બેગુસરાય, બિહાર : કહેવાય છે કે સખત મહેનત અને દ્રઢતાથી કોઈપણ સ્વપ્ન સાકાર કરી શકાય છે. બિહારના બેગુસરાય જિલ્લાના ખેડૂત લક્ષ્મણ પ્રસાદ ની કહાની આ વાતનું જીવંત ઉદાહરણ છે. મધમાખી ઉછેરનો વ્યવસાય શરૂ કર્યાના બીજા જ દિવસે ₹50,000નું મોટું નુકસાન સહન કર્યા બાદ પણ તેમણે હિંમત હારી નહીં. આજે, 20 વર્ષ બાદ, તેમનો વ્યવસાય ₹9 લાખથી વધુની વાર્ષિક આવક સાથે ધમધમી રહ્યો છે.
 
પહેલા નુકસાન, પછી આત્મવિશ્વાસ
લક્ષ્મણ પ્રસાદે તેમના સંઘર્ષની વાત કરતા જણાવ્યું કે, તેમણે શરૂઆતમાં 20 બોક્સથી આ વ્યવસાય શરૂ કર્યો હતો. પરંતુ ભારે વરસાદને કારણે બધી મધમાખીઓ મરી ગઈ અને તેમને ₹50,000નું નુકસાન થયું. આ નિષ્ફળતા બાદ પણ તેમણે હાર ન માની. શાહુકારો પાસેથી લોન લઈને તેમણે ફરીથી 35 બોક્સથી શરૂઆત કરી. આજે તેમની પાસે 250 બોક્સ છે.
 
પડકારો અને કમાણીનો હિસાબ
લક્ષ્મણે જણાવ્યું કે મધમાખી ઉછેર સરળ નથી. બોક્સને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ લઈ જવામાં ઘણી મુશ્કેલીઓ આવે છે અને પોલીસને લાંચ પણ આપવી પડે છે. આ ઉપરાંત, એક અજાણ્યા જંતુને કારણે મધમાખીના ઇંડાનો નાશ થવાથી પણ મોટું નુકસાન થઈ રહ્યું છે.

આ વ્યવસાયમાં વર્ષના 8 મહિના ફક્ત મધમાખીઓની સંભાળમાં જ ખર્ચ થાય છે, જેમાં માસિક આશરે ₹40,000 નો ખર્ચ થાય છે. વાસ્તવિક કમાણી ડિસેમ્બરથી માર્ચ દરમિયાન જ થાય છે, જ્યારે મધનું ઉત્પાદન થાય છે. 250 પેટીમાંથી, એક સિઝનમાં લગભગ 700 લિટર મધનું ઉત્પાદન થાય છે. જોકે, સરકારી ટેકાના ભાવ ન હોવાને કારણે તેમને મધ ₹80 પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચવું પડે છે. તેમ છતાં, ખર્ચ બાદ કરતાં વાર્ષિક ₹6 લાખની ચોખ્ખી આવક તેમને થાય છે.
 
સરકાર પાસે MSP ની માંગ
લક્ષ્મણ પ્રસાદે સરકારને વિનંતી કરી છે કે મધનો લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) નક્કી કરવામાં આવે, જેથી મધમાખી ઉછેર કરનારાઓને યોગ્ય ભાવ મળી શકે. તેમણે કહ્યું કે જો સરકાર થોડી મદદ કરે તો આ વ્યવસાય બિહારના હજારો યુવાનો માટે રોજગારનો એક મોટો સ્ત્રોત બની શકે છે. લક્ષ્મણની આ કહાની સાબિત કરે છે કે નિષ્ફળતા એ અંત નથી, પરંતુ સફળતા તરફનું એક પગથિયું છે.