<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Tuesday, 16th September 2025

મોટી સંખ્‍યામાં બાળકો શાળા પછીના જીવન માટે તૈયાર નથી

૨૦ દેશો, ૯૦૦૦ બાળકો... દરેકને ૧ પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્‍યોઃ આશ્ચર્યચકિત જવાબ : શાળાના અભ્‍યાસક્રમમાં જીવન કૌશલ્‍ય પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરવું મહત્‍વપૂર્ણ છે

નવી દિલ્હીઃ તા.૧૬, આજની શિક્ષણ ­ણાલી ફક્ત પુસ્તકો અને વર્ગખંડો સુધી મર્યાદિત નથી. બાળકોનું ભવિષ્ય, તેમનો આત્મવિશ્વાસ અને વાસ્તવિક જીવન જીવવા માટેની તૈયારી તેમને શાળામાં કેવા અનુભવ મળે છે તેના પર આધાર રાખે છે. તાજેતરના વૈશ્વિક અહેવાલમાં આ વિષય પર ગંભીર ­શ્નો ઉભા થયા છે. કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટી ­ેસ અને ઍસેસમેન્ટ દ્વારા કરવામાં આવેલા ઍક અભ્યાસમાં ઍક ચોંકાવનારી હકીકત સામે આવી છે. ફક્ત ૪૫્રુ વિદ્યાર્થીઅો માને છે કે તેઅો શાળા છોડ્યા પછી જીવનના પડકારોનો સામનો કરવા માટે તૈયાર છે.
આ સંશોધન ૨૦ દેશોના ૨૦,૦૦૦ શિક્ષકો અને ૯,૦૦૦ વિદ્યાર્થીઅો પર આધારિત છે. ભારતનો ડેટા પણ તેમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો છે. આ અહેવાલમાં રસ­દ વાત ઍ હતી કે વિદ્યાર્થીઅો પોતાના વિશે અસુરક્ષિત દેખાતા હતા, પરંતુ શિક્ષકોનું વલણ વધુ સકારાત્મક હતું. લગભગ ૬૬„શિક્ષકો માને છે કે વિદ્યાર્થીઅો શાળા પછીનું જીવન જીવવા માટે તૈયાર છે. આ તફાવત દર્શાવે છે કે બાળકોમાં આત્મવિશ્વાસનો અભાવ છે અને તેમને શાળાના શિક્ષણ ઉપરાંત જીવન કૌશલ્ય વિકસાવવાની પણ જરૂર છે.
શાળા પછીનું જીવન, શું બાળકો તૈયાર છે?
કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીના સંશોધને શિક્ષણ ­ણાલીના તે પાસાં પર ­કાશ પાડ્યો છે, જેની ચર્ચા અત્યાર સુધી ખૂબ અોછી થઈ છે - ઍટલે કે, શાળા છોડ્યા પછી વાસ્તવિક જીવન માટે તૈયારી. બાળકોને માત્ર શૈક્ષણિક જ્ઞાનની જ જરૂર નથી, પરંતુ તેમને આત્મવિશ્વાસ, આત્મનિર્ભરતા, વાતચીત કૌશલ્ય, સમસ્યાનું નિરાકરણ અને સામાજિક કૌશલ્ય વિકસાવવાની પણ જરૂર છે. અભ્યાસમાં ઍ પણ બહાર આવ્યું છે કે જયારે વિદ્યાર્થીઅો શાળાની સીમાઅોથી આગળ જુઍ છે, ત્યારે તેઅો નોકરી, કારકિર્દી અને વ્યક્તિગત જીવનના પડકારોનો સામનો કરવા વિશે ચિંતા કરવાનું શરૂ કરે છે.
શાળા અભ્યાસક્રમ બદલવો પડશે
અહેવાલમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે શિક્ષણ જગતે ફક્ત અભ્યાસક્રમ પર જ નહીં, પરંતુ બાળકોની માનસિક અને ભાવનાત્મક તૈયારી પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જાઈઍ. તેમને ઍવી રીતે તાલીમ આપવી પડશે કે તેઅો બદલાતી વિશ્વ પરિસ્થિતિઅો, ટેકનોલોજી અને સામાજિક ફેરફારોનો આત્મવિશ્વાસપૂર્વક સામનો કરી શકે. આ સર્વે માતાપિતા અને નીતિ નિર્માતાઅો બંને માટે ચેતવણી છે કે જા શિક્ષણ ફક્ત ગુણ અને પરિણામો સુધી મર્યાદિત રહેશે, તો બાળકો વાસ્તવિક જીવનમાં લાચાર અનુભવશે.
કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીના સર્વેક્ષણમાં શું બહાર આવ્યું?
૧. વિદ્યાર્થીઅો અને શિક્ષકોના વલણમાં તફાવત,
સર્વેક્ષણ કરાયેલા ફક્ત ૪૫„ વિદ્યાર્થીઅો માને છે કે તેઅો જીવનના પડકારો માટે તૈયાર છે.
૬૬„ શિક્ષકો વિદ્યાર્થીઅોની ક્ષમતા અંગે આત્મવિશ્વાસ ધરાવતા જણાતા હતા.
૨. અભ્યાસ કોના પર હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો?આ સર્વેક્ષણ કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટી ­ેસ અને ઍસેસમેન્ટ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો.
૨૦ દેશોના ૨૦,૦૦૦ શિક્ષકો અને ૯,૦૦૦ વિદ્યાર્થીઅોનો તેમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ભારતનો પણ તેમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. 
૩. શા માટે અભાવ છે?
બાળકોને લાગે છે કે જીવનના વ્યવહારિક પડકારો માટે શાળા શિક્ષણ પૂરતું નથી.
આત્મવિશ્વાસનો અભાવ અને સમસ્યાનું નિરાકરણ ઍ સૌથી મોટો અવરોધ છે.
૪. અહેવાલનું પરિણામ 
 શિક્ષણ ­ણાલી ફક્ત પુસ્તકો અને ગુણ સુધી મર્યાદિત ન હોવી જાઈઍ.બાળકોને જીવન કૌશલ્ય,
 આત્મનિર્ભરતા, સંદેશાવ્યવહાર અને સામાજિક જવાબદારી માટે તૈયાર કરવા મહત્વપૂર્ણ છે.
આ અહેવાલમાં સ્પષ્ટ થયું છે કે આજના બાળકો જ્ઞાન મેળવી રહ્ના છે પરંતુ વાસ્તવિક દુનિયા માટે તૈયાર નથી. આ માટે શિક્ષણ ­ણાલીઍ દ્યણું આગળ વધવું પડશે.(૩પ-૬)

 

(11:37 AM IST)