શું ક્યારેય તમે વિચાર્યું છે કે આપણા બ્રહ્માંડ જેવું જ બીજું બ્રહ્માંડ અસ્તિત્વ ધરાવે છે? અને શું ત્યાં પણ તમારા જેવો જ કોઈ વ્યક્તિ જીવન જીવી રહ્યો છે? જે વિચાર એક સમયે માત્ર સાયન્સ ફિક્શન ફિલ્મો પૂરતો સીમિત હતો, તે હવે વૈજ્ઞાનિકો માટે સંશોધનનો વિષય બન્યો છે. આને 'મલ્ટિવર્સ' અથવા *'સમાંતર બ્રહ્માંડ'*નો સિદ્ધાંત કહેવામાં આવે છે, જે મુજબ આપણા જેવા અનેક બ્રહ્માંડો અસ્તિત્વ ધરાવી શકે છે.

મલ્ટિવર્સ થિયરી શું છે?
મલ્ટિવર્સ થિયરી સૂચવે છે કે આપણું બ્રહ્માંડ અબજો બ્રહ્માંડોમાંથી માત્ર એક છે, અને દરેક બ્રહ્માંડના પોતાના અલગ ભૌતિક નિયમો છે. પ્રખ્યાત લેખક આર્થર સી. ક્લાર્કએ ૧૯૯૧માં કહ્યું હતું કે, "કાં તો આપણે એકલા છીએ અથવા આપણે એકલા નથી, અને બંને પરિસ્થિતિ અત્યંત ભયાનક છે." વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે જો આપણું બ્રહ્માંડ અનંત હોય, તો તેમાં રહેલી દરેક વસ્તુ ફરીથી બની શકે છે, જેનો અર્થ છે કે બીજા કોઈ બ્રહ્માંડમાં તમારા જેવો જ એક બીજો વ્યક્તિ અસ્તિત્વ ધરાવી શકે છે.

'મેની-વર્લ્ડ્સ ઇન્ટરપ્રિટેશન થિયરી'
૧૯૫૭માં વૈજ્ઞાનિક હ્યુ એવરેટએ આ સિદ્ધાંત રજૂ કર્યો હતો. તેમના મતે, દરેક ઘટનાનું ફક્ત એક જ પરિણામ હોતું નથી. આ સિદ્ધાંત અનુસાર, દરેક નિર્ણય અથવા ઘટના માટે એક નવી દુનિયાનું નિર્માણ થાય છે. આ સિદ્ધાંત સમજાવે છે કે દરેક પરિસ્થિતિમાં અનેક વિકલ્પો હોય છે, જે વૃક્ષની અનેક શાખાઓની જેમ નવી દુનિયા બનાવે છે. આના પરથી એવું પણ માની શકાય છે કે તમારા અનેક જુદા જુદા સંસ્કરણો અન્ય બ્રહ્માંડોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

ધાર્મિક ગ્રંથોમાં પણ ઉલ્લેખ
રસપ્રદ વાત એ છે કે, કેટલાક ધાર્મિક ગ્રંથોમાં પણ આવા અનેક બ્રહ્માંડોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આ ગ્રંથો જણાવે છે કે દરેક બ્રહ્માંડનો પોતાનો સર્જક, બ્રહ્મા અને તેના પોતાના નિયમો છે. આમ, જે વિચાર પહેલા કલ્પના લાગતો હતો, તે હવે વૈજ્ઞાનિક સંશોધન અને ધાર્મિક માન્યતાઓ વચ્ચેનો એક પુલ બની રહ્યો છે. ભલે આપણે ક્યારેય બીજા બ્રહ્માંડમાં જઈ શકીએ કે નહીં, પરંતુ આ સિદ્ધાંતો આપણા મનમાં એક અનોખી જિજ્ઞાસા જગાવે છે.