તિરુવનંતપુરમ ૧૮ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫: સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ રોહિન્ટન નરીમનએ તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપતા દેશભરમાં ધાર્મિક હેતુઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા લાઉડસ્પીકર પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાની હાકલ કરી છે. તેમણે કહ્યું કે ધાર્મિક ઘોંઘાટથી થતું ધ્વનિ પ્રદૂષણ સીધું જાહેર આરોગ્યને અસર કરે છે અને તેને તાત્કાલિક બંધ કરવું જોઈએ.
 
ધર્મની ઘોંઘાટ અને આરોગ્યનો અધિકાર
જસ્ટિસ નરીમનએ તિરુવનંતપુરમ ખાતે આપેલા ભાષણમાં જણાવ્યું કે આજે દરેક ધર્મ વધુ જોરથી અવાજ ઉઠાવી રહ્યો છે, જાણે કે ભગવાન બહેરા હોય. તેમણે મસ્જિદોના લાઉડસ્પીકર અને મંદિરોની ઘંટડીઓના અવાજને ધ્વનિ પ્રદૂષણ ગણાવ્યું.

તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે બંધારણની કલમ ૨૫ ધાર્મિક સ્વતંત્રતા આપે છે, પરંતુ તે જાહેર વ્યવસ્થા, નૈતિકતા અને આરોગ્ય જેવી બંધારણીય મર્યાદાઓને આધીન છે. આથી, અવાજ પ્રદૂષણ પર પ્રતિબંધ લગાવવો એ નાગરિકોના શાંતિપૂર્ણ જીવન અને આરોગ્યના અધિકારનું રક્ષણ કરવા માટે જરૂરી છે.

ન્યાયાધીશ નરીમનએ જણાવ્યું કે પક્ષપાતના આરોપોથી બચવા માટે આ નિયમ તમામ ધર્મો પર સમાન રીતે લાગુ થવો જોઈએ. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે લાઉડસ્પીકરનો ઉપયોગ ઓડિટોરિયમ જેવી બંધ જગ્યાઓમાં થઈ શકે છે, પરંતુ બહાર ખુલ્લી જગ્યામાં તે ઉપદ્રવ પેદા કરે છે.
 
બંધારણનું મૂળ તત્વ: "આપણે ભારતના લોકો"
જસ્ટિસ નરીમનએ ભારતના બંધારણની પ્રસ્તાવનાના પ્રથમ શબ્દો, "આપણે ભારતના લોકો" પર ભાર મૂક્યો. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે આ શબ્દોનો અર્થ ભારતના તમામ નાગરિકો છે, માત્ર કોઈ એક બહુમતી સમુદાય નહીં. તેમણે બંધુત્વને દેશની એકતા અને ગૌરવ માટે કેન્દ્રસ્થ તત્વ ગણાવ્યું.

રાષ્ટ્રધ્વજના પ્રતીકવાદની વાત કરતા, તેમણે કહ્યું કે ધ્વજમાં સફેદ પટ્ટી તમામ ધર્મો વચ્ચેની શાંતિ અને સંવાદિતાનું પ્રતીક છે, જ્યારે અશોક ચક્ર ધર્મ અને નૈતિક કાયદાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેમણે નાગરિકોને રાજકારણથી ઉપર ઉઠીને આ બંધારણીય મૂલ્યોનું પાલન કરવાની અપીલ કરી.

આ નિવેદન ધાર્મિક પ્રથાઓ અને નાગરિક અધિકારો વચ્ચેના સંતુલન પર એક નવી ચર્ચા છેડશે તેવું માનવામાં આવી રહ્યું છે.