છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
સાઉદી અરેબિયા પાકિસ્તાનનાં ખોળામાં બેસતા સમગ્ર વિશ્વ સ્તબ્ધ
સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાને કરી ડિફેન્સ ડીલઃ કોઈ એક પર હૂમલો ગણાશે બંને દેશો ઉપર એટેક : બંનેએ સાથે મળીને ભારત તરફ વાળી દીધું શસ્ત્રોનું મોઢુઃ ભારત માટે ઉભો થશે ખતરો
નવી દિલ્હી, તા.૧૮: મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ વચ્ચે, પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયાએ ૧૭ સપ્ટેમ્બરના રોજ ઔપચારિક રીતે પરસ્પર સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફની રિયાધની રાજ્ય મુલાકાત દરમિયાન આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન અને વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફે આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. સાઉદી અરેબિયાએ અચાનક ભારત સાથે દગો કર્યો છે, જેના માટે તેને ભવિષ્યમાં મોંઘી કિંમત ચૂકવવી પડશે. સાઉદી અરેબિયાની ઘટતી શક્તિ અને વધતી જતી અસ્થિરતાને કારણે તેને એવો નિર્ણય લેવાની ફરજ પડી છે જે સ્પષ્ટપણે ભારત વિરોધી છે. જોકે, ભારતે સાઉદી અરેબિયા વિરુદ્ધ એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન પણ આપ્યું છે.
સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન અને પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફે બુધવારે એક સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. આ કરાર હેઠળ, એક દેશ પર હુમલો બીજા દેશ પર હુમલો માનવામાં આવશે.
સાઉદી પ્રેસ એજન્સી અનુસાર, બંને દેશોએ એક સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે આ કરાર સુરક્ષા વધારવા અને વિશ્વ શાંતિ સ્થાપિત કરવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ કરાર હેઠળ બંને દેશો વચ્ચે એક સંરક્ષણ નિગમ પણ વિકસાવવામાં આવશે.
રોઇટર્સ અનુસાર, આ કરારમાં લશ્કરી સહયોગનો સમાવેશ થશે, જેમાં જરૂર પડ્યે પાકિસ્તાનના પરમાણુ શષાોનો ઉપયોગ પણ સામેલ છે. સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંરક્ષણ કરાર અંગે, વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું કે ભારત સરકાર પહેલાથી જ તેનાથી વાકેફ હતી.
શાહબાઝ શરીફ સાથે પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ અસીમ મુનીર, નાયબ વડા પ્રધાન ઇશાક દાર, સંરક્ષણ પ્રધાન ખ્વાજા આસિફ, નાણાં પ્રધાન મોહમ્મદ ઔરંગઝેબ અને એક ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ પણ હાજર હતા.
સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર સમયે પાકિસ્તાન આર્મી ચીફ અસીમ મુનીર પણ હાજર હતા.
એક અધિકારીએ રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું કે આ કરાર કોઈ ચોક્કસ દેશ કે ઘટના વિરુદ્ધ નથી, પરંતુ તે બંને દેશો વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલતા અને ઊંડા સહયોગનું સત્તાવાર અભિવ્યક્તિ છે.
અહેવાલો અનુસાર, વ્યૂહાત્મક પરસ્પર સંરક્ષણ કરારૅ તરીકે ઓળખાતો આ કરાર બંને દેશો વચ્ચે દાયકાઓ જૂની સુરક્ષા ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવે છે. આ કરાર એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ગલ્ફ આરબ દેશો તેમના લાંબા ગાળાના સુરક્ષા ગેરંટીદાતા તરીકે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની વિશ્વસનીયતા અંગે વધુને વધુ ચિંતિત છે. ભારતે એમ પણ કહ્યું છે કે તે પ્રાદેશિક સ્થિરતા પરની અસરનો અભ્યાસ કરશે. ખરેખર, કરારમાં જણાવાયું છે કે એક દેશ પર હુમલો બંને સામે હુમલોૅ માનવામાં આવશે. આ રેખાને ભારત માટે એક મોટો ખતરો માનવામાં આવે છે, કારણ કે ભારત અને પાકિસ્તાન પડોશી છે અને પાકિસ્તાનની નાપાક પ્રવળત્તિઓ બંને દેશો વચ્ચે અસંખ્ય સંઘર્ષો તરફ દોરી ગઈ છે.
લાઈવ મિન્ટ પર પ્રકાશિત થયેલા એક અહેવાલમાં રોઈટર્સને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે આ કરાર વર્ષોની વાટાઘાટોનું પરિણામ છે. તે કોઈ ચોક્કસ દેશ કે ચોક્કસ ઘટનાઓની પ્રતિક્રિયા નથી, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલતા અને ઊંડા સહયોગનું સંસ્થાકીયકરણ છે. આ કરાર એવા સમયે થયો છે જ્યારે ગલ્ફ રાજાશાહીઓ લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી સુરક્ષા ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે ઇઝરાયલ અને ઈરાન બંને સાથે સંબંધોને સંતુલિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. બંને દેશોએ આ વર્ષે ચાલી રહેલા ગાઝા સંકટ વચ્ચે કતાર પર હુમલો કર્યો છે.
