નવી દિલ્હી: ઇનકમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ ૧૫ સપ્ટેમ્બર છે, અને જો તમે અત્યાર સુધી ITR ફાઇલ નથી કર્યો, તો જલ્દીથી કરી લો. જો નિર્ધારિત સમય મર્યાદામાં ITR ફાઇલ નહીં થાય તો તમારે લેટ ફી ભરવી પડશે. ITR ફાઇલ કરવો એ દરેક કરદાતાની મહત્વની નાણાકીય જવાબદારી છે, જેમાં પોતાની વાસ્તવિક આવક યોગ્ય રીતે જાહેર કરવાની હોય છે. જોકે, કેટલાક લોકો અજાણતાં અથવા બેદરકારીથી પોતાની આવક ઓછી દર્શાવે છે અથવા ખોટી માહિતી આપે છે, જેના ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે.
શું છે ‘અંડર-રિપોર્ટિંગ’ અને ‘મિસ-રિપોર્ટિંગ’?
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાની વાસ્તવિક આવક કરતાં ઓછી આવક દર્શાવે છે અને કરપાત્ર ભાગ છુપાવે છે, ત્યારે તેને ‘અંડર-રિપોર્ટિંગ’ એટલે કે આવક ઓછી બતાવવી કહેવાય છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાની આવકના પ્રકાર, સ્ત્રોત કે સ્તર વિશે ખોટી કે ભ્રામક માહિતી આપે છે, તો તેને ‘મિસ-રિપોર્ટિંગ’ એટલે કે ખોટી માહિતી આપવી કહેવાય છે. આમાં ખોટી આવકની વિગતો આપવી, ખોટા લાભો કે ભથ્થાંનો દાવો કરવો અથવા આવકના સ્ત્રોત વિશે ખોટી જાણકારી આપવી સામેલ છે.
કઈ કલમો હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે?
ભારતીય આવકવેરા અધિનિયમ મુજબ, આવક ઓછી બતાવવા કે ખોટી માહિતી આપવાના અનેક પરિણામો આવી શકે છે, જેમાં વધારાનો ટેક્સ, વ્યાજ, દંડ, નોટિસ અને કાનૂની કાર્યવાહીનો સમાવેશ થાય છે.
કલમ ૨૭૦A: આ કલમ હેઠળ, જો એસેસિંગ ઓફિસર (AO)ને જણાય કે તમે તમારી વાસ્તવિક આવક ઓછી બતાવી છે, આવકનું ખોટું વર્ગીકરણ કર્યું છે, અથવા ખોટી કપાત (ડિડક્શન)નો દાવો કર્યો છે, તો ઓછી બતાવેલી આવક પર દેય ટેક્સના ૫૦% સુધીનો દંડ લાગી શકે છે. જો જાણીજોઈને ખોટી માહિતી આપી હોય, તો દંડ ખોટી રીતે દર્શાવેલી આવક પર દેય ટેક્સના ૨૦૦% સુધીનો હોઈ શકે છે.
વ્યાજ અને નોટિસ: દંડ ઉપરાંત, ટેક્સ ભરવામાં કે ચૂકવણીમાં વિલંબ થવા પર કલમ ૨૩૪A, ૨૩૪B અને ૨૩૪C હેઠળ વ્યાજ પણ લાગુ પડે છે. જો કર વિભાગને થર્ડ-પાર્ટી રિપોર્ટિંગ, AIS, ફોર્મ ૨૬AS, બેંક ડેટા અથવા અન્ય વિગતોમાં ગડબડ મળે, તો તેઓ તપાસ શરૂ કરીને નોટિસ મોકલી શકે છે.
જેલની સજા: ટેક્સ નિષ્ણાતોના મતે, ટેક્સ ચોરીના હેતુથી આવક ઓછી બતાવવી કે ખોટી માહિતી આપવી એ ફોજદારી ગુનો બની શકે છે, જેના પરિણામે દંડ, કાનૂની કાર્યવાહી અને જેલની સજા પણ થઈ શકે છે.