<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 17th September 2025

શું દુનિયા અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો વિસ્ફોટ જોશે? આગામી 10 વર્ષમાં બ્લેક હોલ વિસ્ફોટ થવાની 90% શક્યતા : વૈજ્ઞાનિકોએ આપી ચેતવણી

આ માત્ર ખગોળશાસ્ત્રમાં દાયકાઓ જૂના સિદ્ધાંતને સાબિત કરશે નહીં પરંતુ બ્રહ્માંડમાં હાજર તમામ પ્રકારના કણોનો સંગ્રહ પણ જાહેર કરશે

નવી દિલ્હી: આગામી 10 વર્ષમાં, વૈજ્ઞાનિકો બ્રહ્માંડનો એવો નજારો જોઈ શકે છે જે પહેલાં ક્યારેય ન જોયો હોય. મેસેચ્યુસેટ્સ એમ્હર્સ્ટ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે 90% શક્યતા છે કે આપણે બ્લેક હોલ વિસ્ફોટ જેવો મોટો વિસ્ફોટ જોઈ શકીએ. આ માત્ર ખગોળશાસ્ત્રમાં દાયકાઓ જૂના સિદ્ધાંતને સાબિત કરશે નહીં પરંતુ બ્રહ્માંડમાં હાજર તમામ પ્રકારના કણોનો સંગ્રહ પણ જાહેર કરશે, તે પણ જે આપણે હજુ સુધી શોધી શક્યા નથી.

બ્લેક હોલ હંમેશા એવી જગ્યાઓ માનવામાં આવે છે જ્યાંથી કંઈ છટકી શકતું નથી. જો કે, 1974 માં, મહાન વૈજ્ઞાનિક સ્ટીફન હોકિંગે સિદ્ધાંત રજૂ કર્યો હતો કે બ્લેક હોલ ધીમે ધીમે 'હોકિંગ રેડિયેશન' નામના કણોનું ઉત્સર્જન કરે છે. આ પ્રક્રિયા આખરે બ્લેક હોલનો નાશ કરે છે. તે સામાન્ય રીતે ખૂબ જ ધીમું હોય છે, તેથી મોટા બ્લેક હોલનું મૃત્યુ અબજો કે ટ્રિલિયન વર્ષો પછી થશે. જો કે, વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે બિગ બેંગ પછી તરત જ બનેલા નાના બ્લેક હોલ, પ્રાઇમોર્ડિયલ બ્લેક હોલ (PBHs) આજે વિસ્ફોટ કરી શકે છે.

વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે આ નાના બ્લેક હોલના અંતિમ શ્વાસ વિસ્ફોટક હશે. તેઓ સુપરનોવાની જેમ વિસ્ફોટ કરશે, દરેક પ્રકારના મૂળભૂત કણોને બહાર કાઢશે. આમાં આપણે જાણીએ છીએ તેવા કણો - જેમ કે ઇલેક્ટ્રોન અને ન્યુટ્રોન - અને જેમ કે આપણે હાલમાં ફક્ત સિદ્ધાંતમાં માનીએ છીએ - જેમ કે શ્યામ દ્રવ્યનો સમાવેશ થશે. સૌથી મોટી શોધ તે "અજાણ્યા" કણોની હશે, જેની આપણે કલ્પના પણ કરી શકતા નથી.

ભૌતિકશાસ્ત્રી જોઆકિમ ઇગુઆઝ જુઆન કહે છે, એવું લાગશે કે આપણી પાસે બ્રહ્માંડની દરેક વસ્તુનો સંપૂર્ણ રેકોર્ડ છે.આ ભૌતિકશાસ્ત્રને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખશે અને આપણને બ્રહ્માંડની વાર્તા ફરીથી લખવાની તક આપશે.

અત્યાર સુધી, એવું માનવામાં આવતું હતું કે આવા વિસ્ફોટ અત્યંત દુર્લભ છે, કદાચ દર 100,000 વર્ષમાં એકવાર. પરંતુ તાજેતરના સંશોધનોએ આ ખ્યાલને પડકાર ફેંક્યો છે. વૈજ્ઞાનિકોએ ભૌતિકશાસ્ત્રના માનક મોડેલમાં કેટલાક ફેરફારો કરીને એક નવું સિમ્યુલેશન બનાવ્યું. આમાં, તેઓએ "ડાર્ક ઇલેક્ટ્રોન" નામનો કણ શામેલ કર્યો, જે સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોન કરતા ભારે હોય છે અને બ્લેક હોલને થોડો ચાર્જ આપે છે. આનાથી PBHs થોડા સમય માટે સ્થિર રહે છે, જેનાથી તેમના વિસ્ફોટમાં વિલંબ થાય છે. આનો અર્થ એ છે કે તેઓ હજુ પણ જીવંત છે અને ભવિષ્યમાં વિસ્ફોટ કરી શકે છે.

સંશોધન ટીમ કહે છે કે આ મોડેલ મુજબ, સરેરાશ, દર 10 વર્ષે આપણા દૃષ્ટિકોણ ક્ષેત્રમાં બ્લેક હોલ વિસ્ફોટ થવો જોઈએ. આપણી વર્તમાન ગામા-રે વેધશાળા આવા વિસ્ફોટને શોધી શકે છે. જો આવું થાય, તો તે પહેલી વાર હશે જ્યારે આપણને હોકિંગ રેડિયેશનનો સીધો પુરાવો મળશે. તે આદિકાળના બ્લેક હોલના અસ્તિત્વની પણ પુષ્ટિ કરશે.

જો આ વિસ્ફોટ આગામી દાયકામાં થાય છે, તો તે વિજ્ઞાનનો માર્ગ બદલી શકે છે. તે ફક્ત બ્લેક હોલના સિદ્ધાંતને માન્ય કરશે જ નહીં, પરંતુ બ્રહ્માંડ કયા મૂળભૂત કણોથી બનેલું છે તે પણ જણાવશે. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ શોધ ભૌતિકશાસ્ત્રમાં સૌથી મોટી ક્રાંતિ હશે. આ સંશોધન ફિઝિકલ રિવ્યુ લેટર્સ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયું છે.

 

(6:15 PM IST)