નવી દિલ્હી : કેરળમાં પ્રાથમિક એમોબિક મેનિન્ગોએન્સેફાલીટીસ (PAM) ના કેસોમાં વધારો આરોગ્ય અધિકારીઓને ચિંતામાં મૂકી રહ્યો છે. આ ચેપ મગજ ખાનાર નેગ્લેરિયા ફાઉલેરી નામના અમીબાથી થાય છે. આ વર્ષે 61 કેસ નોંધાયા છે અને 19 લોકોના મોત થયા છે. આરોગ્ય મંત્રી વીણા જ્યોર્જે તેને એક ગંભીર પડકાર ગણાવ્યો છે. આ ચેપ હવે સમગ્ર રાજ્યમાં ફેલાઈ રહ્યો છે, જેના કારણે તેના સ્ત્રોતને ઓળખવું મુશ્કેલ બની ગયું છે.

ડિજિટલ ડેસ્ક, નવી દિલ્હી. કેરળમાંથી ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. પ્રાથમિક એમોબિક મેનિન્ગોએન્સેફાલીટીસ (PAM) ના વધતા કેસોએ આરોગ્ય અધિકારીઓમાં ચિંતા વધારી છે. આ મગજનો ચેપ છે જેમાં મૃત્યુદર ઊંચો છે. આ ચેપ નેગ્લેરિયા ફાઉલેરીથી થાય છે, જેને સામાન્ય રીતે "મગજ ખાનાર અમીબા" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ વર્ષે, કેરળમાં PAM ના 61 કેસ અને 19 મૃત્યુ નોંધાયા છે, જેમાંથી ઘણા છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં થયા છે.

કેરળના આરોગ્ય પ્રધાન વીણા જ્યોર્જે જણાવ્યું હતું કે કેરળ ગંભીર જાહેર આરોગ્ય પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે. આ ચેપ, જે અગાઉ કોઝિકોડ અને મલપ્પુરમ જેવા જિલ્લાઓમાં કેન્દ્રિત હતો, તે હવે રાજ્યભરમાં છૂટાછવાયા દેખાઈ રહ્યો છે. દર્દીઓમાં ત્રણ મહિનાના શિશુથી લઈને 91 વર્ષના વૃદ્ધનો સમાવેશ થાય છે.

તેમણે કહ્યું, "ગયા વર્ષથી વિપરીત, આ વખતે આપણે એક જ પાણીના સ્ત્રોત સાથે જોડાયેલા ક્લસ્ટરો જોઈ રહ્યા નથી. આ અલગ કેસ છે, અને આનાથી અમારી રોગચાળાની તપાસ મુશ્કેલ બની છે."

કેરળ સરકારના દસ્તાવેજ અનુસાર, PAM સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમને અસર કરે છે. તે જણાવે છે કે, "ચેપ મગજની પેશીઓનો નાશ કરે છે, જેના કારણે મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં મગજમાં ગંભીર સોજો આવે છે અને મૃત્યુ થાય છે. PAM દુર્લભ છે અને સામાન્ય રીતે સ્વસ્થ બાળકો, કિશોરો અને યુવાન પુખ્ત વયના લોકોમાં જોવા મળે છે."

દસ્તાવેજ "ગરમ, ખાસ કરીને સ્થિર, તાજા પાણી" ને "મગજ ખાનાર અમીબા" ના વાહક તરીકે ઓળખે છે. તેમાં જણાવાયું છે કે, "અમીબાનો પ્રવેશ બિંદુ ઘ્રાણેન્દ્રિય શ્વૈષ્મકળા અને ક્રિબ્રીફોર્મ પ્લેટ દ્વારા થાય છે, અને તે એમ પણ જણાવે છે કે દૂષિત પાણીનો મૌખિક વપરાશ રોગનિવારક બીમારી સાથે સંકળાયેલ નથી." આનાથી અમીબાથી દૂષિત જળાશયોમાં તરનારા, ડાઇવિંગ કરનારા અથવા સ્નાન કરનારાઓને ચેપનું જોખમ વધારે છે.

