નવી દિલ્હી : અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અચાનક જાપાન પ્રત્યે પોતાનું કડક વલણ નરમ પાડ્યું છે. તેમણે એક એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર પર હસ્તાક્ષર કરીને જાપાની આયાત પર અગાઉ લાદવામાં આવેલા 25% ટેરિફને ઘટાડીને 15% કરી દીધો છે. આ નિર્ણય માત્ર અમેરિકન અર્થતંત્રના દબાણનું પરિણામ નથી, પરંતુ તેના પાછળ ચીન, રશિયા અને ભારત જેવા શક્તિશાળી દેશોનું ગઠબંધન પણ એક મોટું કારણ છે.

ટેરિફ ઘટાડવાના બે મુખ્ય કારણો:

1. આર્થિક નુકસાન: ટ્રમ્પના ભારે ટેરિફને કારણે ગયા મહિને જાપાનની નિકાસમાં ચાર વર્ષમાં સૌથી મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. ખાસ કરીને અમેરિકામાં મોટર વાહનોની નિકાસ 28.4% ઘટી હતી, જેનાથી ટોયોટા અને હોન્ડા જેવી મોટી કંપનીઓને $10 બિલિયનથી વધુના નુકસાનની આશંકા હતી. આનાથી અમેરિકન બજાર પર પણ નકારાત્મક અસર થવા લાગી હતી, જેથી ટ્રમ્પને આ નિર્ણય લેવો પડ્યો.

2. વ્યૂહાત્મક ગઠબંધન: ટ્રમ્પની ચિંતાનું બીજું મુખ્ય કારણ ચીન, રશિયા અને ભારતના વધતા સંબંધો છે. તાજેતરમાં ચીનમાં SCO સમિટ દરમિયાન આ ત્રણેય દેશોના નેતાઓનું એકસાથે આવવું અમેરિકા માટે એક મોટો પડકાર છે. અમેરિકા માને છે કે આ ત્રિપુટી તેની વૈશ્વિક ગણતરીઓને નબળી પાડી શકે છે. ચીન-રશિયા-ઈરાન-ઉત્તર કોરિયાના વધતા જોડાણનો સામનો કરવા માટે અમેરિકાને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં તેના નજીકના અને વિશ્વસનીય મિત્ર જાપાનની જરૂર છે. જાપાન ખુલ્લેઆમ ચીનની વિજય પરેડનો વિરોધ કરી ચૂક્યું છે અને તાઈવાન સંઘર્ષમાં પણ અમેરિકાની સાથે છે. આ વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાતને કારણે ટ્રમ્પે જાપાનને ટેરિફમાં છૂટ આપી છે.

ભારત પ્રત્યે ટ્રમ્પનું મિશ્ર વલણ
જ્યારે ટ્રમ્પ જાપાન પ્રત્યે નરમ પડ્યા છે, ત્યારે તેમનું ભારત પ્રત્યેનું વલણ હજુ પણ મિશ્ર છે. તેઓ એક તરફ ભારત સાથે 'ખૂબ સારા સંબંધો' હોવાનો દાવો કરે છે, પરંતુ બીજી તરફ હાર્લી-ડેવિડસન જેવી કંપનીઓ પર લાગેલા ઊંચા ટેરિફનું ઉદાહરણ આપીને ભારત પર 'એકતરફી વેપાર' કરવાનો આરોપ પણ લગાવે છે. જોકે, તેમણે તાજેતરમાં રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા બદલ ભારત પર 50% ટેરિફ લાદ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક રાજકારણમાં દરેક નિર્ણય પાછળ આર્થિક અને રાજકીય બંને ગણતરીઓ રહેલી છે.