નવી દિલ્‍હી:  આજે  7-8 સપ્ટેમ્બર ની મધ્યરાત્રિએ ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન, દેશના ચાર મુખ્ય મંદિરો સૂતક કાળ દરમિયાન પણ ખુલ્લા રહેશે. આ મંદિરો ખુલ્લા રહેવા પાછળ પૌરાણિક માન્યતાઓ અને પરંપરાઓ છે. કેરળના તિરુવર્પ્પુ શ્રી કૃષ્ણ મંદિરમાં ભગવાન કૃષ્ણની પૂજા કરવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, ભગવાન કૃષ્ણ આ મંદિરમાં સતત ભૂખ્યા રહે છે. એકવાર ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન, જ્યારે મંદિરના દરવાજા બંધ હતા, ત્યારે એક પુજારીએ જોયું કે ભગવાનની કમર ઢીલી પડી ગઈ હતી, જે તેમની ભૂખની નિશાની હતી. ત્યારથી આ મંદિર ગ્રહણ અને સૂતક કાળ દરમિયાન પણ ખુલ્લું રહે છે, જેથી ભગવાનને નિયમિત પ્રસાદ ચઢાવી શકાય.
બિહારના ગયામાં ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત વિષ્ણુપદ મંદિર પિતૃ પક્ષ અને પિંડદાન માટે એક પ્રખ્યાત તીર્થસ્થાન છે. પરંપરા અનુસાર, ગ્રહણ દરમિયાન પિંડદાન જેવા ધાર્મિક વિધિઓને અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. આ કારણોસર, આ મંદિર સૂતક કાળ દરમિયાન પણ ભક્તો માટે ખુલ્લું રહે છે, જેથી તેઓ તેમના પૂર્વજો માટે ધાર્મિક વિધિઓ કરી શકે.
આંધ્રપ્રદેશના કાલહસ્તીશ્વર મંદિરમાં ભગવાન શિવની પૂજા કરવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ગ્રહણ માટે જવાબદાર ગ્રહો રાહુ અને કેતુ ભગવાન શિવની પૂજા કરે છે. તેથી, આ મંદિર પર સૂતક કાલ કે ગ્રહણની નકારાત્મક અસર થતી નથી. ગ્રહણ દરમિયાન ભક્તો રાહુ-કેતુની ખાસ પૂજા માટે પણ અહીં આવે છે.
મધ્યપ્રદેશના ઉજ્જૈનમાં આવેલું મહાકાલેશ્વર મંદિર, જે ભગવાન શિવના ૧૨ જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એક છે, તે ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન પણ ખુલ્લું રહે છે. હિન્દુ માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન શિવ મહાકાલ એટલે કે સમય અને મૃત્યુના સ્વામી છે. સૂર્ય અને ચંદ્ર તેમના અંગ છે, તેથી ગ્રહણનો તેમના પર કોઈ પ્રભાવ પડતો નથી.
જોકે, સૂતક કાળ દરમિયાન, ભક્તો અને પુજારીઓને જ્યોતિર્લિંગને સ્પર્શ કરવાની મંજૂરી નથી, અને દર્શન ફક્ત દૂરથી જ કરવામાં આવે છે. ગ્રહણ દરમિયાન આરતી અને અન્ય ધાર્મિક વિધિઓનો સમય બદલી શકાય છે અથવા મુલતવી રાખી શકાય છે. ગ્રહણ સમાપ્ત થયા પછી, મંદિરને પવિત્ર નદીના પાણીથી શુદ્ધ કરવામાં આવે છે, ત્યારબાદ નિયમિત પૂજા શરૂ થાય છે, જેમાં ભસ્મ આરતીનો સમાવેશ થાય છે.
ચંદ્રગ્રહણ ૭-૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ ની મધ્યરાત્રિએ થશે. ગ્રહણના ૯ કલાક પહેલા શરૂ થતો સૂતક કાળ, હિન્દુ પરંપરાઓમાં પૂજા વિધિઓ માટે અશુભ માનવામાં આવે છે. જોકે, આ ચાર મંદિરો તેમની પૌરાણિક માન્યતાઓને કારણે આ સમયગાળા દરમિયાન ખુલ્લા રહેશે અને ભક્તો માટે પૂજા અને દર્શનની વ્યવસ્થા કરશે.