અમદાવાદ : પશ્ચિમી દેશો દ્વારા પ્રતિબંધિત રશિયન તેલ વહન કરતું એક જહાજ નોબલ વોકર અચાનક મુન્દ્રા બંદરને બદલે ગુજરાતના વાડીનાર બંદર તરફ વળ્યું છે. આ ઘટના અદાણી ગ્રુપના તાજેતરના આદેશ બાદ બની છે, જેમાં તેમણે તેમના 14 બંદરો પર પ્રતિબંધિત જહાજોના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

શું છે સમગ્ર મામલો?
નોબલ વોકર નામનું આ જહાજ, જે EU અને બ્રિટન દ્વારા બ્લેકલિસ્ટ થયેલું છે, તેમાં લગભગ 10 લાખ બેરલ રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ છે. આ કન્સાઇનમેન્ટ HPCL મિત્તલ એનર્જી લિમિટેડ (HMEL) માટે આવી રહ્યું હતું. શુક્રવાર સુધી, જહાજ મુન્દ્રા બંદર તરફ જઈ રહ્યું હતું, પરંતુ હવે તેનો રૂટ બદલાઈ ગયો છે અને તે વાડીનાર બંદર તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

આ ઘટના પછી ટ્રેકિંગ ડેટામાં પણ એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે કે સ્પાર્ટન નામનું બીજું પ્રતિબંધિત જહાજ પણ સોમવારે મુન્દ્રા બંદર નજીક લંગરાયેલું જોવા મળ્યું હતું. તેમાં પણ લગભગ 10 લાખ બેરલ રશિયન તેલ છે, અને અદાણીના આદેશને કારણે તેનું અનલોડિંગ પણ શંકામાં છે.
 
અદાણી ગ્રુપનો કડક નિર્ણય
ગયા અઠવાડિયે, અદાણી ગ્રુપે સ્પષ્ટ આદેશો જારી કર્યા હતા કે EU, યુકે કે યુએસ દ્વારા પ્રતિબંધિત કોઈપણ જહાજને તેમના કોઈપણ બંદર પર પ્રવેશ આપવામાં આવશે નહીં. મુન્દ્રા બંદર ભારતમાં તેલ આયાતનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર છે, જ્યાંથી HMEL અને ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન જેવી કંપનીઓ રશિયન તેલ સહિત ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરે છે.
 
શેડો ફ્લીટ અને લોજિસ્ટિકલ પડકારો
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ બાદ પશ્ચિમી દેશોએ રશિયા પર અનેક આર્થિક પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે. આ છતાં, ભારત રશિયા પાસેથી દરિયાઈ માર્ગે તેલનો સૌથી મોટો ખરીદદાર બન્યો છે. રશિયાથી તેલ લાવવા માટે "શેડો ફ્લીટ" નો ઉપયોગ થાય છે - આ એવા જહાજો છે જેમને પ્રતિબંધોને કારણે વીમા અને નાણાકીય સેવાઓ મળતી નથી. નોબલ વોકર પણ આ જ કાફલાનો એક ભાગ છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અદાણી ગ્રુપ જેવા ખાનગી પોર્ટ ઓપરેટરોના આ પ્રતિબંધ બાદ ભારતને પ્રતિબંધિત રશિયન જહાજોના મામલે ઘણા લોજિસ્ટિકલ પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ ઘટના ભારતની તેલ આયાત નીતિ અને તેના આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો પર કેવી અસર કરશે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.