ગુરૃદાસપુર : પંજાબમાં આવેલા પૂરે ખેતીને મોટું નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. બીજી તરફ, પૂરે અજાણતામાં વૈજ્ઞાનિકોને પૂર પ્રતિરોધક મકાઈની જાતોના પરીક્ષણ માટે કુદરતી પ્રયોગશાળા પૂરી પાડી છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય કૃષિ સંશોધન સંગઠન તેના લુધિયાણા પ્લાન્ટમાં 10 હાઇબ્રિડ મકાઈની જાતો પર ફિલ્ડ ટ્રાયલ કરી રહ્યું હતું. તે દરમિયાન, પૂર આવ્યું અને રાજ્યના 1,400 ગામડાઓની ખેતીલાયક જમીન ડૂબી ગઈ. ખાસ વાત એ છે કે જે જાતોનું પરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું હતું તેમાંથી ચાર ખાસ કરીને પાણી ભરાવાને સહન કરવા માટે વિકસાવવામાં આવી હતી. બોરલોગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર સાઉથ એશિયાના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ડૉ. બી.એમ. પ્રસન્ના કહે છે કે ભગવાન આ હાઇબ્રિડ જાતોનું પરીક્ષણ કરી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે થોડા અઠવાડિયામાં સ્પષ્ટ થઈ જશે કે કઈ જાતો પાણી ભરાવાનો સામનો કરી શકે છે અને કઈ નહીં.

આ એક રસપ્રદ સંયોગ છે કે પૂરના માત્ર બે અઠવાડિયા પહેલા, પંજાબના અધિક મુખ્ય સચિવે સંસ્થાનો સંપર્ક કર્યો હતો. તેમણે વૈજ્ઞાનિકોને એવી અદ્યતન મકાઈની હાઇબ્રિડ જાતો વિકસાવવા વિનંતી કરી હતી જેમાં ત્રણ ખાસ લક્ષણો હોય - પાણી ભરાવાની સહિષ્ણુતા, પાનખર આર્મીવોર્મ જીવાત સામે લડવાની ક્ષમતા અને ઉનાળાની ખેતી માટે પાણીનો કાર્યક્ષમ ઉપયોગ. આ કુદરતી આપત્તિએ નિયંત્રિત પરિસ્થિતિઓમાં કરવામાં આવેલા પરીક્ષણોમાં વિતાવેલા વર્ષોના કાર્યને ખૂબ જ ઝડપી બનાવ્યું છે અને વાસ્તવિક દુનિયામાં માન્યતા ડેટા પ્રદાન કર્યો છે.

થોડા અઠવાડિયામાં વર્ષોનું કાર્ય, ખેતી સુધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ ડેટા ઉપલબ્ધ થશે
આ ઘટના પંજાબના કૃષિ સુધારણા પ્રયાસોને મહત્વપૂર્ણ પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. CIMMYT ના ડિરેક્ટર જનરલ બ્રામ ગોવાર્ટ્સ કહે છે કે આપણે ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપવી પડશે, કારણ કે હવામાન પેટર્ન, આબોહવાની અસરો અને વિવિધ પડકારો ઝડપથી આવે છે અને વધુ અણધારી હોય છે. પંજાબમાં આ પૂર-સંભવિત પરીક્ષણ ક્ષેત્રોમાંથી મળેલા તારણો કૃષિ વૈજ્ઞાનિકો અને નીતિ નિર્માતાઓને ભવિષ્યની વ્યૂહરચના ઘડવામાં મદદ કરશે. વર્લ્ડ ફૂડ પ્રાઇઝ ફાઉન્ડેશન દ્વારા આયોજિત આગામી ડાયલોગ નેક્સ્ટ કોન્ફરન્સમાં પણ આ પરિણામોની ચર્ચા થવાની અપેક્ષા છે.

સરકારી અંદાજ મુજબ, પંજાબના ગુરદાસપુર, કપૂરથલા, ફિરોઝપુર અને અમૃતસર સહિત અનેક જિલ્લાઓમાં પૂર આવ્યું છે, જેના કારણે ૧.૭૫ લાખ એકરથી વધુ ખેતીલાયક જમીન ડૂબી ગઈ છે.