍તવમાં, પહેલા ૧૦૦ રૂપિયા કે તેથી ઓછી કિંમતની ટિકિટ પર ૧૨% ટેક્‍સ લાગતો હતો, પરંતુ નવા GST સ્‍લેબમાં તેને ૫% ITC સાથે GST કરવામાં આવ્‍યો છે, જ્‍યારે ૧૦૦ રૂપિયાથી વધુ કિંમતની ટિકિટ પર કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્‍યો નથી. PVR માં ફિલ્‍મ જોવા પર હજુ પણ ૧૮% ITC સાથે GST લાગશે.

ગયા વર્ષે, જ્‍યારે GST કાઉન્‍સિલની બેઠક યોજાઈ હતી, ત્‍યારે કેન્‍દ્ર સરકારે પોપકોર્ન પર ત્રણ શ્રેણીઓમાં અલગ અલગ કર લાદ્યા હતા, જેના કારણે ઘણી મૂંઝવણ હતી. આ વખતે મંત્રાલયે પોપકોર્ન પરના ટેક્‍સ અંગેની મૂંઝવણ દૂર કરી છે. હવે ૧૨ ટકા GSTને બદલે મીઠું અને લેબલવાળા પોપકોર્નવાળા પેકેટ પર ૫% GST લાગશે. આવી સ્‍થિતિમાં, જો રાજેશ તેના પરિવાર સાથે દર મહિને ૨૦૦૦ રૂપિયા ખર્ચ કરે છે, તો તેને ૧૪૦ રૂપિયાનો સીધો ફાયદો થશે. આવી સ્‍થિતિમાં, આખા વર્ષ માટે ૧૬૮૦ રૂપિયાનો ફાયદો થશે.

નવા GST સ્‍લેબ પછી, હવે તમે તમારા પરિવાર સાથે વધુ સમય વિતાવી શકશો અને વિશ્વભરમાં મુસાફરી કરી શકશો. નવા GST સ્‍લેબ પછી, હવાઈ મુસાફરીને પણ ઓછા કરનો લાભ મળશે. નવી સિસ્‍ટમમાં, ઇકોનોમી ક્‍લાસ ટિકિટ પર ૧૨ ટકાને બદલે ૫ ટકા GST લાગશે. બીજી તરફ, બિઝનેસ ક્‍લાસ ટિકિટ પર ૧૮%ને બદલે ૧૨% કર લાગશે. આવી સ્‍થિતિમાં, જો રાજેશ વર્ષમાં એકવાર તેના પરિવાર સાથે પ્રવાસ પર જાય છે અને ૫૦ હજાર રૂપિયા ખર્ચ કરે છે, તો તેને ૩૫૦૦ રૂપિયાનો સીધો ફાયદો થશે.

સરકારના નવા GST સ્‍લેબ પછી, કપડાં ખરીદવાનું પણ સસ્‍તું થશે. પહેલા કપડાં પર ૧૨ ટકા GST લાગતો હતો, જે હવે ઘટાડીને ૫ ટકા કરવામાં આવ્‍યો છે. આવી સ્‍થિતિમાં, જો રાજેશ દર બે મહિને પોતાના અને પોતાના પરિવાર માટે કપડાં પર ૨૦ હજાર રૂપિયા ખર્ચ કરે છે, તો તેને તેના પર ૧૪૦૦ રૂપિયાનો નફો મળશે. આવી સ્‍થિતિમાં, તેને દર બે મહિને ૮૪૦૦ રૂપિયાનો નફો મળશે. નવા ફેરફાર હેઠળ, ૨૫૦૦ રૂપિયા સુધીના જૂતા અને ચંપલ ૫ ટકા ટેક્‍સના દાયરામાં આવશે. અગાઉ, ૧૦૦૦ રૂપિયા સુધીના માલ પર ૫ ટકા GST લાગતો હતો, જ્‍યારે તેનાથી ઉપરના માલ પર ૧૨ ટકા ટેક્‍સ લાગતો હતો.

GST કાઉન્‍સિલની ૫૬મી બેઠકમાં દવાઓ પર પણ મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્‍યો. બેઠકમાં ૫ ટકા અને ૧૮ ટકાના બે ટેક્‍સ સ્‍લેબને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. એટલું જ નહીં, ૩૩ જીવનરક્ષક દવાઓ પર લાગતો ૧૨% GST દૂર કરીને શૂન્‍ય કરવામાં આવ્‍યો છે. કેન્‍સરની દવાઓ પર GST શૂન્‍ય કરવામાં આવ્‍યો છે. આવી સ્‍થિતિમાં, જો રાજેશ પરિવાર પર દર મહિને ૫ હજાર રૂપિયા ખર્ચ કરે છે, તો દર મહિને ૩૫૦ રૂપિયાનો સીધો ફાયદો થશે. આવી સ્‍થિતિમાં, જો આખા વર્ષ વિશે વાત કરીએ તો, દવામાંથી ૪૨૦૦ રૂપિયાનો ફાયદો થશે. આ બધા ખર્ચ એક સામાન્‍ય પરિવાર કરે છે. આવી સ્‍થિતિમાં, નવા GST ફેરફારો પછી, આવા પરિવારોને મોટી રાહત મળતી દેખાય છે. જો આખા વર્ષમાં કરેલી બચતને ઉમેરવામાં આવે, તો લગભગ ૪૨,૩૮૦ રૂપિયાની સીધી બચત થઈ શકે છે.