નવી દિલ્‍હીઃ  IIT કાનપુરના સંશોધકોએ જંગલી રીડ ઘાસ અને કૃષિ કચરામાંથી પર્યાવરણને અનુકૂળ ઝૂંપડી સફળતાપૂર્વક બનાવી છે. આ ઝૂંપડીનું નામ હરિત આરોહી કુટી રાખવામાં આવ્યું છે. ઝૂંપડીની અનોખી વિશેષતા તેની પર્યાવરણીય મિત્રતા અને આગ પ્રતિકાર છે.
આ મજબૂત ઝૂંપડી સ્થાનિક રીડ ઘાસ અને કૃષિ કચરા, જેમ કે પાકના અવશેષો, ચૂનો, ગોળ અને કઠોળમાંથી બનેલી ઇકો-ઇંટોનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવી છે. સંશોધકો આ ઝૂંપડીને વિશ્વ માટે લીલા અને સ્થિતિસ્થાપક માળખાગત સુવિધા તરફ એક મોટું પગલું ગણાવી રહ્યા છે. આ પહેલ સંસ્થાના પીએચડી વિદ્યાર્થી દીપક કુમાર મૌર્ય દ્વારા સંચાલિત છે અને પ્રોફેસર સી.એસ. ઉપાધ્યાય દ્વારા માર્ગદર્શન આપવામાં આવે છે.
શોધકોના મતે, આ ઝૂંપડી 1300 કિલો સુધીના ભારનો સામનો કરી શકે છે. આ ઝૂંપડી બે થી ત્રણ માળની બનાવી શકાય છે. વધુમાં, તે ઉધઈ, ભેજ અને હવામાન પ્રત્યે પણ પ્રતિરોધક છે. સૌથી અગત્યનું, તેનું પરીક્ષણ 1100 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધીના તાપમાને કરવામાં આવ્યું છે, જે આગ-પ્રતિરોધક સાબિત થાય છે.
આ સંશોધનના મૂળ સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) ના એક પ્રોજેક્ટમાં છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ, સંશોધકો ઓછી કિંમતની, હલકી અને વિસ્ફોટ-પ્રતિરોધક શીટ પર કામ કરી રહ્યા હતા. દીપક મૌર્યના જણાવ્યા મુજબ, "ત્યાંથી, અમે એવી સામગ્રી શોધવાનું શરૂ કર્યું જે સસ્તી, હલકી, ઉર્જા-શોષક અને લોડ-બેરિંગ હોય." તેમણે કહ્યું, "અમે પહેલા સામાન્ય લાકડા સાથે કામ કર્યું. પછી, અમે જોયું કે કાનપુર શહેરની આસપાસ રીડ ઘાસ પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઉગે છે, જેમાં સંસ્થાના કેમ્પસનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેથી, ટીમે આ ઘાસ સાથે કામ કરવાનું નક્કી કર્યું."
આ પ્રોજેક્ટને વધુ વિસ્તૃત કરવાની યોજના છે. આ પહેલમાં સામેલ ટીમનો હેતુ ફક્ત ઘરો બનાવવાનો નથી. મૌર્યએ સમજાવ્યું કે હાલમાં, અમે ટેબલ, ખુરશીઓ, કબાટ અને ડ્રોન માટે બોડી બનાવી રહ્યા છીએ. આગળની યોજના ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે દિવાલ પેનલ, છત અને બોડી બનાવવાની છે.