નવી દિલ્હી : ભારતમાં ન્યાય પ્રણાલીની વિશ્વસનીયતા વધારવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટે એક મોટો અને મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે, "સમય આવી ગયો છે કે ક્યારેક તપાસ કરનારાઓની પણ તપાસ કરવામાં આવે, જેથી જનતાનો સિસ્ટમમાં વિશ્વાસ જીવંત રહે." આ અવલોકન સાથે, સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી હાઈકોર્ટના એ આદેશને માન્ય રાખ્યો જેમાં CBI ના બે ભૂતપૂર્વ અધિકારીઓ - નીરજ કુમાર (પોલીસ કમિશનર) અને ઇન્સ્પેક્ટર વિનોદ કુમાર પાંડે સામે FIR નોંધવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
 
શું છે સમગ્ર મામલો?
આ મામલો વર્ષ 2000 નો છે, જ્યારે નીરજ કુમાર અને વિનોદ કુમાર પાંડે CBI માં ડેપ્યુટેશન પર હતા. તેમના પર ધાકધમકી, રેકોર્ડમાં ખોટા સુધારા અને બનાવટી બનાવવાના ગંભીર આરોપો લાગ્યા હતા. ફરિયાદીઓએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે અધિકારીઓએ ફરિયાદો પાછી ખેંચવા માટે દબાણ કર્યું હતું અને તપાસ પ્રક્રિયા દરમિયાન સત્તાનો દુરુપયોગ કર્યો હતો.

2006માં, દિલ્હી હાઈકોર્ટના એક જજે આ ફરિયાદોમાં પ્રથમ દૃષ્ટિએ ગુનો હોવાનું માન્યું અને દિલ્હી પોલીસને FIR નોંધવાનો આદેશ આપ્યો. જોકે, અધિકારીઓએ આ આદેશને પહેલા હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચમાં અને પછી સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો હતો.
 
સુપ્રીમ કોર્ટના મહત્વના અવલોકનો
ન્યાયાધીશ પંકજ મિથલ અને પ્રસન્ના બી. વરાલે ની બેન્ચે અધિકારીઓની અપીલને ફગાવી દેતા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ અવલોકનો કર્યા.

• સમય જતાં ન્યાયનું દ્વિભાજન: કોર્ટે કહ્યું કે જો આટલા વર્ષો સુધી આવા ગંભીર ગુનાઓની તપાસ કરવામાં ન આવે તો તે ન્યાયનું દ્વિભાજન ગણાશે.

• અધિકારીઓનું બચાવ મિશન: અધિકારીઓએ દલીલ કરી હતી કે તેઓ સત્તાવાર ફરજો નિભાવી રહ્યા હતા, પરંતુ કોર્ટે આ દલીલ સ્વીકારી નહીં.

• હાઈકોર્ટનો અધિકાર: કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યારે પ્રથમ દૃષ્ટિએ ગંભીર ગુનો જોવા મળે ત્યારે હાઈકોર્ટને FIR નોંધવાનો નિર્દેશ આપવાનો પૂરો અધિકાર છે.

કોર્ટે આ આદેશમાં કેટલાક ફેરફારો કરીને નિર્દેશ આપ્યો કે તપાસ સહાયક પોલીસ કમિશનરના રેન્કથી નીચેના અધિકારી દ્વારા થવી ન જોઈએ, અને તે ત્રણ મહિનાની અંદર પૂર્ણ થવી જોઈએ. આ ચુકાદો સત્તામાં રહેલા લોકોની જવાબદારી પર ભાર મૂકે છે અને કાયદાના શાસનમાં જનતાનો વિશ્વાસ જાળવી રાખવા માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.