ઇસ્લામાબાદ : એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલના તાજેતરના એક રિપોર્ટે પાકિસ્તાનમાં વધી રહેલા ડિજિટલ સર્વેલન્સ અને સેન્સરશીપના નેટવર્કનો ચોંકાવનારો પર્દાફાશ કર્યો છે. "શેડોઝ ઓફ કંટ્રોલ" શીર્ષકવાળા આ રિપોર્ટ મુજબ, પાકિસ્તાનની સરકાર ચીન, યુરોપ, ઉત્તર અમેરિકા અને યુએઈની ટેકનોલોજી કંપનીઓની મદદથી પોતાના નાગરિકો પર મોટા પાયે જાસૂસી કરી રહી છે. એમ્નેસ્ટીએ આને 'એક ડિસ્ટોપિયન વાસ્તવિકતા' ગણાવી છે.
 
બે મુખ્ય સિસ્ટમ: WMS 2.0 અને LIMS

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે પાકિસ્તાન બે મુખ્ય સિસ્ટમો દ્વારા ડિજિટલ સંદેશાવ્યવહારનું નિરીક્ષણ, સેન્સર અને નિયંત્રણ કરે છે:

1. વેબ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ (WMS 2.0): આ એક રાષ્ટ્રવ્યાપી ફાયરવોલ તરીકે કામ કરે છે, જે ઇન્ટરનેટ એક્સેસ અને સરકાર દ્વારા 'ગેરકાયદેસર' ગણાતી ઓનલાઇન સામગ્રીને બ્લોક કરે છે. આ સિસ્ટમ કેનેડાની ટેકનોલોજીથી શરૂ થઈ હતી, પરંતુ હવે તેમાં ચીનની ગીજ નેટવર્ક્સ, યુએસની નાયગ્રા નેટવર્ક્સ અને ફ્રાન્સની થેલ્સ જેવી કંપનીઓના હાર્ડવેર અને સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ થાય છે.

2. લોફુલ ઇન્ટરસેપ્ટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (LIMS): આ સિસ્ટમ ટેલિકોમ નેટવર્કમાં જ ગોઠવવામાં આવી છે, જે અધિકારીઓને રીઅલ-ટાઇમમાં કોલ, મેસેજ અને ઇન્ટરનેટ પ્રવૃત્તિને ટ્રેક કરવાની મંજૂરી આપે છે. આ સિસ્ટમ જર્મનીની યુટીમાકો અને યુએઈની ડેટાફ્યુઝન જેવી કંપનીઓએ પૂરી પાડી હોવાનું મનાય છે. LIMS એક સાથે 40 લાખથી વધુ લોકો પર નજર રાખી શકે છે, જે પાકિસ્તાનના સશસ્ત્ર દળો અને ISIને સીધી માહિતી પૂરી પાડે છે.
 
પત્રકારો અને નાગરિકોને નિશાન બનાવાયા
એમ્નેસ્ટીના અહેવાલમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે આ સર્વેલન્સ સિસ્ટમનો ઉપયોગ પત્રકારો, કાર્યકરો અને નાગરિક સમાજના સભ્યોને નિશાન બનાવવા માટે થાય છે. એક પત્રકારે કહ્યું કે સરકારી ભ્રષ્ટાચારનો પર્દાફાશ કર્યા બાદ તેઓ સતત દેખરેખ હેઠળ છે, અને તેમના પરિવારના સભ્યોની પણ પૂછપરછ કરવામાં આવી છે. "હવે હું મારા પરિવાર સાથે વાત કર્યા વિના મહિનાઓ સુધી રહી જાઉં છું કારણ કે તેમને નિશાન બનાવવામાં આવશે," તેમણે જણાવ્યું.

એમ્નેસ્ટીએ આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓની ભૂમિકાની પણ સખત નિંદા કરી છે, જે નફા માટે માનવાધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરતી સરકારો સાથે વેપાર કરે છે. આ રિપોર્ટ ગ્લોબલ ટેકનોલોજી સપ્લાય ચેઇન્સ અને માનવ અધિકારો પર તેના સંભવિત ખતરનાક પરિણામો વિશે ગંભીર ચિંતાઓ ઊભી કરે છે.