નવી દિલ્હી :ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ અનિલ ચૌહાણે શુક્રવારે કહ્યું હતું કે આપણા દુશ્મનો પરમાણુ શસ્ત્રોથી સજ્જ છે અને આ સૌથી મોટો પડકાર છે. ચીન સાથેનો વણઉકેલાયેલો સરહદ વિવાદ આપણા માટે સૌથી મોટો પડકાર છે. દેશ માટે બીજો ગંભીર પડકાર પાકિસ્તાન દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહેલ 'પ્રોક્સી યુદ્ધ' અને 'હજારો ઘા સાથે ભારતને લોહી વહેવડાવવા'ની તેની નીતિ છે.

 ઉત્તર પ્રદેશના ગોરખપુરમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમને સંબોધતા, સીડીએસ જનરલ ચૌહાણે પ્રાદેશિક અસ્થિરતા અને દેશ પર તેની અસરને ત્રીજો મોટો પડકાર ગણાવ્યો. જ્યારે તેમણે ઝડપથી બદલાતા પડકારજનક વાતાવરણમાં ઉચ્ચ ટેકનોલોજીથી સજ્જ ભવિષ્યના યુદ્ધભૂમિના દૃશ્યોનો સામનો કરવા માટે જરૂરી તૈયારીઓને ચોથો મોટો પડકાર ગણાવ્યો.

સરહદી વિવાદો અંગે જનરલ ચૌહાણે કહ્યું કે બે પરમાણુ સશસ્ત્ર દુશ્મનો દ્વારા ઉભા થયેલા ખતરાઓનો સામનો કરવો એ ભારત માટે બીજો મોટો પડકાર છે, આવી સ્થિતિમાં તેને કોઈપણ પ્રકારના પરંપરાગત યુદ્ધ માટે તૈયાર રહેવું પડશે.

ઓપરેશન સિંદૂર અંગે તેમણે કહ્યું કે ઓપરેશન સિંદૂર માટે આપણા સશસ્ત્ર દળોને સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા આપવામાં આવી હતી અને આ ઓપરેશનનો હેતુ ફક્ત પહેલગામ આતંકવાદી હુમલાનો બદલો લેવાનો જ નહીં પરંતુ સરહદ પાર ચાલી રહેલા આતંકવાદ પર લક્ષ્મણ રેખા દોરવાનો પણ હતો. 22 એપ્રિલે જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામની બૈસરન ખીણમાં થયેલા ભયાનક આતંકવાદી હુમલાના જવાબમાં સેનાએ ઓપરેશન સિંદૂર શરૂ કર્યું હતું. આ ઓપરેશન દરમિયાન પાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન કબજા હેઠળના કાશ્મીરમાં આતંકવાદી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.

ગોરખપુરના ગોરખનાથ મંદિરમાં ભારત સામે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પડકારો વિષય પર એક સેમિનારનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું જેમાં સીડીએસ અનિલ ચૌહાણ અને મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ હાજર રહ્યા હતા. આ સેમિનાર દર વર્ષે મહંત દિગ્વિજય નાથ અને મહંત અવૈદ્યનાથની પુણ્યતિથિ પર આયોજિત કરવામાં આવે છે.

આ દરમિયાન, મંચ પરથી પોતાના સંબોધનમાં, સીડીએસે કહ્યું કે જર્મન વિદ્વાનએ કહ્યું હતું કે યુદ્ધ એક રાજકીય વિસ્તરણ છે અને તેના ઊંડા પરિણામો છે. તેમણે કહ્યું કે યુદ્ધ અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણને અલગથી જોઈ શકાતા નથી. જ્યારે કોઈપણ દેશની સરકાર એવી પરિસ્થિતિમાં પહોંચે છે જ્યાં સેનાનો ઉપયોગ જરૂરી બને છે, ત્યારે લશ્કરી અધિકારીને વધુ રણનીતિ માટે બોલાવવામાં આવે છે.

ઓપરેશન સિંદૂર પરની તેમની પહેલી જાહેર ટિપ્પણીમાં, સીડીએસ જનરલ ચૌહાણે ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પડકારો પર વાત કરતા કહ્યું, "હું ચીન સાથે ચાલી રહેલા સરહદ વિવાદને સૌથી મોટો પડકાર માનું છું. દેશ માટે બીજો સૌથી મોટો પડકાર પાકિસ્તાન દ્વારા આપણી સામે ચલાવવામાં આવી રહેલ પ્રોક્સી યુદ્ધ છે. પાકિસ્તાનની વ્યૂહરચના નિયમિત અંતરાલે ધીમે ધીમે ભારતને નુકસાન પહોંચાડવાની અને દેશને લોહી વહેવડાવવાની છે."

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે દેશ માટે ત્રીજો સૌથી મોટો સુરક્ષા પડકાર પ્રાદેશિક અસ્થિરતાથી ઉભો થઈ રહ્યો છે, ભારતના ઘણા પડોશી દેશો આ દિવસોમાં સામાજિક, રાજકીય અને આર્થિક અશાંતિનો સામનો કરી રહ્યા છે. આવી પરિસ્થિતિઓ ભારતને પણ અસર કરે છે.

ભારત સામેના અન્ય ઘણા પડકારોનો ઉલ્લેખ કરતા જનરલ ચૌહાણે કહ્યું, "ચોથો પડકાર એ હશે કે આપણે ભવિષ્યમાં કેવા પ્રકારનું યુદ્ધ લડીશું. આજે, યુદ્ધની પદ્ધતિઓ ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. ભવિષ્યના યુદ્ધો ફક્ત જમીન, હવા અને પાણી સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં પરંતુ તેમાં અવકાશ, સાયબર અને ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક ક્ષેત્રો પણ શામેલ હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, આપણા માટે પોતાને તૈયાર રાખવું એક પડકાર છે."

દેશ સમક્ષ પાંચમા પડકારનો ઉલ્લેખ કરતા સીડીએસ ચૌહાણે કહ્યું, "આપણા બંને વિરોધીઓ પરમાણુ શસ્ત્રોથી સજ્જ છે. આપણે કયા પ્રકારનું પરંપરાગત યુદ્ધ લડીશું અને તેનો સામનો કરવા માટે કેવા પ્રકારનું અભિયાન પસંદ કરીશું તે હંમેશા એક પડકાર રહેશે. સીડીએસ ચૌહાણની નજરમાં છઠ્ઠો પડકાર ટેકનોલોજી અને ભવિષ્યના યુદ્ધ પર તેની અસર છે.