સરકારી દસ્તાવેજ સમજાવે છે કે ગ્લોબલ વોર્મિંગ આ જોખમને કેવી રીતે વધારી રહ્યું છે. તેમાં જણાવાયું છે કે, "હવામાન પરિવર્તન પાણીના તાપમાનમાં વધારો કરી રહ્યું છે અને ગરમ હવામાનના પરિણામે, વધુ લોકો મનોરંજન માટે પાણીનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે આ રોગકારક રોગ થવાનું જોખમ વધી રહ્યું છે. આ ચેપ વ્યક્તિથી વ્યક્તિમાં ફેલાતો નથી."

PAM માં મૃત્યુદર ઊંચો છે કારણ કે તેની સારવાર કરવી મુશ્કેલ છે. તેના લક્ષણો બેક્ટેરિયલ મેનિન્જાઇટિસ જેવા જ છે - માથાનો દુખાવો, તાવ, ઉબકા અને ઉલટી. દસ્તાવેજમાં જણાવાયું છે કે, "જ્યારે મેનિન્જાઇટિસના અન્ય સામાન્ય કારણોને નકારી કાઢવામાં આવે છે અને PAM ની સારવાર ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે, ત્યારે દર્દીને મગજનો સોજો થતો અટકાવવામાં ઘણી વાર મોડું થઈ જાય છે, જે ઝડપથી વિકસે છે અને મૃત્યુ તરફ દોરી જાય છે."

ગરમ મહિનાઓમાં અને ગરમ, સામાન્ય રીતે સ્થિર, મીઠા પાણીમાં તરવું, ડાઇવિંગ અને સ્નાન કરવાનો ઇતિહાસ ધરાવતા લોકોમાં PAM વધુ સામાન્ય છે. લક્ષણો એક થી નવ દિવસની વચ્ચે દેખાઈ શકે છે, અને તેમની તીવ્ર શરૂઆત થોડા કલાકોથી 1-2 દિવસ સુધીની હોઈ શકે છે. તે જણાવે છે કે, "ન્યુરો-ઓલ્ફેક્ટરી માર્ગ N. ફોવેલરીને મગજમાં ઝડપી પ્રવેશ પૂરો પાડે છે અને પરિણામે, અનુકૂલનશીલ રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવ ક્ષતિગ્રસ્ત થાય છે, જે રોગના તીવ્ર કોર્સ તરફ દોરી જાય છે."

PAM ની સારવાર કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?

છેલ્લા છ દાયકામાં PAM થી બચી ગયેલા લગભગ તમામ લોકોનું નિદાન પૂર્વ-મગજના તબક્કામાં થયું હતું. દસ્તાવેજમાં જણાવાયું છે કે, "આ સૂચવે છે કે PAM નું વહેલું નિદાન અને એન્ટિમાઇક્રોબાયલ કોકટેલ્સની સમયસર શરૂઆત જીવન બચાવી શકે છે. રોગની દુર્લભતા, નિદાનમાં વિલંબ, તીવ્ર ક્લિનિકલ કોર્સ અને વહેલા નિદાન કરવામાં મુશ્કેલીઓએ દવાની સારવારના મૂલ્યાંકનને અવરોધિત કર્યું છે."

કેરળમાં PAM
કેરળમાં PAM નો પહેલો કેસ 2016 માં નોંધાયો હતો, અને 2023 સુધીમાં, રાજ્યમાં ફક્ત આઠ પુષ્ટિ થયેલા કેસ હતા. પરંતુ ગયા વર્ષે તેમાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો, જેમાં ૩૬ કેસ અને નવ મૃત્યુ થયા. આ વર્ષે, ૬૯ કેસ અને ૧૯ મૃત્યુ નોંધાયા છે - જે લગભગ ૧૦૦ ટકાનો વધારો છે. કેરળના આરોગ્ય વિભાગ, રાષ્ટ્રીય રોગ નિયંત્રણ કેન્દ્ર સાથે મળીને, દૂષણના સંભવિત સ્ત્રોતોને ઓળખવા માટે પર્યાવરણીય નમૂનાઓ એકત્રિત કરી રહ્યા છે.