નવી દિલ્હી ૧૮ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫: ભારતીય બેડમિન્ટન સ્ટાર જ્વાલા ગુટ્ટાએ માતા બન્યા પછી એક અનોખું અને માનવતાવાદી કાર્ય કર્યું છે, જેની દેશભરમાં ચર્ચા થઈ રહી છે. તાજેતરમાં પુત્રીને જન્મ આપ્યા બાદ, તેમણે વધારાના સ્તન દૂધને બગાડવાને બદલે, નવજાત શિશુઓ માટે અમૃતમ ફાઉન્ડેશન મારફતે દાન કરવાનો નિર્ણય લીધો. ગુટ્ટાએ અત્યાર સુધીમાં લગભગ ૩૦ લિટર સ્તન દૂધનું દાન કર્યું છે, જે અનેક બાળકો માટે જીવન રક્ષક સાબિત થયું છે.
 
સ્તન દૂધ દાનના નિયમો અને પ્રક્રિયા
જ્વાલા ગુટ્ટાના આ કાર્યે સ્તન દૂધ દાન વિશે જાગૃતિ વધારી છે. જાણો આ દાન કોણ કરી શકે છે અને તેની પ્રક્રિયા શું છે:

• કોણ દાન કરી શકે: દરેક માતા સ્તન દૂધનું દાન કરી શકતી નથી. ફક્ત તે જ માતાઓ દાન કરી શકે છે જેમના શરીરમાં તેમના પોતાના બાળકની જરૂરિયાત પૂરી થયા પછી પણ વધારાનું દૂધ ઉત્પન્ન થાય છે.

• મેડિકલ તપાસ: દાન કરતા પહેલા, માતાએ સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ છે અને એચઆઇવી, હેપેટાઇટિસ અથવા અન્ય કોઈ ગંભીર બીમારીથી મુક્ત છે તેની ખાતરી કરવા માટે તબીબી પરીક્ષણ કરાવવું ફરજિયાત છે.

• સંગ્રહ અને ઉપયોગ: માતાના શરીરમાંથી વંધ્યીકૃત પંપનો ઉપયોગ કરીને દૂધ કાઢવામાં આવે છે અને પછી તેને હોસ્પિટલ અથવા માનવ દૂધ બેંકમાં જમા કરવામાં આવે છે. ત્યાં, તેને પેશ્ચરાઇઝ કરીને -૨૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાને સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે. આ દૂધનો ઉપયોગ ત્રણ થી છ મહિના સુધી કરી શકાય છે.

ભારતમાં પ્રથમ દૂધ બેંક: વિશ્વની પ્રથમ સત્તાવાર માનવ દૂધ બેંક ૧૯૦૯ માં વિયેનામાં સ્થપાઈ હતી, જ્યારે ભારતની પ્રથમ દૂધ બેંક ૧૯૮૯ માં મુંબઈની સાયન હોસ્પિટલમાં શરૂ થઈ હતી. હાલમાં દેશમાં લગભગ ૧૦૦ દૂધ બેંકો છે, પરંતુ માંગની સરખામણીમાં તેમની સંખ્યા ઘણી ઓછી છે. આ પ્રકારના દાન વિશે વધુ જાગૃતિ ફેલાવવાની જરૂર છે.