સંરક્ષણ નિષ્ણાત લેફ્ટનન્ટ કર્નલ (નિવળત્ત) જેએસ સોઢીના મતે, ભારત અને સાઉદી અરેબિયા લાંબા સમયથી સારા સંબંધો ધરાવે છે. તેથી, એ સ્પષ્ટ છે કે સાઉદી અરેબિયા ભારત સાથેના તેના સંબંધોને નુકસાન પહોંચાડવા માંગશે નહીં. જોકે, આવા લશ્કરી કરારો ભારત માટે મોટો ખતરો છે. ભારતે હવે સાવધાની સાથે આગળ વધવું પડશે. અગાઉ, નામ ન આપવાની શરતે રોઈટર્સ સાથે વાત કરતા, એક વરિષ્ઠ સાઉદી અધિકારીએ પાકિસ્તાનના હરીફ, પરમાણુ સશષા ભારત સાથે સંબંધોને સંતુલિત કરવાની જરૂરિયાત સ્વીકારી હતી. ભારત સાથેના અમારા સંબંધો પહેલા કરતાં વધુ મજબૂત છે, અધિકારીએ કહ્યું. અમે આ સંબંધ વિકસાવવાનું ચાલુ રાખીશું અને દરેક શકય રીતે પ્રાદેશિક શાંતિમાં યોગદાન આપવાનો પ્રયાસ કરીશું. (રર.૨૫)
શું સાઉદી અરેબિયા પણ ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધમાં કૂદી પડશે?
નવી દિલ્હી, તા.૧૮: હવે પ્રશ્ન એ છે કે શું ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધ થાય તો શું સાઉદી અરેબિયા પણ મેદાનમાં કૂદી પડશે? જો આપણે આ સોદા પર નજર કરીએ તો પહેલો જવાબ હા છે. સંરક્ષણ સોદામાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે જો પાકિસ્તાન પર હુમલો થશે તો સાઉદી અરેબિયા તેને ટેકો આપશે, અને જો સાઉદી અરેબિયા પર હુમલો થશે તો પાકિસ્તાન તેને ટેકો આપશે. તેથી, જો ભવિષ્યમાં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધ ફાટી નીકળશે તો એ ચોક્કસ છે કે સાઉદી અરેબિયા પણ પાકિસ્તાનના પક્ષમાં મેદાનમાં કૂદી પડશે. આ સોદો સાઉદી અરેબિયાને અસીમ મુનીરને ટેકો આપવા માટે મજબૂર કરશે. ભારતે પહેલાથી જ કહ્યું છે કે ઓપરેશન સિંદૂર હજુ પણ ચાલુ છે. જો ઓપરેશન સિંદૂર મે મહિનામાં જેટલી જ જોશથી ફરી શરૂ થાય છે, તો એ ચોક્કસ છે કે સાઉદી અરેબિયા પણ પાકિસ્તાનને ટેકો આપશે. જોકે, ભારત સાથે સાઉદી અરેબિયાના સંબંધોને જોતાં, આ સમયે કંઈ પણ કહેવું વહેલું ગણાશે. ભારત સરકાર સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંરક્ષણ સોદા પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયના સત્તાવાર પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે, અમે સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વ્યૂહાત્મક પરસ્પર સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવાના અહેવાલો જોયા છે. સરકારને ખબર હતી કે આ વિકાસ, જે બંને દેશો વચ્ચે લાંબા ગાળાના કરારને ઔપચારિક બનાવે છે, તે વિચારણા હેઠળ છે. અમે આ વિકાસની આપણી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા તેમજ પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક સ્થિરતા પર થતી અસરોનો અભ્યાસ કરીશું. સરકાર ભારતના રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરવા અને તમામ ક્ષેત્રોમાં વ્યાપક રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સુનિﾍતિ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
ખરેખર, પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેનો આ કરાર એવા સમયે થયો છે જ્યારે ઇઝરાયલે તાજેતરમાં કતારમાં હમાસ નેતાઓને નિશાન બનાવ્યા હતા. આ ઘટનાએ ગલ્ફ દેશોમાં, ખાસ કરીને દાયકાઓથી યુએસ સુરક્ષા ગેરંટી પર આધાર રાખનારા દેશોમાં અસુરક્ષાની ભાવનાને વધુ તીવ્ર બનાવી છે. તેથી, સાઉદી અરેબિયા પાકિસ્તાનનો પક્ષ લેવા મજબૂર છે. બીજી મજબૂરી એ છે કે પાકિસ્તાન એક પરમાણુ શક્તિ છે. સાઉદી અરેબિયા પાસે પરમાણુ શષાો નથી. દરમિયાન, પાકિસ્તાન સાઉદી અરેબિયા જેવા તેલ સમળદ્ધ રાષ્ટ્રો સાથે સારા સંબંધો જાળવવા મજબૂર છે. પાકિસ્તાન ભારત અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેના સંબંધોથી વાકેફ છે. ભવિષ્યમાં ઓપરેશન સિંદૂરના પરિણામો ટાળવા માટે તેણે આ સોદો કર્યો છે. (રર.૨૫)
(3:11 PM IST)
