વેલ્લોર, તમિલનાડુ : કલ્પના કરો કે એક તંદુરસ્ત વ્યક્તિ, જે નિયમિત કસરત કરે છે અને જેનું બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રણમાં છે, તે અચાનક એક દિવસ તેની દૃષ્ટિ ગુમાવી દે. આવું જ કંઈક 65 વર્ષીય રમેશ (નામ બદલ્યું છે) સાથે થયું. જ્યારે તેમને તાત્કાલિક હોસ્પિટલ લઈ જવામાં આવ્યા, ત્યારે ડોક્ટરો ચોંકી ગયા: તેમના મગજમાં રક્તસ્ત્રાવ (બ્રેઇન બ્લીડ) થયો હતો, પરંતુ આ કોઈ સ્ટ્રોક, ઈજા કે હાર્ટ એટેકને કારણે નહોતું. સીએમસી વેલ્લોરના ન્યુરોલોજિસ્ટ ડો. સુધીર કુમારે આ રહસ્ય ઉકેલ્યું, અને તેનો વાસ્તવિક ગુનેગાર એક નાનકડી ગોળી હતી - એસ્પિરિન.

રક્ષણ માટેની ગોળી જ બની જોખમી
રમેશ હાઈ બ્લડ પ્રેશરની દવાઓ નિયમિત લેતા હતા અને તેમને હૃદય રોગના કોઈ લક્ષણો નહોતા. તેમ છતાં, એક રૂટીન હેલ્થ ચેકઅપ દરમિયાન તેમને ભવિષ્યમાં હાર્ટ એટેકથી બચવા માટે રોજ એસ્પિરિન લેવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી. આ સલાહ માનીને, તેમણે એસ્પિરિન લેવાનું શરૂ કર્યું, પરંતુ થોડા મહિના પછી જ તેમની દૃષ્ટિ અચાનક જતી રહી. સ્કેનમાં તેમના મગજના ડાબા ભાગમાં રક્તસ્ત્રાવ જોવા મળ્યો, અને ડોક્ટરોએ તારણ કાઢ્યું કે તેનું સૌથી મોટું કારણ એસ્પિરિન હતું.

એસ્પિરિનનું છુપાયેલું જોખમ
ડો. સુધીર કુમારના જણાવ્યા અનુસાર, દાયકાઓથી એસ્પિરિનને હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોકને રોકવા માટેની "જાદુઈ ગોળી" તરીકે ગણવામાં આવતી હતી. પરંતુ તાજેતરના સંશોધનો દર્શાવે છે કે જે લોકોને હૃદય રોગનો કોઈ ઈતિહાસ નથી, તેમના માટે દૈનિક એસ્પિરિન ફાયદા કરતાં વધુ નુકસાન કરી શકે છે, કારણ કે તે પેટ અથવા મગજમાં જોખમી રક્તસ્ત્રાવનું જોખમ વધારે છે. આ જ કારણ છે કે હવે આંતરરાષ્ટ્રીય માર્ગદર્શિકાઓ તંદુરસ્ત વયસ્કોને નિયમિત રીતે એસ્પિરિન ન લેવાની સલાહ આપે છે.

હૃદય અને મગજને સુરક્ષિત રાખવાની સાચી રીત
ડો. સુધીર કુમાર ભારપૂર્વક કહે છે કે સાચું નિવારણ બિનજરૂરી ગોળીઓ લેવામાં નહીં, પરંતુ જીવનશૈલી અને આરોગ્ય સંચાલનમાં રહેલું છે. તેમના મતે, હૃદય અને મગજને સુરક્ષિત રાખવા માટે આ પગલાં વધુ અસરકારક છે:

• આરોગ્યનું ધ્યાન રાખો: બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ અને કોલેસ્ટ્રોલને જીવનશૈલીમાં ફેરફાર અને દવાઓ દ્વારા નિયંત્રણમાં રાખો.

• ધૂમ્રપાન છોડો: આ તમારા હૃદય અને મગજને આપેલું સૌથી મોટું ઉપહાર છે.

• નિયમિત કસરત કરો: અઠવાડિયાના મોટાભાગના દિવસોમાં 40 મિનિટની ઝડપી ચાલ હૃદય માટે ફાયદાકારક છે.

• સંતુલિત આહાર લો: ફળો, શાકભાજી અને આખા અનાજનું સેવન કરો, અને તળેલા કે શુગરયુક્ત ખોરાક ટાળો.

• નિયમિત આરોગ્ય તપાસ કરાવો: જોખમોથી આગળ રહેવા માટે નિયમિત ચેકઅપ કરાવતા રહો.

રમેશની વાર્તા એક યાદ અપાવે છે કે કોઈ પણ દવા, ભલે ગમે તેટલા સારા ઈરાદાથી સૂચવવામાં આવી હોય, જો યોગ્ય પુરાવા વિના લેવામાં આવે તો તે ઊંધું પડી શકે છે. નિવારણ શક્તિશાળી છે, પરંતુ તે દરેક વ્યક્તિની જરૂરિયાત મુજબ હોવું જોઈએ.