૦૮ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫: દરેક દંપતીનું સપનું હોય છે કે તેમનું કુટુંબ સંપૂર્ણ થાય, પરંતુ વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) અને અન્ય તબીબી અભ્યાસો દ્વારા તાજેતરમાં કરવામાં આવેલો એક ખુલાસો ખૂબ જ ચિંતાજનક છે. આ અભ્યાસો અનુસાર, આજે વિશ્વભરમાં દર ૬માંથી ૧ પુરુષ વંધ્યત્વની સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યો છે. આ આંકડો એ ગેરસમજને તોડી પાડે છે કે ગર્ભાવસ્થા સંબંધિત સમસ્યાઓ ફક્ત સ્ત્રીઓને જ અસર કરે છે. સંશોધનો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે આશરે ૪૦ થી ૫૦ ટકા કિસ્સાઓમાં, પુરુષો પણ આ માટે એટલા જ જવાબદાર હોય છે.
 
વંધ્યત્વ પાછળના મુખ્ય કારણો:
નિષ્ણાતોના મતે, આ સમસ્યા પાછળ ઘણી ગંભીર ભૂલો અને બદલાતી જીવનશૈલી જવાબદાર છે:

• ધુમ્રપાન અને આલ્કોહોલનું સેવન: આ આદતો શુક્રાણુઓની ગુણવત્તા અને સંખ્યા બંનેમાં ઘટાડો કરે છે.

• પોષણની ઉણપ: વિટામિન ડી, ઝીંક અને ફોલિક એસિડ જેવા પોષક તત્વોની ઉણપ પણ શુક્રાણુ ઉત્પાદનને સીધી અસર કરે છે.

• તણાવ અને ઊંઘનો અભાવ: લાંબા સમય સુધીનો તણાવ હોર્મોનલ અસંતુલન પેદા કરે છે, જે પ્રજનન ક્ષમતા ઘટાડે છે.

• વધતું વજન/સ્થૂળતા: સંશોધન દર્શાવે છે કે સ્થૂળતા ટેસ્ટોસ્ટેરોનનું સ્તર ઘટાડી શકે છે.

• પરીક્ષણ કરાવવામાં શરમ: ઘણા પુરુષો શરમ કે ખચકાટને કારણે સમયસર ડૉક્ટરની સલાહ લેતા નથી, જેનાથી સારવાર મોડી શરૂ થાય છે.
 
સમયસર નિદાન અને જાગૃતિ:
એઇમ્સ, નવી દિલ્હીના એન્ડ્રોલોજિસ્ટ ડૉ. પ્રશાંત સિંહના મતે, જો કોઈ દંપતી ૧ વર્ષ સુધી પ્રયાસ કર્યા પછી પણ સંતાન પ્રાપ્તિમાં સફળ ન થાય, તો બંનેએ તાત્કાલિક પ્રજનન પરીક્ષણ કરાવવું જોઈએ. આનાથી સમસ્યાનું વહેલું નિદાન થઈ શકે છે અને IVF કે IUI જેવી આધુનિક તકનીકો દ્વારા સફળતાની શક્યતા વધી જાય છે.

આ સમસ્યા માટે સમાજમાં રહેલી શરમ અને કલંકને દૂર કરવું ખૂબ જ જરૂરી છે. નિષ્ણાતો ભાર મૂકે છે કે ખુલ્લા મનથી વાત કરવી, ડૉક્ટરની સલાહ લેવી અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવાથી મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવી શકાય છે.

આ સમાચાર એક મહત્વનો સંદેશ આપે છે કે સંતાન પ્રાપ્તિની સમસ્યા માત્ર સ્ત્રીઓ સુધી મર્યાદિત નથી, અને પુરુષોએ પણ પોતાની ભૂલો સુધારીને આ માટે જાગૃત બનવાની જરૂર છે.