નવી દિલ્‍હી, તા.૧૬: અમેરિકાના રાષ્‍ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ૫૦ ટકા ટેરિફ છતાં ઓગસ્‍ટમાં ભારતની નિકાસમાં વધારો થયો છે. ભારતીય નિકાસમાં સતત બીજા મહિને વળદ્ધિ નોંધાઈ છે. એટલું જ નહીં, ભારતની વેપાર ખાધમાં પણ ઘટાડો થયો છે. સોમવારે સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા મુજબ, ઓગસ્‍ટમાં ભારતની વેપાર ખાધ ઘટીને ૨૬.૪૯ અબજ ડોલર થઈ ગઈ છે, જે જુલાઈમાં આઠ મહિનાની ઊંચી સપાટી ૨૭.૩૫ અબજ ડોલર હતી. બ્‍લૂમબર્ગ સર્વેમાં, અર્થશાષાીઓએ ઓગસ્‍ટ માટે ૨૪.૮ અબજ ડોલરની ખાધનો અંદાજ લગાવ્‍યો હતો.

ઓગસ્‍ટમાં ભારતની આયાત વાર્ષિક ધોરણે ૧૦.૧% ઘટીને ૬૧.૫૯ અબજ ડોલર થઈ છે, જ્‍યારે નિકાસ ૬.૭% વધીને ૩૫.૧ અબજ ડોલર થઈ છે. આ આંકડા એવા સમયે આવ્‍યા છે જ્‍યારે અમેરિકાએ ૭ ઓગસ્‍ટે ભારતીય ઉત્‍પાદનો પર ૨૫% ટેરિફ લાદ્યો હતો અને ૨૦ દિવસ પછી તેને બમણી કરીને ૫૦% કરી હતી. ભારતે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદ્યું હોવાથી અમેરિકાએ આ પગલું ભર્યું હતું. વિશ્‍લેષકો કહે છે કે વિશ્વનો સૌથી ઊંચો ટેરિફ ભારતીય નિકાસ, ખાસ કરીને શ્રમ-સઘન માલ, વિયેતનામ અને બાંગ્‍લાદેશ જેવા પ્રાદેશિક હરીફો સામે બિનસ્‍પર્ધાત્‍મક બનાવી શકે છે.

જોકે, કંપનીઓએ ટેરિફ અમલમાં આવે તે પહેલાં જ યુએસ બજારમાં શિપમેન્‍ટમાં વધારો કર્યો હતો. એપ્રિલ અને ઓગસ્‍ટ દરમિયાન ભારતની યુએસમાં નિકાસ ૪૦.૩૯ બિલિયન હતી, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં ૩૪.૨૧ બિલિયન હતી. યુએસ ભારતનું સૌથી મોટું નિકાસ બજાર છે. જોકે, યુએસમાં મોકલવામાં આવેલા માલનું મૂલ્‍ય ૭.૧૫ ટકા વધીને ૬.૮૬ બિલિયન થયું, જે નવ મહિનામાં સૌથી ઓછું છે.

ગયા અઠવાડિયે, વડા પ્રધાન નરેન્‍દ્ર મોદી અને રાષ્‍ટ્રપતિ ટ્રમ્‍પે વેપાર વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવાની જાહેરાત કર્યા પછી ભારત-યુએસ સંબંધોમાં થોડો ઘટાડો થયો. ભારતના મુખ્‍ય વાટાઘાટકાર રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્‍યું હતું કે યુએસ વેપાર પ્રતિનિધિમંડળ સોમવારે રાત્રે નવી દિલ્‍હી પહોંચ્‍યું હતું. આગામી માર્ગ નક્કી કરવા માટે અમે આવતીકાલે વાટાઘાટો કરીશું, તેમણે કહ્યું. યુરોપ પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરો, આત્‍મનિર્ભરતા પર ભાર મૂકો.

નવી દિલ્‍હી યુરોપિયન યુનિયન સાથે નવા બજારો અને મુક્‍ત વેપાર કરાર શોધવામાં પણ ગતિ બતાવી રહ્યું છે. આગામી રાઉન્‍ડ ૬ થી ૧૦ ઓક્‍ટોબર વચ્‍ચે પ્રસ્‍તાવિત છે. વાણિજ્‍ય સચિવ સુનિલ બર્થવાલે જણાવ્‍યું હતું કે ભારત ચોક્કસ ભૌગોલિક વિસ્‍તારો પર નિર્ભરતા ઘટાડવા તરફ કામ કરી રહ્યું છે જેથી સપ્‍લાય ચેઇન વિક્ષેપોની અસર ઓછી થાય. તેમણે કહ્યું કે સરકારે લગભગ ૧૦૦ એવા ઉત્‍પાદનો ઓળખી કાઢયા છે જેમની આયાત પરની નિર્ભરતા સ્‍થાનિક ઉત્‍પાદન વધારીને ઘટાડી શકાય છે.

જાહેર કરાયેલા ડેટા અનુસાર, ઓગસ્‍ટમાં સોનાની આયાત વધીને ૫.૪ બિલિયન થઈ ગઈ, જે જુલાઈમાં ૩.૯ બિલિયન હતી. તે જ સમયે, ઓગસ્‍ટમાં ક્રૂડ ઓઇલની આયાત ઘટીને ૧૩.૨ બિલિયન થઈ ગઈ, જ્‍યારે જુલાઈમાં તે ૧૫.૫ બિલિયન હતી.